డిజిటల్‌ చెల్లింపుల మోసాలకు బీమా రక్షణ.. వినియోగదారులకు భరోసా

డిజిటల్‌ చెల్లింపులు రోజువారీ జీవితంలో కీలక భాగంగా మారిన ప్రస్తుత కాలంలో సైబర్‌ మోసాలు కూడా వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. కూరగాయల కొనుగోలు నుంచి విద్యుత్‌ బిల్లులు, ఇంధన చెల్లింపులు, ఆన్‌లైన్‌ కొనుగోళ్లు వరకు దాదాపు ప్రతి లావాదేవీ మొబైల్‌ ఫోన్‌ ద్వారానే పూర్తవుతోంది. నగదు రహిత చెల్లింపులు సౌకర్యవంతంగా మారినప్పటికీ, సైబర్‌ నేరగాళ్లు అదే సాంకేతికతను ఉపయోగించి అమాయకుల ఖాతాల్లోని సొమ్మును దోచుకుంటున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో వినియోగదారుల ఆర్థిక భద్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని బ్యాంకులు, బీమా సంస్థలు, ఆర్థిక సేవల సంస్థలు ప్రత్యేక డిజిటల్‌ చెల్లింపుల రక్షణ బీమా పథకాలను అందుబాటులోకి తీసుకువస్తున్నాయి.

ఈ బీమా పథకాల ప్రధాన ఉద్దేశం ఆన్‌లైన్‌ మోసాల వల్ల కలిగే ఆర్థిక నష్టాన్ని తగ్గించడం. జీవిత బీమా, ఆరోగ్య బీమా, ప్రమాద బీమా మాదిరిగానే డిజిటల్‌ చెల్లింపుల భద్రత కోసం కూడా ప్రత్యేక రక్షణ కల్పించే విధంగా ఈ పాలసీలు రూపొందించబడ్డాయి. సంవత్సరానికి తక్కువ ప్రీమియంతో ప్రారంభమయ్యే ఈ బీమా పథకాల ద్వారా లక్షల రూపాయల వరకు రక్షణ పొందే అవకాశం ఉంది. కొన్ని పథకాల్లో వ్యక్తిగత రక్షణతో పాటు కుటుంబ సభ్యుల డిజిటల్‌ లావాదేవీలకూ భద్రత కల్పించే సౌకర్యం ఉంది.

యూపీఐ, డెబిట్‌ కార్డు, క్రెడిట్‌ కార్డు, మొబైల్‌ బ్యాంకింగ్‌ వంటి డిజిటల్‌ చెల్లింపు విధానాల ద్వారా జరిగే అనధికార లావాదేవీలకు ఈ బీమా వర్తిస్తుంది. ఫిషింగ్‌ సందేశాలు, నకిలీ వెబ్‌సైట్లు, మోసపూరిత కాల్స్‌, హ్యాకింగ్‌, మాల్‌వేర్‌ దాడులు, మొబైల్‌ ఫోన్‌ లేదా కార్డు చోరీ తర్వాత జరిగే అక్రమ లావాదేవీల వల్ల నష్టం జరిగినప్పుడు పాలసీ నిబంధనల మేరకు పరిహారం అందుతుంది. ఏటీఎం వద్ద నగదు ఉపసంహరణ సమయంలో జరిగే దోపిడీలు లేదా దాడుల వల్ల కలిగే ఆర్థిక నష్టాలకు కూడా కొన్ని పథకాలు రక్షణ కల్పిస్తున్నాయి.

సైబర్‌ మోసం జరిగిన వెంటనే వినియోగదారుడు సంబంధిత బ్యాంకు లేదా చెల్లింపు సేవల సంస్థకు సమాచారం ఇవ్వాలి. అనంతరం సైబర్‌ నేరాల ఫిర్యాదు వ్యవస్థ ద్వారా అధికారిక ఫిర్యాదు నమోదు చేయాలి. అవసరమైన ఆధారాలు, బ్యాంకు వివరాలు, ఫిర్యాదు పత్రాలు, లావాదేవీ రికార్డులు సమర్పించిన తర్వాత బీమా సంస్థ విచారణ చేపడుతుంది. మోసం బాధితుడి నిర్లక్ష్యం వల్ల జరగలేదని నిర్ధారణ అయితే పాలసీ నిబంధనల ప్రకారం పరిహారం మంజూరు చేస్తారు.

అయితే ప్రతి సందర్భంలో బీమా వర్తించదు. వినియోగదారుడు స్వయంగా ఓటీపీ, పిన్‌, పాస్‌వర్డ్‌ లేదా ఇతర రహస్య సమాచారాన్ని ఇతరులతో పంచుకున్నట్లయితే బీమా ప్రయోజనం లభించదు. అలాగే మోసం జరిగిన తర్వాత ఆలస్యంగా ఫిర్యాదు చేసినా, నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించినా క్లెయిమ్‌ తిరస్కరించే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల డిజిటల్‌ లావాదేవీల సమయంలో అప్రమత్తంగా ఉండటం అత్యంత అవసరం.

ప్రస్తుతం సైబర్‌ నేరగాళ్లు దోచుకున్న సొమ్మును క్షణాల్లో అనేక ఖాతాలకు బదిలీ చేసి ఆనవాళ్లు మాయం చేసే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. బాధితులు ఫిర్యాదు చేసేలోపే డబ్బు ఉపసంహరించబడుతున్న ఘటనలు పెరుగుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో డిజిటల్‌ చెల్లింపుల రక్షణ బీమా ఒక అదనపు భద్రతా వలయంగా ఉపయోగపడుతోంది. డిజిటల్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో సైబర్‌ భద్రతతో పాటు ఆర్థిక రక్షణకు కూడా ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, సైబర్‌ మోసాలను పూర్తిగా అరికట్టడం సాధ్యం కాకపోయినా జాగ్రత్తలు పాటించడం, రహస్య సమాచారాన్ని ఎవరితోనూ పంచుకోకపోవడం, అనుమానాస్పద లింకులను తెరవకపోవడం, వెంటనే ఫిర్యాదు చేయడం వంటి చర్యలతో పాటు డిజిటల్‌ చెల్లింపుల బీమా పాలసీ తీసుకోవడం ద్వారా ఆర్థిక నష్టాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు. డిజిటల్‌ యుగంలో సాంకేతిక సౌలభ్యంతో పాటు భద్రతపై అవగాహన కూడా అంతే ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.