అమెరికా-ఇరాన్ శాంతి ఒప్పందానికి అధ్యక్షుల సంతకాలు

అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య కొనసాగిన ఉద్రిక్త పరిస్థితులకు ముగింపు పలికే దిశగా కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఇరు దేశాల మధ్య కుదిరిన శాంతి ఒప్పందానికి అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ అధికారికంగా సంతకాలు చేశారు. పద్నాలుగు అంశాలతో రూపొందించిన ఈ అవగాహన ఒప్పందానికి ఇస్లామాబాద్ అవగాహన ఒప్పందం అని పేరు పెట్టారు. ఇప్పటికే అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్, ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మహమ్మద్ బాగేర్ ఘాలిబఫ్ ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయగా, తాజాగా ఇరుదేశాల అధ్యక్షులు కూడా సంతకాలు చేయడంతో ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చినట్లు ప్రకటించారు.

ఫ్రాన్స్‌లో నిర్వహించిన ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో ఈ సంతకాల ప్రక్రియ జరిగింది. జీ సెవెన్ దేశాల సదస్సు అనంతరం వెర్సైల్స్ రాజప్రాసాదంలో ఏర్పాటు చేసిన కార్యక్రమంలో ట్రంప్ సంతకాలు చేశారు. ఈ సందర్భంగా ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మెక్రాన్ ఈ ఒప్పందం పశ్చిమాసియాలో శాశ్వత శాంతికి మార్గం సుగమం చేస్తుందని పేర్కొన్నారు. హర్మూజ్ జలసంధి తిరిగి తెరుచుకోవడం ద్వారా ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థకు ఊరట లభిస్తుందని, తద్వారా ఇంధన ధరలు తగ్గే అవకాశాలు ఉన్నాయని అభిప్రాయపడ్డారు.

మొదట ఈ సంతకాల కార్యక్రమం స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవా నగరంలో జరగాల్సి ఉండగా, ముందుగానే ఫ్రాన్స్‌లోనే పూర్తి కావడం విశేషంగా మారింది. అయితే ఇరుదేశాల ప్రతినిధుల మధ్య తదుపరి సమావేశాలు జెనీవాలో జరగనున్నట్లు ఇరాన్ అధికారులు తెలిపారు. ఒప్పంద అమలు, పరస్పర సహకారం, ప్రాంతీయ భద్రత తదితర అంశాలపై అక్కడ మరిన్ని చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉంది.

ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి ఇస్మాయిల్ బఘాయీ మాట్లాడుతూ ఈ అవగాహన ఒప్పందం అరవై రోజుల ప్రాథమిక వ్యవధితో అమల్లో ఉంటుందని తెలిపారు. ఈ కాలంలో అమెరికా కొత్త ఆంక్షలు విధించడం, ప్రాంతంలో అదనపు సైనిక మోహరింపులు చేపట్టడం వంటి చర్యలకు దూరంగా ఉండాలని స్పష్టం చేశారు. అలాగే ఇరాన్ వద్ద ఉన్న శుద్ధి చేసిన యురేనియం నిల్వలను దేశం వెలుపలికి తరలించే ఆలోచన లేదని, అవి తమ దేశంలోనే కొనసాగుతాయని వెల్లడించారు.

ఈ ఒప్పందానికి మధ్యవర్తిత్వం వహించిన పాకిస్థాన్ కూడా దీనిని చారిత్రక పరిణామంగా అభివర్ణించింది. పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ దీనిని ఇస్లామాబాద్ అవగాహన ఒప్పందంగా పేర్కొంటూ, ఇది ప్రాంతీయ స్థిరత్వానికి దోహదపడుతుందని తెలిపారు. ఒప్పందం అమలులో తొలి చర్యగా ఇరాన్ హర్మూజ్ జలసంధిని పూర్తిగా తెరవనుండగా, అమెరికా సముద్ర దిగ్బంధన చర్యలను ఉపసంహరించుకోనున్నట్లు వెల్లడించారు.

ప్రపంచ రాజకీయాలు, ఇంధన మార్కెట్లు, పశ్చిమాసియా భద్రతా పరిస్థితులపై ప్రభావం చూపే ఈ ఒప్పందం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో విస్తృత చర్చకు దారి తీసింది. ఇరుదేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు తగ్గి పరస్పర సహకారానికి మార్గం సుగమమవుతుందా లేదా అనేది రానున్న రోజుల్లో స్పష్టతకు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం మాత్రం అమెరికా, ఇరాన్ సంబంధాల్లో ఇది ఒక కీలక మలుపుగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఈ ఒప్పందం విజయవంతంగా అమలైతే పశ్చిమాసియాలో స్థిరత్వం పెరగడంతో పాటు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా సానుకూల ఫలితాలు కనిపించే అవకాశముందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.