ఎల్‌నినో దెబ్బకు సీలేరు జలాశయాల్లో తగ్గిన నీటి మట్టాలు

ఎల్‌నినో ప్రభావంతో సీలేరు కాంప్లెక్స్‌ పరిధిలో వర్షాభావ పరిస్థితులు తీవ్రంగా మారుతున్నాయి. సాధారణంగా ఈ సమయానికి వర్షపు నీటితో కళకళలాడాల్సిన జలాశయాలు ఈ ఏడాది మాత్రం తక్కువ నీటి నిల్వలతో కనిపిస్తున్నాయి. వర్షాలు ఆశించిన స్థాయిలో కురవకపోవడంతో జోలాపుట్, బలిమెల, సీలేరు, డొంకరాయి జలాశయాల్లో నీటి మట్టాలు క్రమంగా తగ్గుతున్నాయి.

గత ఏడాది ఇదే సమయానికి బలిమెల జలాశయంతో కలిపి సీలేరు కాంప్లెక్స్‌లో సుమారు 45 టీఎంసీల నీటి నిల్వలు ఉండగా, ఈ ఏడాది ప్రస్తుతం కేవలం 30 టీఎంసీల మేర మాత్రమే నీరు ఉంది. పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే రాబోయే రోజుల్లో జలవిద్యుత్‌ ఉత్పత్తికి అవసరమైన నీటి లభ్యతపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని ఇంజినీరింగ్‌ నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

రాష్ట్రంలో విద్యుత్‌ అవసరాలను తీర్చడంలో జలవిద్యుత్‌ కేంద్రాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం విద్యుత్‌ డిమాండ్‌లో గణనీయమైన భాగాన్ని జలవిద్యుత్‌ కేంద్రాల ద్వారా సమకూరుస్తున్నప్పటికీ, నీటి నిల్వలు తగ్గితే భవిష్యత్‌లో విద్యుత్‌ ఉత్పత్తిపై ప్రతికూల ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

సీలేరు నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో వర్షపాతం తగ్గడం జలాశయాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. గత ఏడాది ఈ సమయానికి ఈ ప్రాంతంలో 778 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. అయితే ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు కేవలం 519 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం మాత్రమే నమోదైంది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే 259 మిల్లీమీటర్ల మేర వర్షపాతం లోటు ఏర్పడింది.

వర్షాలు తగ్గిపోవడంతో జలాశయాలకు చేరే నీటి ప్రవాహం తగ్గింది. దీంతో నీటి వినియోగంపై అధికారులు ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తున్నారు. విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి, వ్యవసాయ అవసరాలు, భవిష్యత్‌ నీటి అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని జలాశయాల నిర్వహణపై ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నారు.

బలిమెల జలాశయంలో నీటి మట్టాలు గణనీయంగా తగ్గిపోవడంతో అక్కడి జలవిద్యుత్‌ కేంద్రానికి నీటి విడుదలను అధికారులు నిలిపివేశారు. ఒడిశా నిర్వహణలో ఉన్న బలిమెల జలవిద్యుత్‌ కేంద్రంలో ఈ నెల 18వ తేదీ నుంచి విద్యుత్‌ ఉత్పత్తిని నిలిపివేసినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

బలిమెల జలాశయం పూర్తిస్థాయి నీటి మట్టం 1516 అడుగులు కాగా, గత ఏడాది ఇదే సమయానికి 1462.60 అడుగుల వద్ద నీటి మట్టం ఉంది. ప్రస్తుతం అది 1455.60 అడుగులకు పడిపోయింది. ఖరీఫ్‌ సాగు అవసరాల కోసం నీటిని పొదుపుగా వినియోగించాలనే ఉద్దేశంతో బలిమెలకు నీటి విడుదల నిలిపివేసినట్లు నీటిపారుదల శాఖ అధికారులు తెలిపారు.

గత ఏడాది ఈ సమయానికి బలిమెల జలాశయంలో సుమారు 18 టీఎంసీల నీటి నిల్వలు ఉండగా, ప్రస్తుతం జులై 22 నాటికి సుమారు 12 టీఎంసీల నీరు మాత్రమే ఉంది. నీటి నిల్వలు తగ్గుతున్న నేపథ్యంలో అధికారులు అప్రమత్తంగా వ్యవహరిస్తున్నారు.

సీలేరు కాంప్లెక్స్‌ జలాశయాలు గోదావరి డెల్టాలోని పంటలకు ముఖ్యమైన నీటి వనరుగా ఉన్నాయి. ఖరీఫ్‌, రబీ సీజన్లలో పంటలకు అవసరమైన నీటిని అందించడంలో బలిమెల జలాశయం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ఈ ఏడాది నీటి నిల్వలు తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అందుబాటులో ఉన్న నీటిలో ఏపీ జెన్‌కో వాటా ఎక్కువగా ఉందని అధికారులు తెలిపారు.

ప్రస్తుతం జోలాపుట్, బలిమెల జలాశయాల్లో కలిపి సుమారు 21 టీఎంసీల నీటి నిల్వలు ఉన్నాయి. ఇందులో ఒడిశా జలవనరుల శాఖ తన వాటా కంటే అధికంగా 1.68 టీఎంసీల నీటిని వినియోగించుకున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. దీంతో మిగిలిన నీటి నిల్వలు ఏపీ జెన్‌కో పరిధిలోకి వస్తాయని వెల్లడించారు.

డొంకరాయి, సీలేరు జలాశయాల్లో కలిపి మరో 11.53 టీఎంసీల నీటి నిల్వలు ఉన్నాయి. ఈ లెక్కల ప్రకారం జులై 22 నాటికి ఏపీ జెన్‌కో వద్ద మొత్తం సుమారు 32 టీఎంసీల నీటి నిల్వలు ఉన్నట్లు అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం ఉన్న నీటి నిల్వల నుంచి గోదావరి డెల్టాలోని ఖరీఫ్‌ పంటలకు సీలేరు కాంప్లెక్స్‌ నుంచి రోజుకు మూడు వేల క్యూసెక్కుల చొప్పున నీటిని విడుదల చేస్తున్నారు. వ్యవసాయ అవసరాలు, విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి మధ్య సమతుల్యత పాటిస్తూ నీటి వినియోగంపై అధికారులు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.

ఎల్‌నినో ప్రభావం కొనసాగితే వర్షపాతం మరింత తగ్గే అవకాశం ఉన్నందున జలాశయాల పరిస్థితిపై నిరంతర పర్యవేక్షణ అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. నీటి వనరుల సంరక్షణ, సమర్థవంతమైన వినియోగం ద్వారా రాబోయే సమస్యలను ఎదుర్కోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.