ఎల్‌నినో ఎఫెక్ట్‌.. తెలంగాణలో ఖరీఫ్ సాగుకు వర్షాల బ్రేక్‌

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఎల్‌నినో ప్రభావం వ్యవసాయ రంగంపై స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. నైరుతి రుతుపవనాల మందగమనంతో వర్షపాతం తగ్గిపోవడంతో ఖరీఫ్ సాగు గణనీయంగా ప్రభావితమైంది. వ్యవసాయ శాఖ తాజాగా ప్రభుత్వానికి సమర్పించిన నివేదిక ప్రకారం ఈ ఏడాది ఖరీఫ్ సీజన్‌లో సాగు విస్తీర్ణం గత ఏడాదితో పోలిస్తే భారీగా తగ్గినట్లు వెల్లడైంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రైతులు వర్షాల కోసం ఎదురుచూస్తుండటంతో పంటల విత్తనాలు, నాట్లు ఆలస్యమవుతున్నాయి. దీంతో వ్యవసాయ కార్యకలాపాలు ఆశించిన స్థాయిలో ముందుకు సాగడం లేదు.

రాష్ట్రంలో ఖరీఫ్ సీజన్‌కు అనువైన భూమి మొత్తం 1.32 కోట్ల ఎకరాలు ఉన్నప్పటికీ ఇప్పటివరకు కేవలం 14.78 లక్షల ఎకరాల్లో మాత్రమే పంటలు సాగు చేయబడినట్లు వ్యవసాయ శాఖ పేర్కొంది. గత ఏడాది ఇదే కాలానికి 28.38 లక్షల ఎకరాల్లో పంటలు సాగు చేయగా, ఈసారి ఆ సంఖ్య సగానికి కూడా చేరుకోలేదు. వర్షాల కొరత కారణంగా దాదాపు13.60 లక్షల ఎకరాల మేర సాగు విస్తీర్ణం తగ్గిపోయిందని అధికారిక గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. రైతులు విత్తనాలు సిద్ధం చేసుకున్నప్పటికీ తగినంత తేమ లేకపోవడంతో సాగు పనులను వాయిదా వేస్తున్నారు.

వ్యవసాయ శాఖ నివేదిక ప్రకారం ఎల్‌నినో ప్రభావంతో పాటు నైరుతి రుతుపవనాల కదలికలు ఆశించిన విధంగా లేకపోవడం ప్రధాన కారణంగా గుర్తించారు. రాష్ట్రంలో ప్రధాన ఆహార పంట అయిన వరి సాగు పరిస్థితి మరింత ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఈ సీజన్‌లో 62.47 లక్షల ఎకరాల్లో వరి సాగు లక్ష్యంగా నిర్ణయించినప్పటికీ ఇప్పటివరకు కేవలం 30,243 ఎకరాల్లో మాత్రమే నాట్లు పూర్తయ్యాయి. ఇది లక్ష్యంతో పోలిస్తే చాలా తక్కువగా ఉండటం గమనార్హం. నీటి లభ్యతపై ఆధారపడి ఉండే వరి పంటకు వర్షాల కొరత ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతోంది.

పత్తి సాగు విషయంలో కూడా ఆశించిన స్థాయిలో పురోగతి కనిపించడం లేదు. ఈ సీజన్‌కు 48.93 లక్షల ఎకరాల లక్ష్యం ఉండగా ఇప్పటివరకు 12.60 లక్షల ఎకరాల్లో మాత్రమే పత్తి సాగు జరిగింది. అలాగే మొక్కజొన్న సాగు లక్ష్యం 5.21 లక్షల ఎకరాలు కాగా కేవలం 30,932 ఎకరాల్లో మాత్రమే సాగు నమోదైంది. కందుల సాగు 6.69 లక్షల ఎకరాల లక్ష్యానికి గాను 55,500 ఎకరాల్లో కొనసాగుతుండగా, సోయాబీన్ సాగు 4.20 లక్షల ఎకరాల లక్ష్యానికి గాను 24,666 ఎకరాల్లో మాత్రమే నమోదైంది. జొన్నల సాగు కూడా పరిమిత స్థాయిలో కొనసాగుతోంది.

వర్షపాతం పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా మిశ్రమ పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. మొత్తం 17 జిల్లాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదవగా, 13 జిల్లాల్లో సాధారణ స్థాయిలో లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వర్షపాతం నమోదైంది. ముఖ్యంగా రంగారెడ్డి, నల్గొండ, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లాల్లో సగటు కంటే అధిక వర్షపాతం నమోదవడం కొంత ఊరటనిచ్చే అంశంగా భావిస్తున్నారు. అయితే రాష్ట్రంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో వర్షాల అసమాన పంపిణీ వ్యవసాయ రంగానికి సవాలుగా మారింది.

ఈ సీజన్‌లో ఇప్పటివరకు రాష్ట్ర సగటు సాధారణ వర్షపాతం 101.3 మిల్లీమీటర్లు ఉండగా, వాస్తవంగా 84.6 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం మాత్రమే నమోదైంది. దీంతో 16.5 శాతం వర్షపాత లోటు ఏర్పడింది. ఈ లోటు ప్రభావం వ్యవసాయ రంగంపైనే కాకుండా భూగర్భ జలాలపై, చెరువుల నిల్వలపై, తాగునీటి పరిస్థితులపై కూడా పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

సిద్దిపేట, హన్మకొండ జిల్లాలు అత్యధిక వర్షపాత లోటును ఎదుర్కొంటున్న జిల్లాలుగా గుర్తించబడ్డాయి. అదేవిధంగా ఆదిలాబాద్, మంచిర్యాల, నిజామాబాద్, నిర్మల్, కామారెడ్డి, కరీంనగర్, రాజన్న సిరిసిల్ల, జగిత్యాల, మెదక్, వరంగల్, మహబూబాబాద్, జనగాం, మేడ్చల్, జోగులాంబ గద్వాల్, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లాలు కూడా పాక్షిక వర్షపాత లోటును ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే రైతులు ప్రత్యామ్నాయ పంటల వైపు మొగ్గు చూపే అవకాశముందని వ్యవసాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

అయితే రైతులకు కొంత ఊరటనిచ్చేలా వాతావరణ శాఖ తాజా అంచనాలు ఉన్నాయి. రేపటి నుంచి రాష్ట్రంలోని పలు జిల్లాల్లో భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉందని భారత వాతావరణ శాఖ ప్రకటించింది. ఆదిలాబాద్, కొమురంభీం ఆసిఫాబాద్, జగిత్యాల, రాజన్న సిరిసిల్ల, కరీంనగర్, వరంగల్, హన్మకొండ, జనగాం, సిద్ధిపేట, యాదాద్రి భువనగిరి, రంగారెడ్డి, హైదరాబాద్, మేడ్చల్ మల్కాజ్‌గిరి, మహబూబ్‌నగర్, నాగర్‌కర్నూల్, వనపర్తి, నారాయణపేట, జోగులాంబ గద్వాల్ జిల్లాల్లో భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశముందని తెలిపింది.

ఈ నేపథ్యంలో ఆయా జిల్లాలకు ఎల్లో హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. రైతులు వాతావరణ పరిస్థితులను గమనిస్తూ వ్యవసాయ పనులను ప్రణాళికాబద్ధంగా చేపట్టాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. రాబోయే రోజుల్లో వర్షాలు విస్తృతంగా కురిస్తే ఖరీఫ్ సాగు వేగం పుంజుకునే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం ఎదురవుతున్న వర్షాల కొరతను అధిగమించేందుకు వ్యవసాయ శాఖ కూడా జిల్లాల వారీగా పరిస్థితులను నిరంతరం సమీక్షిస్తోంది. రాబోయే వారాల్లో వర్షపాతం మెరుగుపడితే సాగు విస్తీర్ణం పెరగడంతో పాటు రైతుల ఆందోళనలు కూడా తగ్గే అవకాశముంది. ప్రస్తుతం రాష్ట్ర వ్యవసాయ రంగం మొత్తం రాబోయే వర్షాలపైనే ఆశలు పెట్టుకుని ఎదురుచూస్తోంది.