తాలిబన్ల పాలనలో ఐదేళ్లు.. అఫ్గాన్ మహిళల కన్నీటి కథలు

అఫ్గానిస్థాన్‌లో తాలిబన్లు తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చి ఐదేళ్లు పూర్తవుతున్న నేపథ్యంలో అక్కడి మహిళల జీవితం, వారి ఆశలు, భయాలు, ఎదుర్కొంటున్న ఆంక్షలు మరోసారి ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. 2021లో తాలిబన్లు అధికారాన్ని చేపట్టిన తర్వాత మహిళలు, బాలికల స్వేచ్ఛపై అనేక పరిమితులు విధించబడ్డాయి. ముఖ్యంగా బాలికలకు ఆరో తరగతి తర్వాత విద్యను కొనసాగించే అవకాశం లేకుండా చేసిన నిర్ణయం వారి భవిష్యత్తుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. ఉద్యోగాలు, ప్రజా జీవితంలో భాగస్వామ్యం, స్వేచ్ఛగా సంచరించడం, వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వంటి అనేక అంశాల్లో కూడా మహిళలు ఆంక్షలను ఎదుర్కొంటున్నారు. ఈ పరిస్థితుల్లో ఒక విద్యార్థిని, ఆభరణాల తయారీ చేసే మహిళ, గతంలో పాత్రికేయురాలిగా పనిచేసిన మహిళ, ప్రసూతి సేవలు అందించే మంత్రసానులు, ఆరోపణలపై కొరడా దెబ్బలు ఎదుర్కొన్న మహిళలు తమ అనుభవాలను పంచుకున్నారు. భద్రతా కారణాల వల్ల తమ అసలు పేర్లను వెల్లడించేందుకు పలువురు మహిళలు భయపడుతున్నారు. తాలిబన్ల పాలనలో ఐదేళ్ల కాలంలో మహిళల జీవితాల్లో వచ్చిన మార్పులు, కోల్పోయిన అవకాశాలు, కొనసాగుతున్న ఆశలు, భవిష్యత్తుపై ఉన్న అనిశ్చితి ఈ కథనాల ద్వారా స్పష్టమవుతున్నాయి.

2021లో తాలిబన్లు అఫ్గానిస్థాన్‌లో తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చినప్పుడు దేశంలోని మహిళలు, బాలికలు తమ హక్కులు, విద్య, ఉపాధి, సామాజిక స్వేచ్ఛ విషయంలో తీవ్రమైన మార్పులను ఎదుర్కొన్నారు. గతంలో విద్యను అభ్యసిస్తూ, ఉద్యోగాలు చేస్తూ, మీడియా, వైద్యం, వ్యాపారం, ప్రభుత్వ రంగం వంటి వివిధ రంగాల్లో పనిచేసిన మహిళలు ఒక్కసారిగా కొత్త ఆంక్షల మధ్య జీవించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. తాలిబన్ పాలనలో మహిళల జీవితంపై విధించిన నియంత్రణలు క్రమంగా విస్తరించడంతో వారి వ్యక్తిగత, సామాజిక, ఆర్థిక అవకాశాలు గణనీయంగా తగ్గిపోయాయి.

బాలికల విద్యపై విధించిన ఆంక్షలు ఈ పరిస్థితిలో అత్యంత తీవ్రంగా చర్చకు వచ్చిన అంశాల్లో ఒకటి. ఆరో తరగతి తర్వాత బాలికలకు పాఠశాల విద్య కొనసాగించే అవకాశం లేకపోవడంతో లక్షలాది మంది విద్యార్థినుల భవిష్యత్తు అనిశ్చితిలో పడింది. చిన్న వయసులోనే చదువు ఆపాల్సి రావడం వల్ల ఉన్నత విద్య, వృత్తి, ఉపాధి వంటి అవకాశాలు కూడా పరిమితమయ్యే పరిస్థితి ఏర్పడింది. విద్య అనేది కేవలం ఉద్యోగం కోసం మాత్రమే కాకుండా వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్యం, ఆత్మవిశ్వాసం, సామాజిక భాగస్వామ్యం కోసం కూడా ముఖ్యమైనది. అందువల్ల బాలికల విద్యపై ఆంక్షలు వారి జీవితంలోని అనేక దశలను ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.

బామియాన్ ప్రావిన్స్‌కు చెందిన మాజీ పాత్రికేయురాలి అనుభవం ఈ మార్పు తీవ్రతను ప్రతిబింబిస్తోంది. తన కోసం ఎన్నో సంవత్సరాలు కష్టపడి నిర్మించుకున్న ఆశలు, కలలు ఒక్కసారిగా సమాధి అయినట్లుగా అనిపించాయని ఆమె పేర్కొన్నారు. పాత్రికేయ వృత్తి ద్వారా సమాజంలోని విషయాలను ప్రజల ముందుకు తీసుకురావడం, తన స్వరాన్ని వినిపించడం, స్వతంత్రంగా పనిచేయడం వంటి అవకాశాలను ఆమె పొందారు. కానీ తాలిబన్ల తిరిగి అధికారంలోకి రావడంతో ఆమె వంటి మహిళల వృత్తిపరమైన అవకాశాలు తీవ్రంగా ప్రభావితమయ్యాయి.

పాత్రికేయ రంగంలో మహిళల భాగస్వామ్యం తగ్గడం సమాజంపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. మహిళల సమస్యలను మహిళా పాత్రికేయులు స్వయంగా వివరించే అవకాశం తగ్గిపోతే, కుటుంబం, ఆరోగ్యం, విద్య, ఉపాధి, హింస, సామాజిక ఆంక్షలకు సంబంధించిన అనేక అంశాలు ప్రజా చర్చలో తక్కువగా కనిపించే అవకాశం ఉంది. మహిళా పాత్రికేయులపై భద్రతా భయాలు పెరగడంతో పలువురు వృత్తిని వదిలేయాల్సి వచ్చినట్లు వివిధ నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. తమ పేర్లు బయటకు వస్తే ప్రతికూల పరిణామాలు ఎదురవుతాయనే భయం కూడా వారి జీవితాలను ప్రభావితం చేస్తోంది.

అఫ్గాన్ మహిళల్లో కొందరు మాత్రం పరిస్థితులకు అనుగుణంగా తమ జీవనోపాధిని కొనసాగించేందుకు కొత్త మార్గాలను వెతుకుతున్నారు. ఆభరణాల తయారీ చేసే మహిళలు ఇంటి నుంచే చిన్న వ్యాపారాలు నిర్వహించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఇలాంటి కార్యకలాపాలు వారికి ఆదాయం మాత్రమే కాకుండా తమ స్వతంత్రతను కొంతవరకు నిలుపుకునే అవకాశం కూడా కల్పిస్తున్నాయి. అయితే మహిళలపై ప్రయాణం, వ్యాపారం, సామాజిక సంబంధాలు వంటి రంగాల్లో విధించే పరిమితులు చిన్న వ్యాపారాల నిర్వహణను కూడా కష్టతరం చేయవచ్చు.