ఐర్లాండ్‌లో 3,200 ఏళ్ల ప్రాచీన నగరం వెలుగులోకి?

ఐర్లాండ్‌లో భూమి అడుగున దాగి ఉన్నట్లు భావిస్తున్న సుమారు 3,200 సంవత్సరాల నాటి భారీ ప్రాచీన నగరం పురావస్తు ప్రపంచంలో ఆసక్తికర చర్చకు దారితీసింది. అత్యాధునిక రిమోట్ సెన్సింగ్, లిడార్ (LiDAR), భూగర్భ సర్వేలు, ఉపగ్రహ చిత్రాల విశ్లేషణ ద్వారా పరిశోధకులు ఇప్పటివరకు గుర్తించని విస్తారమైన నిర్మాణాల ఆనవాళ్లను గుర్తించారు. ఈ ఆవిష్కరణ నిజమని పూర్తిగా నిర్ధారణ అయితే, ఐర్లాండ్‌లోని కాంస్యయుగ (Bronze Age) నాగరికతపై ఇప్పటివరకు ఉన్న అనేక చారిత్రక అభిప్రాయాలు మారే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. పరిశోధకులు గుర్తించిన నిర్మాణాలు సాధారణ గ్రామ స్థాయి నివాసాలకు భిన్నంగా ఉన్నాయని చెబుతున్నారు. భూమి అడుగున పెద్ద ఎత్తున వృత్తాకార నిర్మాణాలు, రహదారులను తలపించే మార్గాలు, రక్షణ గోడలను పోలిన ఆనవాళ్లు, సమూహ నివాస ప్రాంతాలుగా కనిపించే ఆకృతులు గుర్తించబడ్డాయి. ఇవన్నీ ఒక ప్రణాళికాబద్ధమైన పురాతన నివాస కేంద్రం లేదా నగరాన్ని సూచించే అవకాశముందని ప్రాథమిక అధ్యయనాలు పేర్కొంటున్నాయి.

ఈ పరిశోధనలో లిడార్ సాంకేతికత కీలక పాత్ర పోషించింది. అడవులు, పంట పొలాలు లేదా మట్టితో కప్పబడి ఉన్న ప్రాంతాల్లో కూడా భూమి ఉపరితలం కింద ఉన్న నిర్మాణాలను గుర్తించే సామర్థ్యం ఈ సాంకేతికతకు ఉంది. విమానాల నుంచి పంపిన లేజర్ కిరణాల ద్వారా భూభాగాన్ని స్కాన్ చేసి రూపొందించిన త్రిమితీయ నమూనాల్లో ఈ నిర్మాణాల ఆకృతులు బయటపడినట్లు పరిశోధకులు తెలిపారు. అనంతరం భూగర్భ రాడార్, ఇతర భౌగోళిక సర్వేలతో వాటిని మరింత పరిశీలించారు.

పరిశోధకుల అంచనా ప్రకారం, ఈ ప్రాంతం సుమారు క్రీస్తుపూర్వం 1200 ప్రాంతానికి చెందినదై ఉండవచ్చు. అంటే దాదాపు 3,200 సంవత్సరాల క్రితం ఇక్కడ అభివృద్ధి చెందిన సమాజం నివసించి ఉండే అవకాశం ఉంది. ఆ కాలంలో ఐర్లాండ్‌లో చిన్న చిన్న వ్యవసాయ గ్రామాలే ఎక్కువగా ఉన్నాయని చరిత్రకారులు ఇప్పటివరకు భావించారు. అయితే ఇంత పెద్ద స్థాయిలో ప్రణాళికాబద్ధమైన నివాస ప్రాంతం గుర్తిస్తే, ఆ కాలంలో అక్కడి సామాజిక, ఆర్థిక వ్యవస్థలు మరింత అభివృద్ధి చెందినవిగా భావించాల్సి రావచ్చు.