సప్తపది లేకుంటే హిందూ వివాహం చెల్లదు: గుజరాత్ హైకోర్టు

హిందూ వివాహం చెల్లుబాటు కావాలంటే కేవలం రిజిస్ట్రేషన్ సరిపోదని గుజరాత్ హైకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించింది. సంప్రదాయ ఆచారాలు, మతపరమైన కర్మలు, ముఖ్యంగా సప్తపది వంటి విధులు నిర్వహించకపోతే, ఆ వివాహాన్ని చట్టపరంగా సంపూర్ణ హిందూ వివాహంగా పరిగణించలేమని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. జూన్ 23న ఇచ్చిన ఆదేశంలో హైకోర్టు వివాహం అనేది కేవలం పాటలు, నృత్యాలతో జరిగే సామాజిక వేడుక మాత్రమే కాదని వ్యాఖ్యానించింది. హిందూ వివాహానికి భారతీయ సంస్కృతిలో ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక, సామాజిక, ధార్మిక ప్రాధాన్యం ఉందని కోర్టు పేర్కొంది. వివాహం ద్వారా ఇద్దరు వ్యక్తులు మాత్రమే కాకుండా రెండు కుటుంబాలు కూడా బంధంతో కలుస్తాయని తెలిపింది. ఈ బంధం చట్టపరమైన ఒప్పందం మాత్రమే కాదు, ధార్మిక ప్రమాణాలతో కూడిన పవిత్ర బంధమని హైకోర్టు వివరించింది.

సప్తపది అంటే అగ్ని సాక్షిగా వధూవరులు ఏడు అడుగులు వేయడం. హిందూ వివాహ విధానంలో దీనికి అత్యంత కీలక స్థానం ఉంది. వివిధ ప్రాంతాల్లో వివాహ ఆచారాలు మారవచ్చు. భాష, సంస్కృతి, ప్రాంతీయ సంప్రదాయాల ఆధారంగా విధులు వేరుగా ఉండవచ్చు. అయినప్పటికీ వివాహాన్ని పవిత్రంగా మార్చే మౌలిక కర్మలు తప్పనిసరి అని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.

కోర్టు వ్యాఖ్యల ప్రకారం, సంప్రదాయ కర్మలు వ్యక్తి ఆధ్యాత్మిక స్థితిని శుద్ధి చేసి, కొత్త జీవన దశలోకి ప్రవేశింపజేస్తాయనే నమ్మకం ఉంది. అందువల్ల వాటిని కేవలం రూపకల్పనగా లేదా ఫార్మాలిటీగా చూడలేమని పేర్కొంది. రిజిస్ట్రేషన్ పత్రం ఒక ఆధారంగా ఉపయోగపడినా, అసలు వివాహ కర్మలు జరగకపోతే అది వివాహాన్ని చెల్లుబాటు చేసే స్వతంత్ర ఆధారం కాదని స్పష్టం చేసింది.