రష్యా, చైనా, ఇరాన్‌ నేతలతో కిర్గిజిస్థాన్‌లో కీలక శిఖరాగ్ర సమావేశం

మధ్య ఆసియాలోని కిర్గిజిస్థాన్‌ రాజధాని బిష్కెక్‌లో కీలకమైన శిఖరాగ్ర సమావేశానికి రంగం సిద్ధమైంది. రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్‌ పుతిన్‌, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌ సోమవారం ఆగస్టు 31న కిర్గిజిస్థాన్‌కు చేరుకుని రెండు రోజులపాటు జరిగే సమావేశంలో పాల్గొననున్నట్లు సమాచారం. ప్రాంతీయ సహకారం, భద్రత, ఆర్థిక సంబంధాలు, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంపై చర్చించేందుకు ఈ సమావేశం వేదిక కానుంది. ఇరాన్‌, భారత్‌ సహా పలు దేశాల నాయకులు కూడా ఈ సమావేశానికి హాజరుకానున్నారు. షాంఘై సహకార సంస్థకు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు పూర్తవుతున్న సందర్భంగా ఈ ప్రత్యేక సమావేశాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.

బిష్కెక్‌లో జరిగే ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశానికి దాదాపు పన్నెండు దేశాల అధినేతలు హాజరయ్యే అవకాశం ఉంది. షాంఘై సహకార సంస్థ పరిధిలోని దేశాల మధ్య పరస్పర సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడం ఈ సమావేశం ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటిగా ఉంది. ప్రపంచ రాజకీయాల్లో పాశ్చాత్య దేశాల ప్రభావానికి ప్రత్యామ్నాయంగా తమ ప్రాంతీయ సహకారాన్ని విస్తరించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్న దేశాలకు ఈ వేదిక ముఖ్యమైనదిగా పరిగణించబడుతోంది. ముఖ్యంగా రష్యా, చైనా, ఇరాన్‌ వంటి దేశాల నాయకులు ఒకే వేదికపై సమావేశం కావడం అంతర్జాతీయ రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

షాంఘై సహకార సంస్థను సాధారణంగా ప్రాంతీయ భద్రత, ఆర్థిక సహకారం, రాజకీయ సమన్వయం కోసం పనిచేసే బహుపాక్షిక సంస్థగా పరిగణిస్తారు. ప్రారంభ దశలో మధ్య ఆసియా దేశాల మధ్య భద్రతా సహకారానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చిన ఈ సంస్థ కాలక్రమేణా విస్తరించింది. ప్రస్తుతం ఆసియా ప్రాంతంలోని అనేక ప్రధాన దేశాలు ఈ సంస్థతో సభ్యత్వం లేదా భాగస్వామ్య సంబంధాలను కలిగి ఉన్నాయి. సంస్థకు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు పూర్తవుతున్న సందర్భంగా నిర్వహిస్తున్న ఈ సమావేశం దాని ప్రయాణాన్ని సమీక్షించడంతో పాటు భవిష్యత్‌ సహకార దిశను నిర్ణయించే అవకాశాన్ని కల్పించనుంది.

రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్‌ పుతిన్‌ ఈ సమావేశానికి హాజరు కావడం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం కలిగిస్తోంది. ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధం, రష్యాపై పాశ్చాత్య దేశాల ఆంక్షలు, ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో చోటుచేసుకుంటున్న మార్పుల నేపథ్యంలో రష్యా మధ్య ఆసియా, ఆసియా దేశాలతో తన సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో కిర్గిజిస్థాన్‌లో జరిగే సమావేశం రష్యాకు తన ప్రాంతీయ భాగస్వామ్యాలను ప్రదర్శించేందుకు ముఖ్యమైన వేదికగా మారే అవకాశం ఉంది.

చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌ హాజరు కూడా సమావేశానికి మరింత ప్రాధాన్యం తెస్తోంది. చైనా మధ్య ఆసియా దేశాలతో ఆర్థిక, వాణిజ్య, మౌలిక సదుపాయాల సంబంధాలను విస్తరిస్తోంది. రవాణా మార్గాలు, వాణిజ్య కారిడార్లు, ఇంధనం, పెట్టుబడులు వంటి రంగాల్లో చైనా పాత్ర గణనీయంగా పెరుగుతోంది. బిష్కెక్‌ సమావేశం సందర్భంగా చైనా తన ప్రాంతీయ సహకార కార్యక్రమాలను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లే అంశాలపై చర్చించే అవకాశం ఉంది.

ఇరాన్‌ నాయకత్వం కూడా ఈ సమావేశంలో పాల్గొనడం మరో కీలక అంశంగా ఉంది. మధ్య ఆసియా, పశ్చిమ ఆసియా మధ్య రవాణా మరియు వాణిజ్య సంబంధాల్లో ఇరాన్‌ భౌగోళిక స్థానం ముఖ్యమైనది. అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు, ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు, వాణిజ్య మార్గాల మార్పులు వంటి అంశాల నేపథ్యంలో ఇరాన్‌ ఇతర ఆసియా దేశాలతో సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. షాంఘై సహకార సంస్థ వేదికగా ఇరాన్‌ తన ప్రాంతీయ భాగస్వామ్యాలను విస్తరించేందుకు అవకాశాన్ని పొందనుంది.

భారత్‌ కూడా ఈ సమావేశంలో పాల్గొననున్న దేశాల్లో ఒకటి. భారత్‌కు మధ్య ఆసియా దేశాలతో చారిత్రక, ఆర్థిక, భద్రతా సంబంధాలు ఉన్నాయి. ఇంధనం, వాణిజ్యం, రవాణా, భద్రత, ఉగ్రవాద నిరోధం వంటి అంశాల్లో మధ్య ఆసియా దేశాలతో సహకారాన్ని పెంచుకోవడం భారత్‌కు ముఖ్యమైన లక్ష్యంగా ఉంది. బిష్కెక్‌లో జరిగే సమావేశం భారత్‌కు రష్యా, చైనా, ఇరాన్‌ సహా ఇతర దేశాల నాయకులతో ద్వైపాక్షిక, బహుపాక్షిక చర్చలకు అవకాశం కల్పించవచ్చు.

ఈ సమావేశం జరుగుతున్న సమయంలో ప్రపంచ రాజకీయ పరిస్థితులు వేగంగా మారుతున్నాయి. పాశ్చాత్య దేశాలు ఒకవైపు, రష్యా, చైనా మరియు వాటి భాగస్వామ్య దేశాలు మరోవైపు తమ వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలను ముందుకు తీసుకెళ్తున్నాయి. వాణిజ్య పరిమితులు, భద్రతా సమస్యలు, ప్రాంతీయ ఘర్షణలు, ఇంధన భద్రత, సరఫరా గొలుసులు వంటి అంశాలు అంతర్జాతీయ సంబంధాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో షాంఘై సహకార సంస్థ దేశాలు పరస్పర సహకారాన్ని పెంచుకోవడం ద్వారా తమ ప్రాంతీయ ప్రభావాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాలని భావిస్తున్నాయి.