పచ్చదనం పెంచకపోతే భవిష్యత్తు సంక్షోభమేనని హెచ్చరిక

పర్యావరణ సమతుల్యతకు ఆధారమైన పచ్చదనం రోజురోజుకు తగ్గిపోతుండటం ఆందోళనకర పరిస్థితులకు దారి తీస్తోంది. అడవుల విస్తీర్ణం తగ్గిపోవడం, పట్టణీకరణ వేగంగా పెరగడం, పారిశ్రామిక కాలుష్యం అధికమవడం వంటి కారణాలతో వాతావరణంలో అసహజ మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఒకప్పుడు క్రమబద్ధంగా కురిసే వర్షాలు ఇప్పుడు అనిశ్చితంగా మారుతుండగా, ఎండలు మరింత తీవ్రరూపం దాల్చుతున్నాయి. భూమి, సముద్రాల ఉష్ణోగ్రతల్లో పెరుగుతున్న మార్పులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ సంక్షోభాన్ని మరింత తీవ్రమవుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో పచ్చదనం పెంపు అత్యవసర బాధ్యతగా మారింది.

ఉమ్మడి మెదక్, వికారాబాద్, సిద్దిపేట, సంగారెడ్డి జిల్లాల్లో ఈ ఏడాది ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు లేకపోవడం ప్రజల్లో ఆందోళన కలిగిస్తోంది. జూన్ నెల ముగింపు దశకు చేరుకున్నప్పటికీ అనేక ప్రాంతాల్లో సాధారణ వర్షపాతం నమోదు కాలేదు. వ్యవసాయంపై ఆధారపడి జీవించే వేలాది మంది రైతులు ఆకాశం వైపు ఆశగా ఎదురుచూస్తున్నారు. గత ఏడాది సమృద్ధిగా కురిసిన వర్షాలతో చెరువులు, కుంటలు, జలాశయాలు నిండిపోగా, ఈసారి పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా కనిపిస్తోంది. నీటి వనరులు క్రమంగా తగ్గిపోతుండటం రైతాంగాన్ని ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.

పర్యావరణ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఒక ప్రాంతంలో కనీసం మూడవ వంతు భూభాగం అడవులతో కప్పబడి ఉండాలి. అప్పుడే వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలు, జీవవైవిధ్యం మధ్య సమతుల్యత కొనసాగుతుంది. అయితే ప్రస్తుతం మెదక్ జిల్లాలో అటవీ విస్తీర్ణం 23 శాతం, వికారాబాద్ జిల్లాలో 22 శాతం మాత్రమే ఉంది. సిద్దిపేట జిల్లాలో ఇది కేవలం 6.4 శాతానికి, సంగారెడ్డి జిల్లాలో 5.2 శాతానికి పరిమితమైంది. ఈ గణాంకాలు పచ్చదనం ఎంత వేగంగా తగ్గిపోతోందో స్పష్టంగా తెలియజేస్తున్నాయి. అడవుల కొరత కారణంగా భూగర్భ జలాలు తగ్గిపోవడం, వర్షపాతం అస్థిరంగా మారడం, వేడి తీవ్రత పెరగడం వంటి సమస్యలు మరింత ఎక్కువవుతున్నాయి.

వ్యవసాయం ప్రధాన జీవనాధారంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతాల్లో వర్షాభావ పరిస్థితులు రైతుల భవిష్యత్తును ప్రశ్నార్థకంగా మారుస్తున్నాయి. గత సీజన్‌లో రికార్డు స్థాయిలో ధాన్యం దిగుబడులు వచ్చినప్పటికీ ఈసారి అదే పరిస్థితి కనిపించకపోవచ్చని వ్యవసాయ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. వర్షాల లేమి పంటల సాగును ప్రభావితం చేయడంతో పాటు గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. రైతులు విత్తనాలు, ఎరువులు సిద్ధం చేసుకున్నప్పటికీ వర్షాల కోసం ఎదురుచూడాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది.

మరోవైపు పారిశ్రామిక అభివృద్ధి కూడా పర్యావరణంపై ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. మెదక్, సంగారెడ్డి జిల్లాల్లో అనేక పరిశ్రమలు వేలాది మందికి ఉపాధి కల్పిస్తున్నప్పటికీ వాటి వల్ల వెలువడే కాలుష్యం వాతావరణ నాణ్యతను దెబ్బతీస్తోంది. గాలి, నీరు, నేల కాలుష్యానికి గురికావడం వల్ల స్థానిక పర్యావరణ వ్యవస్థలు ప్రభావితమవుతున్నాయి. పరిశ్రమల అభివృద్ధి అవసరమే అయినప్పటికీ దానికి సమాంతరంగా గ్రీన్ జోన్‌లు, హరిత బెల్ట్‌లు ఏర్పాటు చేయడం అత్యవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

ప్రభుత్వాలు ప్రతి ఏడాది వనమహోత్సవం కార్యక్రమాల ద్వారా లక్షలాది మొక్కలు నాటుతున్నప్పటికీ వాటి సంరక్షణలో లోపాలు కనిపిస్తున్నాయి. మొక్కలు నాటడమే కాకుండా అవి చెట్లుగా ఎదిగే వరకు ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. నీటి కొరత, పశువుల మేత, నిర్లక్ష్యం వంటి కారణాలతో అనేక మొక్కలు మధ్యలోనే నశిస్తున్నాయి. పచ్చదనం పెంపులో ప్రజలు, స్థానిక సంస్థలు, ప్రభుత్వ శాఖలు సమన్వయంతో పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉంది.

ఈ ఏడాది వనమహోత్సవంలో మెదక్ జిల్లాలో 31.95 లక్షలు, వికారాబాద్ జిల్లాలో 42.81 లక్షలు, సిద్దిపేట జిల్లాలో 17.60 లక్షలు, సంగారెడ్డి జిల్లాలో 34.88 లక్షల మొక్కలు నాటాలని లక్ష్యంగా నిర్ణయించారు. ఈ లక్ష్యాలు కేవలం గణాంకాలుగా మిగిలిపోకుండా వాటి సంరక్షణకు కూడా సమాన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉంది. ప్రతి మొక్కను రక్షించడం ద్వారా మాత్రమే పర్యావరణ సమతుల్యత సాధ్యమవుతుంది.

పచ్చదనం పెంపులో కొన్ని గ్రామాలు ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నాయి. మోమిన్‌పేట మండలంలోని చీమలదరి గ్రామం నాలుగేళ్ల క్రితం వరకు పచ్చదనం లేని ప్రాంతంగా ఉండేది. అయితే గ్రామస్థులు కలిసి ప్రతి ఇంటి ముందు మొక్కలు నాటి వాటిని సంరక్షించడంతో ఇప్పుడు ఆ గ్రామం పచ్చదనానికి ప్రతీకగా మారింది. అలాగే తాండూరు మండలంలోని సిరిగిరిపేట గ్రామంలో రహదారుల ఇరువైపులా, ఇళ్ల వద్ద మొక్కలు నాటి సంరక్షించడం వల్ల గ్రామం హరితవనంలా మారింది. ఈ చర్యలు ఉష్ణోగ్రతలను తగ్గించడంలో కూడా సహాయపడుతున్నాయి.

పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం ప్రభుత్వాలు మాత్రమే కాదు, ప్రతి పౌరుడు బాధ్యత తీసుకోవాల్సిన సమయం వచ్చింది. ఒక మొక్క నాటడం, దానిని సంరక్షించడం ద్వారా భవిష్యత్ తరాలకు మెరుగైన వాతావరణాన్ని అందించవచ్చు. విద్యాసంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, స్థానిక సంస్థలు కలిసి పచ్చదనం ప్రాముఖ్యతపై అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి. చెట్లు నాటడం ఒక కార్యక్రమం కాదు, భవిష్యత్తు కోసం చేసే పెట్టుబడి అనే భావన సమాజంలో పెరగాలి.

వాతావరణ మార్పులు, వర్షాభావ పరిస్థితులు, పెరుగుతున్న కాలుష్యం వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కోవాలంటే పచ్చదనమే ప్రధాన ఆయుధం. అడవుల విస్తీర్ణం పెంచడం, మొక్కలను సంరక్షించడం, ప్రకృతి వనరులను కాపాడుకోవడం ద్వారా మాత్రమే పర్యావరణ సమతుల్యతను నిలబెట్టగలం. అందుకే ప్రతి ఒక్కరూ హరిత దీక్షతో ముందుకు వచ్చి పచ్చదనాన్ని పెంచే ఉద్యమంలో భాగస్వాములు కావాల్సిన అవసరం ఉంది.