ఇరాన్‌పై అమెరికా ఆంక్షలు.. చైనా తీవ్ర హెచ్చరిక

ఇరాన్‌పై అమెరికా మరింత కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షలు విధించేందుకు సిద్ధమవుతున్న నేపథ్యంలో చైనా తీవ్రంగా స్పందించింది. ఇరాన్‌తో వాణిజ్య సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్న దేశాలు, సంస్థలపై కూడా ఆంక్షల పరిధిని విస్తరించనున్నట్లు అమెరికా ప్రకటించడంతో చైనా ఈ నిర్ణయాన్ని “చట్టవిరుద్ధమైన ఏకపక్ష ఆంక్షలు”గా అభివర్ణించింది. తమ హక్కులు, ప్రయోజనాలను కాపాడుకునేందుకు అవసరమైన అన్ని చర్యలు తీసుకుంటామని చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి లిన్‌ జియాన్‌ స్పష్టం చేశారు. అమెరికా ప్రకటించిన కొత్త ఆంక్షలు ఇరాన్‌ మాత్రమే కాకుండా దానితో వాణిజ్య సంబంధాలు కలిగిన దేశాలు, బ్యాంకులు, వ్యాపార సంస్థలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉండటంతో అంతర్జాతీయంగా కొత్త ఆర్థిక ఉద్రిక్తతలకు దారితీసే పరిస్థితి ఏర్పడింది.అమెరికా ఖజానా మంత్రి స్కాట్‌ బెసెంట్‌ సోమవారం ఇరాన్‌పై ఆర్థిక ఒత్తిడిని మరింత పెంచే చర్యలను ప్రకటించారు. ఇరాన్‌తో ఆర్థిక భాగస్వామ్యం కొనసాగించే ఏ దేశమైనా అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒంటరిగా మారే పరిస్థితిని ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందని ఆయన హెచ్చరించారు. ఇరాన్‌తో నేరుగా లేదా పరోక్షంగా ఆర్థిక సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్న బ్యాంకులు, వ్యాపార సంస్థలు కూడా అమెరికా ఆంక్షల పరిధిలోకి రావచ్చని ఆయన సంకేతం ఇచ్చారు. ఈ చర్యలను ఇరాన్‌పై అమెరికా ఇప్పటివరకు చేపట్టిన అత్యంత భారీ ఆర్థిక దాడిగా ఆయన అభివర్ణించారు.

చైనా ఈ కొత్త ఆంక్షలకు వ్యతిరేకంగా నిలబడటం వెనుక ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి ఇరాన్‌తో ఉన్న దాని ఆర్థిక, ఇంధన సంబంధాలు. ప్రపంచంలో ఇరాన్‌ నుంచి అత్యధికంగా చమురు కొనుగోలు చేసే దేశంగా చైనా కొనసాగుతోంది. అమెరికా ఇరాన్‌పై ఆంక్షలు విధించినప్పటికీ, చైనా–ఇరాన్‌ మధ్య చమురు వాణిజ్యం పూర్తిగా నిలిచిపోలేదు. అయితే అమెరికా ఇరాన్‌ నౌకాశ్రయాలపై ఆంక్షలు, ఆర్థిక ఒత్తిడి పెంచడంతో ఈ వాణిజ్యంలో కొంత తగ్గుదల కనిపించినట్లు సమాచారం.

చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి లిన్‌ జియాన్‌ మాట్లాడుతూ, చైనా–ఇరాన్‌ మధ్య సహకారం ఎల్లప్పుడూ అంతర్జాతీయ చట్టాల పరిధిలోనే కొనసాగుతోందని పేర్కొన్నారు. రెండు దేశాల మధ్య సాధారణ ఆర్థిక, వాణిజ్య సంబంధాల్లో మూడో దేశం జోక్యం చేసుకోవడం లేదా వాటిని అడ్డుకోవడం సమంజసం కాదని చైనా అభిప్రాయపడుతోంది. అందువల్ల అమెరికా ఏకపక్షంగా విధించే ఆంక్షలను చైనా అంగీకరించదని లిన్‌ స్పష్టం చేశారు.

చైనా అభ్యంతరాలు కేవలం ఇరాన్‌ విషయానికే పరిమితం కావడం లేదు. అమెరికా తన దేశీయ చట్టాలను ఇతర దేశాల సంస్థలు, బ్యాంకులు, ప్రభుత్వాలపై వర్తింపజేయడాన్ని కూడా చైనా వ్యతిరేకిస్తోంది. ఒక దేశం తీసుకునే ఏకపక్ష ఆంక్షలు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య వ్యవస్థను ప్రభావితం చేయకూడదన్నది చైనా వాదన. ఇరాన్‌తో చట్టబద్ధమైన వాణిజ్య సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్నందుకు చైనా సంస్థలను అమెరికా శిక్షించకూడదని బీజింగ్‌ భావిస్తోంది.