హర్యానాలో భవన నిబంధనల సవరణ.. ప్లాట్‌కు నాలుగు ఇళ్లకు అనుమతి

హర్యానా ప్రభుత్వం రాష్ట్ర భవన నిర్మాణ నిబంధనల్లో కీలక సవరణ చేసింది. హర్యానా భవన నిర్మాణ నిబంధనలు 2017లో మార్పులు తీసుకొచ్చి, ఒక ప్లాట్‌లో గరిష్ఠంగా నాలుగు నివాస యూనిట్లను నిర్మించుకునేందుకు అనుమతి కల్పించింది. అయితే ప్రతి అంతస్తులో ఒక్క నివాస యూనిట్‌కు మాత్రమే అనుమతి ఉంటుందని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. సంబంధిత ప్రాంతానికి వర్తించే జోనింగ్ ప్రణాళిక, నిర్మాణ నియంత్రణ పత్రాలు, సమర్థ అధికార సంస్థ విధించే ఇతర నిబంధనలు, షరతులకు లోబడి మాత్రమే ఈ సౌకర్యాన్ని వినియోగించుకోవాల్సి ఉంటుంది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న నివాస అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని భవన నిర్మాణానికి మరింత స్పష్టత, సౌలభ్యం కల్పించే దిశగా ఈ మార్పును ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చింది. హర్యానా పట్టణ మరియు దేశ ప్రణాళిక శాఖ ఆగస్టు 13, 2026న ఈ సవరణను జారీ చేసింది. హర్యానా భవన నిర్మాణ నిబంధనలు 2017లోని పదమూడు పాయింట్ రెండు నిబంధన కింద లభించిన అధికారాలను ఉపయోగించి ఈ మార్పు చేశారు. సవరించిన నిబంధన ప్రకారం ఒక భవనంలో ప్రతి అంతస్తుకు ఒక నివాస యూనిట్ మాత్రమే ఉండాలి. అయితే మొత్తం ప్లాట్‌కు గరిష్ఠంగా నాలుగు నివాస యూనిట్లకు అనుమతి ఉంటుంది. అంటే ఒక ప్లాట్‌లో నిర్మించే భవనం ఎన్ని అంతస్తులు కలిగి ఉందన్న అంశంతో పాటు, సంబంధిత ప్రాంతానికి వర్తించే జోనింగ్ నిబంధనలు, నిర్మాణ నియంత్రణ పరిమితులు కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

కొత్త నిబంధనను అర్థం చేసుకోవాలంటే ఒక ప్లాట్‌లో నివాస యూనిట్ల సంఖ్యపై విధించిన పరిమితిని ప్రత్యేకంగా గమనించాలి. ప్రభుత్వం నాలుగు నివాస యూనిట్ల వరకు మాత్రమే అనుమతించినప్పటికీ, ప్రతి అంతస్తులో ఒక్క యూనిట్ మాత్రమే ఉండాలి. అదే సమయంలో సంబంధిత ప్రాంతానికి వర్తించే జోనింగ్ ప్రణాళికలో భవనం ఎత్తు, అంతస్తుల సంఖ్య, నిర్మాణ విస్తీర్ణం, ఖాళీ స్థలం, రహదారి వెడల్పు వంటి ఇతర నియమాలు ఉంటే వాటిని కూడా తప్పనిసరిగా పాటించాలి. కాబట్టి నాలుగు యూనిట్ల అనుమతి ఉందని మాత్రమే భావించి ఏ ప్లాట్‌లోనైనా నాలుగు యూనిట్లను స్వేచ్ఛగా నిర్మించుకునే అవకాశం ఉండదు.

 భవన నిర్మాణంలో జోనింగ్ ప్రణాళికకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ఒక ప్రాంతంలో భూమిని ఏ విధంగా ఉపయోగించాలి, నివాస భవనాలు, వాణిజ్య భవనాలు, ఇతర నిర్మాణాలకు ఎలాంటి పరిమితులు ఉండాలి వంటి అంశాలను జోనింగ్ ప్రణాళిక నిర్ణయిస్తుంది. సంబంధిత ప్రాంతానికి వర్తించే జోనింగ్ ప్రణాళికలో నిర్దిష్ట పరిమితులు ఉంటే వాటిని ఉల్లంఘించకుండా భవన నిర్మాణం చేపట్టాలి. కొత్త సవరణ కూడా ఈ నిబంధనలను కొనసాగిస్తూ నివాస యూనిట్ల సంఖ్యకు సంబంధించిన అదనపు స్పష్టతను ఇచ్చింది.

నిర్మాణ నియంత్రణ పత్రాలు కూడా ఈ నిబంధనలో ముఖ్యమైన అంశంగా ఉన్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో భవనాల నిర్మాణ శైలి, ఎత్తు, వెనుక మరియు ముందు ఖాళీ ప్రదేశాలు, నిర్మాణ విస్తీర్ణం, రహదారికి సంబంధించిన దూరం వంటి అంశాలపై ప్రత్యేక నియంత్రణలు ఉంటాయి. అలాంటి ప్రాంతాల్లో నిర్మాణం చేపట్టే వ్యక్తులు సంబంధిత నిర్మాణ నియంత్రణ పత్రాల్లో పేర్కొన్న నిబంధనలను పాటించాలి. నాలుగు నివాస యూనిట్లకు అనుమతి ఉన్నప్పటికీ, ఇతర నిర్మాణ పరిమితులను మించి భవనం నిర్మించేందుకు ఈ సవరణ అవకాశం ఇవ్వదు.

హర్యానాలో పట్టణీకరణ వేగంగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో నివాస అవసరాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. నగరాలు, పట్టణ ప్రాంతాల్లో భూమి ధరలు పెరగడం, కుటుంబాల సంఖ్య పెరగడం, ఉద్యోగాల కోసం పట్టణ ప్రాంతాలకు వలసలు రావడం వంటి కారణాలతో అందుబాటులో ఉన్న భూమిని సమర్థవంతంగా వినియోగించాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతోంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఒకే ప్లాట్‌లో పరిమిత సంఖ్యలో స్వతంత్ర నివాస యూనిట్లను ఏర్పాటు చేసుకునే అవకాశం కుటుంబాలకు ఉపయోగకరంగా ఉండవచ్చు. అయితే ఈ అభివృద్ధి నియంత్రణలోనే కొనసాగేందుకు ప్రభుత్వం ఇతర నిర్మాణ నిబంధనలను కొనసాగించింది.