అరుణాచల్ సరిహద్దులో చైనా నిర్మాణాలపై ఆందోళన.. విచారణ డిమాండ్

భారత్-చైనా సరిహద్దులోని అరుణాచల్‌ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తక్చింగ్-మాజా ప్రాంతం మరోసారి జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశంగా మారింది. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో చైనా కార్యకలాపాలు పెరుగుతున్నాయంటూ స్థానిక సామాజిక సంస్థలు, గ్రామస్థులు ఆందోళన వ్యక్తం చేయడం దీనికి ప్రధాన కారణంగా నిలిచింది. తక్చింగ్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ‘నాహ్ వెల్ఫేర్ సొసైటీ’ అనే సంస్థ సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో జరుగుతున్న పరిణామాలపై విచారణ చేపట్టాలని కోరుతూ ఎగువ సుబన్‌సిరి జిల్లా యంత్రాంగానికి వినతిపత్రం సమర్పించింది. భారత భూభాగంగా భావిస్తున్న కొన్ని ప్రాంతాల్లో చైనా పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ నిర్మాణ కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తోందని సంస్థ ఆరోపించింది.

సంస్థ సమర్పించిన వినతిపత్రం ప్రకారం గత పదేళ్లుగా సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో చైనా నిర్మాణ కార్యకలాపాలు క్రమంగా పెరుగుతున్నాయని పేర్కొంది. ఈ నిర్మాణాల ప్రభావం స్థానిక గిరిజన సమాజాల సంప్రదాయ జీవన విధానంపై పడుతోందని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. పచ్చిక బయళ్లు, వేట ప్రాంతాలు, పూర్వీకుల నుంచి వస్తున్న భూములు క్రమంగా ప్రభావితమవుతున్నాయని పేర్కొంది. ఓయింగ్, పానియార్, మార్పాన్, పట్రాంగ్ సరస్సు, టిండింగ్‌టాంగ్ వంటి ప్రాంతాల్లో చైనా సైనిక మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం జరుగుతోందని ఆరోపించింది.

ఈ పరిస్థితుల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం, అరుణాచల్‌ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వెంటనే జోక్యం చేసుకుని సరిహద్దు ప్రాంతాల భద్రతను బలోపేతం చేయాలని నాహ్ వెల్ఫేర్ సొసైటీ కోరింది. స్థానిక ప్రజల భూమి హక్కులను కాపాడటంతో పాటు వారి జీవనోపాధిని రక్షించేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేసింది. అలాగే సరిహద్దు గ్రామాల్లో రహదారులు, టెలికాం సేవలు, వైద్య సదుపాయాలు, విద్యుత్, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయాలని డిమాండ్ చేసింది.

స్థానిక గ్రామస్థులు కూడా తమ ప్రాంతాల్లో మౌలిక వసతుల కొరతపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నారు. వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతాల్లో ఉన్నప్పటికీ ఇప్పటికీ అనేక గ్రామాల్లో మొబైల్ నెట్‌వర్క్ సౌకర్యం లేదని చెబుతున్నారు. రోడ్డు మార్గాలు పరిమితంగా ఉండటంతో అత్యవసర సేవలు అందుకోవడం కష్టంగా మారుతోందని పేర్కొంటున్నారు. ఆరోగ్య సేవలు, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, విద్యా అవకాశాలు కూడా తగిన స్థాయిలో లేవని స్థానికులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

స్థానికుల కథనం ప్రకారం 1962 భారత్-చైనా యుద్ధ సమయంలో మాజా ప్రాంతం కీలక మార్గంగా ఉపయోగించబడిందని చెబుతున్నారు. అనంతరం 1972లో భారత సైన్యం అక్కడ శాశ్వత స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసిందని తెలిపారు. అప్పటి నుంచి ఈ ప్రాంతం వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత ప్రాధాన్యం పొందిందని పేర్కొన్నారు. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో చైనా సైనికుల కదలికలు అప్పుడప్పుడు కనిపిస్తాయని, కొన్ని సందర్భాల్లో స్థానిక ప్రజలను ప్రాంతం విడిచి వెళ్లాలని హెచ్చరించిన ఘటనలు కూడా చోటుచేసుకున్నాయని గ్రామస్థులు ఆరోపిస్తున్నారు.

అయితే భద్రతా పరిమితుల కారణంగా ఈ ప్రాంతాల్లో ఫొటోగ్రఫీ, వీడియోగ్రఫీపై కఠిన నియంత్రణలు అమలులో ఉండటంతో సంఘటనలకు సంబంధించిన ప్రత్యక్ష ఆధారాలను సేకరించడం చాలా కష్టమని స్థానికులు చెబుతున్నారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారత సైనికుల మోహరింపు పరిమితంగానే ఉందని, గత కొన్నేళ్లలో పరిస్థితి కొంత మెరుగుపడినా రవాణా, కమ్యూనికేషన్ సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయని పేర్కొన్నారు. క్లిష్టమైన భౌగోళిక పరిస్థితులు అభివృద్ధి పనులకు సవాలుగా మారుతున్నాయని తెలిపారు.

ఈ అంశంపై స్పందించిన స్థానిక ప్రజాప్రతినిధి, నాచో నియోజకవర్గానికి చెందిన బీజేపీ ఎమ్మెల్యే నకాప్ నాలో తనకు సరిహద్దు ప్రాంతాల నుంచి తరచూ సమాచారం అందుతోందని చెప్పారు. అయితే అందిన సమాచారం అధికారికంగా ధృవీకరించాల్సి ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు. ఈ అంశాన్ని ఇప్పటికే సంబంధిత అధికారుల దృష్టికి తీసుకెళ్లినట్లు తెలిపారు.

సరిహద్దు గ్రామాల అభివృద్ధి కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘వైబ్రెంట్ విలేజెస్ ప్రోగ్రామ్’ను అమలు చేస్తోంది. ఈ పథకం ద్వారా రహదారులు, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, జీవనోపాధి అవకాశాలు, పర్యాటకం, నైపుణ్యాభివృద్ధి, ప్రాథమిక సేవలను మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అరుణాచల్‌ప్రదేశ్‌లోని 11 జిల్లాల్లో ఉన్న 455 సరిహద్దు గ్రామాలు ఈ పథకం పరిధిలోకి వచ్చాయి. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో ప్రజలు స్థిరంగా నివసించేలా చేసి జాతీయ భద్రతకు మద్దతుగా నిలిచే సామాజిక వాతావరణాన్ని సృష్టించడమే ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన ఉద్దేశంగా ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

ప్రస్తుతం తక్చింగ్-మాజా ప్రాంతంలో వెలుగుచూసిన ఈ అంశం సరిహద్దు భద్రత, స్థానిక ప్రజల హక్కులు, మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి వంటి అనేక కీలక అంశాలను మరోసారి దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు తెచ్చింది. కేంద్రం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, భద్రతా సంస్థలు ఈ అంశంపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటాయన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.