చెత్త నిర్వహణకు కొత్త నిబంధనలు.. జీహెచ్‌ఎంసీ హెచ్చరిక

హైదరాబాద్ నగరంలో ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణను మరింత సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి జీహెచ్‌ఎంసీ కీలక చర్యలు ప్రారంభించింది. పెద్ద మొత్తంలో చెత్తను ఉత్పత్తి చేసే సంస్థలు, వ్యాపార కేంద్రాలు, నివాస సముదాయాలను గుర్తించి వాటిని బల్క్ వేస్ట్ జనరేటర్స్‌గా నమోదు చేయించే ప్రక్రియను వేగవంతం చేస్తోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ మార్గదర్శకాల ప్రకారం ఈ నమోదు తప్పనిసరి చేయడంతో పాటు నిబంధనలు పాటించని సంస్థలపై కఠిన చర్యలు తీసుకునేందుకు సిద్ధమవుతోంది.

జీహెచ్‌ఎంసీ కమిషనర్ ఆర్వీ కర్ణన్ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి రూపొందించిన ప్రత్యేక వేదిక ద్వారా అర్హత కలిగిన సంస్థలు తమ వివరాలను నమోదు చేసుకోవాలి. నమోదు పూర్తయిన తర్వాత జీహెచ్‌ఎంసీ నుంచి అధికారిక లైసెన్సు పొందాల్సి ఉంటుంది. లైసెన్సు లేకుండా వ్యర్థాల నిర్వహణ కొనసాగిస్తే రోజుకు వెయ్యి రూపాయల వరకు జరిమానా విధించే అవకాశం ఉందని అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

పట్టణ ప్రాంతాల్లో రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న జనాభా, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు, భారీ భవన సముదాయాల కారణంగా ఘన వ్యర్థాల పరిమాణం గణనీయంగా పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో చెత్త సేకరణ, వర్గీకరణ, రవాణా, శుద్ధి ప్రక్రియలను మరింత శాస్త్రీయంగా నిర్వహించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త మార్గదర్శకాలను అమలు చేస్తోంది. హైదరాబాద్ వంటి మహానగరాల్లో ఈ విధానం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

బల్క్ వేస్ట్ జనరేటర్‌గా గుర్తింపు పొందేందుకు కొన్ని నిర్దిష్ట ప్రమాణాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. భవన నిర్మాణ విస్తీర్ణం ఇరవై వేల చదరపు మీటర్లకు మించి ఉన్న సంస్థలు ఈ పరిధిలోకి వస్తాయి. అలాగే రోజుకు నలభై వేల లీటర్లకు పైగా నీటిని వినియోగించే సంస్థలు కూడా బల్క్ వేస్ట్ జనరేటర్లుగా నమోదు కావాలి. రోజుకు వంద కిలోలకుపైగా చెత్తను ఉత్పత్తి చేసే సంస్థలు, సముదాయాలు కూడా ఈ నిబంధనల పరిధిలోకి వస్తాయి.

నమోదు ప్రక్రియను పూర్తిగా ఆన్‌లైన్ విధానంలో అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు. కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి నిర్వహిస్తున్న ప్రత్యేక వెబ్‌సైట్‌లోకి వెళ్లి బల్క్ వేస్ట్ జనరేటర్‌గా నమోదు చేసుకునే అవకాశం ఉంది. సంబంధిత కేటగిరీని ఎంపిక చేసి సంస్థ వివరాలు, చిరునామా, కార్యకలాపాలు, చెత్త ఉత్పత్తి వివరాలు వంటి సమాచారాన్ని నమోదు చేయాలి. దరఖాస్తు సమర్పించిన తర్వాత రసీదు అందుతుంది. అనంతరం పరిశీలన పూర్తయిన తర్వాత గుర్తింపు ప్రక్రియ కొనసాగుతుంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం బల్క్ వేస్ట్ జనరేటర్లను ప్రధానంగా మూడు వర్గాలుగా విభజించింది. మొదటి వర్గం సంస్థల కేటగిరీ. ఇందులో ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, ప్రైవేటు సంస్థలు, స్థానిక సంస్థలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, పాఠశాలలు, కళాశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలు, పరిశోధనా సంస్థలు వంటి సంస్థలు ఉంటాయి. వీటి ద్వారా ప్రతిరోజూ గణనీయమైన పరిమాణంలో చెత్త ఉత్పత్తి అవుతుండటంతో ప్రత్యేక నిర్వహణ అవసరం ఏర్పడుతోంది.

రెండో వర్గం వ్యాపార కేంద్రాలకు సంబంధించినది. ఇందులో రైల్వే స్టేషన్లు, బస్టాండ్లు, విమానాశ్రయాలు, పరిశ్రమలు, షాపింగ్ మాల్స్, మల్టీప్లెక్స్‌లు, హోటళ్లు, ఆసుపత్రులు, ఆడిటోరియంలు, ప్రదర్శన కేంద్రాలు, చేపల మార్కెట్లు, కూరగాయల మార్కెట్లు, స్టేడియాలు, కన్వెన్షన్ హాళ్లు, కాన్ఫరెన్స్ కేంద్రాలు, పర్యాటక ప్రాంతాలు, రెస్టారెంట్లు వంటి కేంద్రాలు ఉంటాయి. ఈ ప్రాంతాల్లో భారీ సంఖ్యలో ప్రజల రాకపోకలు ఉండటంతో పెద్ద మొత్తంలో వ్యర్థాలు ఉత్పత్తి అవుతాయి.

మూడో వర్గం నివాస సముదాయాలకు సంబంధించినది. భారీ అపార్ట్‌మెంట్ సముదాయాలు, గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు, రెసిడెన్షియల్ సొసైటీలు ఈ కేటగిరీలోకి వస్తాయి. నగర విస్తరణతో పాటు ఇలాంటి సముదాయాల సంఖ్య పెరుగుతున్నందున చెత్త నిర్వహణను సమర్థవంతంగా చేపట్టడం అవసరమని అధికారులు చెబుతున్నారు.

నమోదు పూర్తయిన తర్వాత జీహెచ్‌ఎంసీ గుర్తింపు పొందిన సంస్థలు లేదా ప్రత్యేక వాహనాల ద్వారా చెత్త సేకరణ చేపడతారు. ఈ విధానం వల్ల చెత్త సేకరణ వ్యవస్థ మరింత క్రమబద్ధీకరించబడుతుంది. అలాగే అక్రమంగా చెత్త పారవేయడం, మిశ్రమ వ్యర్థాలను డంపింగ్ చేయడం వంటి సమస్యలను తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.

వ్యర్థాల నిర్వహణలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం చెత్తను మూలస్థాయిలోనే వేరు చేయడం. అందుకోసం నాలుగు రంగుల చెత్త డబ్బాలను వినియోగించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించింది. ఆకుపచ్చ రంగు డబ్బాలో తడి చెత్తను వేయాలి. వంటగది నుంచి వచ్చే ఆహార వ్యర్థాలు, కూరగాయల అవశేషాలు, పండ్ల తొక్కలు, పూల వ్యర్థాలు, మాంసాహార అవశేషాలు ఇందులో చేరతాయి.

నీలం రంగు డబ్బాలో పొడి చెత్తను నిల్వ చేయాలి. ప్లాస్టిక్ వస్తువులు, కాగితాలు, లోహ పదార్థాలు, రీసైక్లింగ్‌కు అనువైన ఇతర వ్యర్థాలను ఇందులో వేయాలి. ఈ విధానం వల్ల పునర్వినియోగ ప్రక్రియ మరింత సులభతరం అవుతుంది.

ఎరుపు రంగు డబ్బాలో శానిటరీ వ్యర్థాలను వేరు చేయాలి. ఉపయోగించిన శానిటరీ ప్యాడ్లు, డైపర్లు, న్యాప్‌కిన్లు, కండోమ్స్ వంటి వస్తువులు ఇందులో వేయాల్సి ఉంటుంది. ఆరోగ్య భద్రత దృష్ట్యా వీటిని ఇతర చెత్తతో కలపకూడదని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.

నలుపు రంగు డబ్బాను ప్రత్యేక జాగ్రత్త అవసరమైన వ్యర్థాల కోసం కేటాయించారు. గడువు ముగిసిన మందులు, ఉపయోగించిన బ్యాటరీలు, పురుగుమందుల డబ్బాలు, రంగుల క్యాన్లు, బల్బులు, ట్యూబ్ లైట్లు, పాదరస థర్మామీటర్లు, సిరంజీలు, సూదులు వంటి ప్రమాదకర వ్యర్థాలను ఇందులో నిల్వ చేయాలి.

పర్యావరణ పరిరక్షణ, ప్రజారోగ్య భద్రత, పరిశుభ్రమైన నగర నిర్మాణం లక్ష్యంగా జీహెచ్‌ఎంసీ చేపట్టిన ఈ చర్యలు నగర చెత్త నిర్వహణలో కీలక మార్పులకు దారితీయనున్నాయి. నిబంధనలకు అనుగుణంగా నమోదు చేసుకుని వ్యర్థాల వర్గీకరణ చేపడితే నగర పరిశుభ్రత మరింత మెరుగుపడటంతో పాటు పర్యావరణానికి కలిగే నష్టాన్ని కూడా గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.