70 ఏళ్ల తర్వాతా దక్షిణాఫ్రికా మహిళల పోరాటం అసంపూర్తే

దక్షిణాఫ్రికాలో మహిళల హక్కులు, సమానత్వం, స్వేచ్ఛ కోసం జరిగిన చారిత్రక పోరాటానికి 70 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి. 1956లో దాదాపు 20 వేల మంది మహిళలు అన్ని జాతులకు చెందిన వారితో కలిసి అప్పటి పరిపాలనా రాజధాని ప్రిటోరియాకు భారీ ర్యాలీగా తరలివెళ్లారు. నల్లజాతి మహిళలు తమ కదలికలను తీవ్రంగా పరిమితం చేసే గుర్తింపు పత్రాలను తప్పనిసరిగా వెంట తీసుకెళ్లాలనే వర్ణవివక్ష చట్టాలను వ్యతిరేకిస్తూ వారు ఈ నిరసన చేపట్టారు. ఆ కాలంలో దక్షిణాఫ్రికాలో శ్వేతజాతి మైనారిటీ పాలన కొనసాగుతుండగా, నల్లజాతి ప్రజలపై అనేక రకాల వివక్ష, నియంత్రణలు అమలులో ఉండేవి. మహిళలపై విధించిన ప్రయాణ పరిమితులు కూడా అదే వర్ణవివక్ష వ్యవస్థలో భాగంగా ఉండేవి. వేలాది మంది మహిళలు ఒకే స్వరంతో ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నిలబడటం ఆ దేశ స్వేచ్ఛా పోరాట చరిత్రలో అత్యంత శక్తివంతమైన సంఘటనల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.

1956 మహిళల మార్చ్ దక్షిణాఫ్రికా చరిత్రలో ఒక మలుపుగా గుర్తించబడింది. వర్ణవివక్ష విధానాలను ప్రశ్నించేందుకు మహిళలు పెద్ద సంఖ్యలో బహిరంగంగా ముందుకు రావడం అప్పటి ప్రభుత్వానికి బలమైన రాజకీయ సందేశాన్ని ఇచ్చింది. జాతి ఆధారంగా ప్రజల కదలికలను నియంత్రించే చట్టాలను వ్యతిరేకిస్తూ మహిళలు తమ హక్కుల కోసం నిలబడటం ద్వారా సామాజిక ఉద్యమాలకు కొత్త శక్తిని అందించారు. నల్లజాతి మహిళలు తమ కుటుంబాలు, ఉపాధి, నివాస ప్రాంతాలు, రోజువారీ జీవితం వంటి అనేక అంశాల్లో వివక్షను ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో ఈ ఉద్యమం జరిగింది. అరెస్టు, హింస, వేధింపులు, ప్రాణహాని వంటి ప్రమాదాలు ఉన్నప్పటికీ వేలాది మంది మహిళలు వెనక్కి తగ్గకుండా నిరసనలో పాల్గొన్నారు.

ఆ సమయంలో అమలులో ఉన్న గుర్తింపు పత్రాల వ్యవస్థ నల్లజాతి ప్రజల జీవితాలను తీవ్రంగా నియంత్రించింది. ముఖ్యంగా నల్లజాతి మహిళలకు తమ నివాస ప్రాంతాల నుంచి ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లడం, ఉపాధి కోసం ప్రయాణించడం వంటి విషయాల్లో అనేక పరిమితులు ఉండేవి. ప్రభుత్వం విధించిన నిబంధనలను పాటించకపోతే అరెస్టు లేదా ఇతర శిక్షలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉండేది. మహిళలు తమ కుటుంబ సభ్యులను కలుసుకోవడం, ఉద్యోగాలకు వెళ్లడం, అవసరమైన సేవలను పొందడం వంటి సాధారణ కార్యకలాపాలకు కూడా ప్రభుత్వ అనుమతులపై ఆధారపడాల్సి వచ్చేది. ఈ పరిస్థితికి వ్యతిరేకంగా మహిళలు భారీ సంఖ్యలో రోడ్డెక్కడం అప్పటి వర్ణవివక్ష ప్రభుత్వంపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని సృష్టించింది.

1956లో జరిగిన ఆ నిరసన కేవలం ఒక నిర్దిష్ట చట్టానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఉద్యమం మాత్రమే కాదు. అది దక్షిణాఫ్రికాలో మహిళల రాజకీయ చైతన్యానికి, సామాజిక హక్కుల పోరాటానికి ఒక ప్రతీకగా మారింది. వివిధ జాతులకు చెందిన మహిళలు ఒకే వేదికపై నిలబడి వివక్షను వ్యతిరేకించడం ఆ కాలంలో అత్యంత ముఖ్యమైన పరిణామం. మహిళలు తమ కుటుంబాల భద్రత, పిల్లల భవిష్యత్తు, సామాజిక గౌరవం, స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడుతూ రాజకీయ ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. తరువాతి సంవత్సరాల్లో వర్ణవివక్ష వ్యతిరేక ఉద్యమం బలపడటంలో మహిళల భాగస్వామ్యం కూడా ముఖ్యమైనదిగా నిలిచింది.

అయితే ఆ చారిత్రక ఉద్యమానికి 70 సంవత్సరాలు పూర్తైనప్పటికీ, దక్షిణాఫ్రికా మహిళల పోరాటం పూర్తిగా ముగియలేదని అనేక మంది మహిళలు చెబుతున్నారు. వర్ణవివక్ష పాలన అధికారికంగా ముగిసినప్పటికీ, సమాజంలో మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న అనేక సమస్యలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయని వారు పేర్కొంటున్నారు. ముఖ్యంగా లింగ ఆధారిత హింస, పేదరికం, ఆర్థిక అసమానతలు, ఉపాధి అవకాశాల్లో వ్యత్యాసాలు వంటి సమస్యలు మహిళల స్వేచ్ఛను ఇప్పటికీ పరిమితం చేస్తున్నాయని మహిళా హక్కుల కార్యకర్తలు చెబుతున్నారు.

దక్షిణాఫ్రికాలో లింగ ఆధారిత హింస తీవ్రమైన సామాజిక సమస్యగా కొనసాగుతోంది. మహిళలు తమ ఇళ్లలో, పని ప్రదేశాల్లో, సమాజంలో వివిధ రకాల హింసను ఎదుర్కొంటున్నారని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. శారీరక దాడులు, లైంగిక హింస, వేధింపులు, కుటుంబ హింస వంటి సమస్యలు అనేక మహిళల జీవితాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఒకవైపు రాజ్యాంగం మహిళలకు సమాన హక్కులను కల్పించినప్పటికీ, ఆ హక్కులు వాస్తవ జీవితంలో పూర్తిగా అమలవుతున్నాయా అనే ప్రశ్న ఇంకా మిగిలే ఉంది.