కృష్ణ రైతులకు షాక్.. వరికి నీళ్లపై సందిగ్ధం

కృష్ణా నది పరివాహక ప్రాంతంలోని రైతులకు ఈ వానాకాలం ఆందోళనకర సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా కృష్ణ ఆయకట్టుపై ఆధారపడి సాగు చేసే వేలాది మంది రైతులు ఈసారి వరిపంట సాగుపై తీవ్ర అనిశ్చితిని ఎదుర్కొంటున్నారు. ప్రస్తుత పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే వానాకాలం వరి సాగు కోసం నీటిని విడుదల చేసే అవకాశాలు దాదాపు కనిపించడం లేదనే అభిప్రాయం నీటిపారుదల వర్గాల్లో వ్యక్తమవుతోంది. దీంతో ఇప్పటికే విత్తనాలు, ఎరువులు, సాగు పనుల కోసం సిద్ధమైన రైతుల్లో తీవ్ర నిరాశ నెలకొంది.

కృష్ణా బేసిన్‌లోని ప్రధాన జలాశయాలైన నాగార్జునసాగర్, శ్రీశైలం రిజర్వాయర్లలో ప్రస్తుతం నీటి నిల్వలు అత్యంత కనిష్ఠ స్థాయికి చేరుకోవడం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టంగా మార్చింది. ఈ రెండు జలాశయాల్లోని నీటి మట్టాలు డెడ్ స్టోరేజి స్థాయికి చేరుకోవడంతో సాగునీటి విడుదలపై అధికారులు ఇప్పుడే ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకునే పరిస్థితి లేదు. తాగునీటి అవసరాలు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, భవిష్యత్ అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని నీటి వినియోగంపై అత్యంత జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.

ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితుల్లో నాగార్జునసాగర్, శ్రీశైలం జలాశయాలు పూర్తిస్థాయిలో నిండాలంటే మొత్తం మూడు వందల నలభై ఏడు దశాంశం రెండు ఆరు టీఎంసీలకు పైగా నీరు అవసరమని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ స్థాయిలో నీటి లభ్యత రావాలంటే ఎగువ ప్రాంతాల్లో విస్తారంగా వర్షాలు కురవడంతో పాటు వరద ప్రవాహాలు కూడా భారీగా రావాల్సి ఉంటుంది. అయితే ఇప్పటివరకు నమోదైన వర్షపాతం, జలాశయాలకు వస్తున్న ప్రవాహాలను పరిశీలిస్తే వెంటనే ఆశాజనక పరిస్థితులు కనిపించడం లేదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ఆగస్టు నెలాఖరు వరకు పరిస్థితిని గమనించిన తర్వాతే యాసంగి సీజన్‌కు సంబంధించిన స్పష్టమైన అంచనాలు వేయగలమని అధికారులు భావిస్తున్నారు. అంటే ప్రస్తుతం రైతులు కేవలం వానాకాలం పంటపైనే కాకుండా తర్వాతి యాసంగి సాగుపై కూడా అనిశ్చితిని ఎదుర్కొంటున్నారు. ఆగస్టు చివరి నాటికి ఎగువ ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు కురిసి జలాశయాలకు సమృద్ధిగా నీరు చేరితే మాత్రమే పరిస్థితి మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది. లేకపోతే సాగునీటి ప్రణాళికల్లో మార్పులు తప్పవని భావిస్తున్నారు.

కృష్ణ ఆయకట్టుపై ఆధారపడి లక్షల ఎకరాల్లో వరి సాగు జరుగుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం నీటి విడుదలపై రైతులు ఆశలు పెట్టుకుని వ్యవసాయ పనులను ప్రారంభిస్తుంటారు. అయితే ఈసారి జలాశయాల్లో నిల్వలు లేకపోవడంతో ఆ ఆశలు దెబ్బతింటున్నాయి. వరి వంటి అధిక నీటి అవసరం ఉన్న పంటల సాగు కష్టసాధ్యమవుతుందనే ఆందోళన రైతుల్లో పెరుగుతోంది. కొందరు ప్రత్యామ్నాయ పంటల వైపు మొగ్గు చూపాలా అనే ఆలోచనలో ఉండగా, మరికొందరు వర్షాల కోసం ఎదురుచూడాల్సిన పరిస్థితిలో ఉన్నారు.

నీటి కొరత కొనసాగితే వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. వరి సాగు తగ్గితే ధాన్యం ఉత్పత్తి తగ్గే అవకాశముండటంతో పాటు రైతుల ఆదాయంపైనా దాని ప్రభావం కనిపించే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే వ్యవసాయ ఖర్చులు పెరిగిన నేపథ్యంలో సాగునీటి అనిశ్చితి రైతులకు మరింత భారంగా మారుతోంది. ప్రభుత్వం, నీటిపారుదల శాఖ పరిస్థితిని నిరంతరం సమీక్షిస్తూ వర్షపాతం, జలాశయాల నీటి మట్టాలు, ఎగువ ప్రాంతాల ప్రవాహాల ఆధారంగా తదుపరి నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.

రైతులు కూడా అధికారుల సూచనలను గమనిస్తూ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా సాగు ప్రణాళికలు రూపొందించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యంగా నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించే పద్ధతులు, ప్రత్యామ్నాయ పంటలు, స్థానిక వర్షపాతం పరిస్థితులను దృష్టిలో పెట్టుకుని నిర్ణయాలు తీసుకోవడం అవసరమని వ్యవసాయ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం అందరి దృష్టి ఆగస్టు నెలలో కురిసే వర్షాలపైనే ఉంది. ఆ వర్షాలే కృష్ణా జలాశయాల భవిష్యత్తును, రైతుల సాగు అవకాశాలను, యాసంగి పంట పరిస్థితులను నిర్ణయించే కీలక అంశంగా మారనున్నాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితులను బట్టి చూస్తే ఈ వానాకాలంలో కృష్ణ ఆయకట్టుకు వరిపంట కోసం నీటి విడుదల జరిగే అవకాశాలు చాలా స్వల్పంగా కనిపిస్తున్నాయి. రైతులు ఆశగా ఎదురుచూస్తున్న ఉపశమనం ఎగువ ప్రాంతాల్లో కురిసే భారీ వర్షాల రూపంలోనే లభించే అవకాశం ఉందని అధికారులు, నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.