ఇంకుడు గుంతలే పరిష్కారం.. హైదరాబాద్‌లో నీటి సంక్షోభ హెచ్చరిక

హైదరాబాద్ నగరంలో భూగర్భ జలాల పరిస్థితి రోజురోజుకూ ఆందోళనకరంగా మారుతోంది. ఒకప్పుడు సమృద్ధిగా నీరు అందించిన బోరు బావులు ఇప్పుడు ఒక్కొక్కటిగా ఎండిపోతుండటంతో నగరవాసులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. అనేక ప్రాంతాల్లో పాత బోర్లు పనిచేయకపోవడంతో కొత్త బోరు బావులు తవ్వించే పరిస్థితి ఏర్పడింది. అయితే మరింత లోతుకు తవ్వినా నీరు అందని పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా జూబ్లీహిల్స్, మణికొండ వంటి ప్రాంతాల్లో 1,500 అడుగుల లోతు వరకు బోర్లు తవ్వినా నీటి జాడ కనిపించకపోవడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది. ఇదే సమయంలో నీటి అవసరాలు పెరుగుతుండటం, భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణ తగిన స్థాయిలో జరగకపోవడం భవిష్యత్తులో మరింత పెద్ద నీటి సంక్షోభానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

నగరానికి నీటి సరఫరా చేసే సంస్థలు ప్రత్యామ్నాయ చర్యలు చేపడుతున్నప్పటికీ సమస్య పూర్తిగా పరిష్కారమవడం లేదు. అవసరమైన సమయంలో నీటి ట్యాంకర్లు అందకపోవడం వల్ల అనేక కాలనీలు, అపార్ట్‌మెంట్లు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో భూగర్భ జలాలను పెంచే చర్యలపై దృష్టి సారించడం అత్యవసరంగా మారింది. వర్షపు నీటిని భూమిలోకి చొప్పించే ఇంకుడు గుంతలు, ఇంజక్షన్ బోర్‌వెల్స్ వంటి విధానాలు దీర్ఘకాలిక పరిష్కారంగా మారవచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

హైదరాబాద్ భౌగోళిక స్వరూపం కూడా ఈ సమస్యకు ఒక ప్రధాన కారణంగా భావిస్తున్నారు. దక్కన్ పీఠభూమి రాతి నిర్మాణంతో ఉండటంతో సహజంగా వర్షపు నీరు భూమిలోకి చొచ్చుకుపోయే అవకాశాలు పరిమితంగా ఉంటాయి. గతంలో ఖాళీ ప్రదేశాలు, మట్టి ఉపరితలాలు ఉండటంతో కొంతమేర నీరు భూగర్భంలోకి చేరేది. కానీ ఇప్పుడు సిమెంట్ రోడ్లు, ఫుట్‌పాత్‌లు, భారీ నిర్మాణాలు, కాంక్రీట్ విస్తరణ కారణంగా వర్షపు నీరు నేరుగా కాలువల్లోకి వెళ్లిపోతోంది. ఫలితంగా భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణకు అవసరమైన నీరు భూమిలోకి చేరడం గణనీయంగా తగ్గిపోయింది.

నిపుణుల అంచనా ప్రకారం నగరంలో పడుతున్న వర్షపు నీటిలో మూడో వంతు కూడా భూమిలోకి ఇంకడం లేదు. దీనివల్ల భూగర్భ జలాల నిల్వలు వేగంగా క్షీణిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యను అధిగమించేందుకు ఇంజక్షన్ బోర్‌వెల్స్ ఏర్పాటు చేయడం అత్యంత ప్రభావవంతమైన మార్గంగా భావిస్తున్నారు. వర్షపు నీటిని నేరుగా లోతైన భూగర్భ పొరలకు చేరవేసే ఈ విధానం ద్వారా భూగర్భ జలాల నిల్వలను పెంచవచ్చు. ఇప్పటికే కొన్ని ప్రభుత్వ సంస్థలు ఈ దిశగా చర్యలు ప్రారంభించాయి. యూసఫ్‌గూడలోని ఒక ప్రభుత్వ కార్యాలయ ప్రాంగణంలో ఇటీవల రెండు ఇంజక్షన్ బోర్‌వెల్స్ ఏర్పాటు చేశారు. అలాగే జలమండలి కూడా వివిధ ఖాళీ స్థలాల్లో ఇంజక్షన్ బోర్లు ఏర్పాటు చేస్తోంది.

గత ఏడాది నగరాభివృద్ధి సంస్థ ఆధ్వర్యంలో అనేక ఇంజక్షన్ బోర్‌వెల్స్ ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది. అయితే నగర విస్తీర్ణం, నీటి అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుంటే ఈ సంఖ్య సరిపోదని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రతి పెద్ద భవనం, అపార్ట్‌మెంట్, విద్యాసంస్థ, కార్యాలయ సముదాయం, పార్కు, ప్రభుత్వ భవనంలో వర్షపు నీటి సంరక్షణ వ్యవస్థలను తప్పనిసరిగా ఏర్పాటు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని చెబుతున్నారు.

ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం 200 చదరపు గజాలకంటే ఎక్కువ విస్తీర్ణం కలిగిన భవనాల్లో వర్షపు నీటి సంరక్షణ కోసం ఇంకుడు గుంతలు తప్పనిసరి. ఈ నిబంధనల ఆధారంగా వేల సంఖ్యలో ఇంకుడు గుంతలు నిర్మించబడ్డాయి. అయినప్పటికీ ఇంకా అనేక భవనాల్లో ఈ సదుపాయం అందుబాటులో లేదు. భవన యజమానులు, అపార్ట్‌మెంట్ అసోసియేషన్లు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చి ఇలాంటి వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేస్తే నీటి సమస్యను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.

నగరంలో విస్తృత స్థాయిలో ఇంకుడు గుంతలు ఏర్పాటు చేస్తే భారీగా నీటిని ఆదా చేయవచ్చని అంచనాలు ఉన్నాయి. సుమారు యాభై వేల ఇంకుడు గుంతలు ఏర్పాటు చేస్తే ఐదు నుంచి పది టీఎంసీల వరకు నీటిని భూగర్భంలో నిల్వ చేయవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇది నగర భవిష్యత్తు నీటి అవసరాలకు కీలకమైన వనరుగా మారే అవకాశం ఉంది. భూగర్భ జలాలు పెరగడం వల్ల బోరు బావుల్లో నీటి లభ్యత మెరుగుపడటమే కాకుండా జలమండలిపై ఒత్తిడి కూడా తగ్గుతుంది.

విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, పార్కులు, కమ్యూనిటీ భవనాలు, పరిశోధన సంస్థలు, విశ్వవిద్యాలయాలు వంటి ప్రదేశాల్లో పెద్దఎత్తున వర్షపు నీటి సంరక్షణ వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. నగరంలో ఉన్న వేలాది పాఠశాలల ప్రాంగణాల్లో ఇంకుడు గుంతలు ఏర్పాటు చేస్తే గణనీయమైన ఫలితాలు కనిపించవచ్చని భావిస్తున్నారు. అలాగే ఖాళీ స్థలాలను కూడా వర్షపు నీటి నిల్వలకు ఉపయోగించుకోవాలని సూచిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం ఎదురవుతున్న నీటి సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం కోసం ప్రభుత్వ శాఖలు మాత్రమే కాకుండా ప్రజలు కూడా భాగస్వాములు కావాల్సిన అవసరం ఉంది. ప్రతి ఇంటి వద్ద, ప్రతి అపార్ట్‌మెంట్‌లో, ప్రతి కార్యాలయంలో వర్షపు నీటిని భూమిలోకి పంపే చర్యలు చేపడితేనే భూగర్భ జలాల స్థాయి పెరుగుతుంది. ఈ వర్షాకాలాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుని నగరవ్యాప్తంగా ఇంకుడు గుంతలు, ఇంజక్షన్ బోర్‌వెల్స్ ఏర్పాటు చేస్తే భవిష్యత్తులో నీటి సంక్షోభాన్ని గణనీయంగా తగ్గించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం హైదరాబాద్‌కు అవసరమైనది కొత్త బోర్లు కాదు, వర్షపు నీటిని భూగర్భంలో నిల్వ చేసే సమగ్ర కార్యాచరణ అని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.