తైవాన్‌ హాజరుపై చైనా హెచ్చరిక.. పరిణామాలు తప్పవంటూ వార్నింగ్‌

పసిఫిక్‌ ప్రాంతంలో చైనా, తైవాన్‌ మధ్య కొనసాగుతున్న రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు మరోసారి అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షించాయి. పలావులో జరుగుతున్న వార్షిక పసిఫిక్‌ దీవుల ఫోరం సమావేశానికి తైవాన్‌ ప్రతినిధులు హాజరు కావడంపై చైనా తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. తైవాన్‌ పాల్గొనడంపై తమకు తీవ్రమైన ఆందోళనలు ఉన్నాయని పేర్కొన్న చైనా, ఈ పరిణామానికి “పరిణామాలు ఉంటాయి” అంటూ హెచ్చరించింది. అయితే ఈ పరిణామాలు ఎలాంటి రూపంలో ఉంటాయనే విషయాన్ని చైనా స్పష్టంగా వెల్లడించలేదు. చైనా ప్రత్యేక రాయబారి కియాన్‌ బో ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. తైవాన్‌ పసిఫిక్‌ ప్రాంతంలో అభివృద్ధి భాగస్వామిగా వ్యవహరిస్తుండగా, చైనా మాత్రం తైవాన్‌ను తన భూభాగంలో భాగంగా పరిగణిస్తూ దాని అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది. 

పసిఫిక్‌ దీవుల ఫోరం సమావేశం సాధారణంగా ఈ ప్రాంతంలోని దేశాల మధ్య ఐక్యత, అభివృద్ధి, వాతావరణ మార్పులు, ఆర్థిక సహకారం, సముద్ర భద్రత వంటి అంశాలపై చర్చించేందుకు నిర్వహించబడుతుంది. అయితే ఈసారి సమావేశానికి ముందే చైనా–తైవాన్‌ వివాదం ప్రధాన అంశంగా మారింది. పలావులో సోమవారం జరిగిన ప్రారంభ కార్యక్రమానికి తైవాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి లిన్‌ చియా-లుంగ్‌ హాజరయ్యారు. ఆయనకు సమావేశాలకు అనుబంధంగా నిర్వహించే చర్చలు, పక్క సమావేశాల్లో పాల్గొనే అవకాశం కల్పించారు. తైవాన్‌ పసిఫిక్‌ దీవుల ఫోరంలో చైనా మాదిరిగా అధికారిక సంభాషణ భాగస్వామి కాకపోయినా, అభివృద్ధి భాగస్వామిగా వ్యవహరిస్తోంది. 

తైవాన్‌ ప్రతినిధి బృందం పలావులో పాల్గొనడంపై చైనా ప్రత్యేక రాయబారి కియాన్‌ బో తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. తైవాన్‌కు సమావేశంలో ఇస్తున్న ప్రాధాన్యతపై తమకు తీవ్రమైన అభ్యంతరం ఉందని ఆయన తెలిపారు. తైవాన్‌ ఫోరానికి అధికారిక సంభాషణ భాగస్వామి కాదని, అందువల్ల దాని భాగస్వామ్యం తమకు ఆమోదయోగ్యం కాదని చైనా అభిప్రాయపడుతోంది. తైవాన్‌ హాజరుకు సంబంధించి “పరిణామాలు ఉంటాయి” అని కియాన్‌ బో పేర్కొన్నప్పటికీ, అది బెదిరింపు కాదని కూడా స్పష్టం చేశారు. అయితే ఆ పరిణామాలు ఏవన్నది ఆయన వివరించలేదు. దీంతో పసిఫిక్‌ ప్రాంతంలోని దేశాల్లో ఈ వ్యాఖ్యలపై మరింత ఆసక్తి, ఆందోళన ఏర్పడింది. 

చైనా అభ్యంతరాలకు పలావు ప్రభుత్వం మాత్రం తైవాన్‌తో తన సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది. పలావు తైవాన్‌తో అధికారిక దౌత్య సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్న మూడు పసిఫిక్‌ దీవుల దేశాల్లో ఒకటి. ప్రస్తుతం తైవాన్‌తో అధికారిక దౌత్య సంబంధాలు కలిగిన పసిఫిక్‌ దేశాలు పలావు, తువాలు, మార్షల్‌ దీవులు మాత్రమే ఉన్నాయి. గత కొన్నేళ్లలో చైనా పసిఫిక్‌ ప్రాంతంలో తన దౌత్య, ఆర్థిక ప్రభావాన్ని విస్తరించడంతో తైవాన్‌కు అధికారికంగా మద్దతు ఇస్తున్న దేశాల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గింది. ఈ నేపథ్యంలో తైవాన్‌ పలావులో తన అభివృద్ధి, వాణిజ్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది. 

తైవాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి లిన్‌ చియా-లుంగ్‌ మాత్రం తమ భాగస్వామ్యాన్ని సానుకూలంగా వివరించారు. పసిఫిక్‌

చైనా హెచ్చరికలపై ఆస్ట్రేలియా ప్రధానమంత్రి ఆంథోనీ అల్బనీస్‌ కూడా స్పందించారు. పసిఫిక్‌ దీవుల ఫోరంలో ఏం జరగాలో ఆ ఫోరమే నిర్ణయిస్తుందని, మరే ఇతర దేశం ఆదేశాలు ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ సమావేశం ప్రధానంగా పసిఫిక్‌ కుటుంబ దేశాల సమావేశమని, అందులో భాగస్వాములతో చర్చించేందుకు తాను ఎదురుచూస్తున్నానని తెలిపారు. న్యూజిలాండ్‌ విదేశాంగ మంత్రి విన్స్టన్‌ పీటర్స్‌ కూడా ఇదే తరహా అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు. ఫోరం బయట ఉన్న దేశాల నుంచి ఆదేశాలు స్వీకరించే పరిస్థితి తమకు లేదని ఆయన పేర్కొన్నారు. 

ఈ పరిణామం పసిఫిక్‌ ప్రాంతంలో పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ పోటీని కూడా ప్రతిబింబిస్తోంది. చైనా గత కొన్నేళ్లుగా పసిఫిక్‌ దీవుల దేశాలతో ఆర్థిక, మౌలిక వసతులు, వాణిజ్యం, భద్రత, దౌత్య రంగాల్లో సంబంధాలను విస్తరించేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది. మరోవైపు ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్‌, అమెరికా కూడా ఈ ప్రాంతంలో తమ భద్రతా, అభివృద్ధి భాగస్వామ్యాలను బలోపేతం చేస్తున్నాయి. పసిఫిక్‌ దీవులు పరిమాణంలో చిన్నవైనా, వాటి సముద్ర ఆర్థిక ప్రాంతాలు, వ్యూహాత్మక భౌగోళిక స్థానం, సముద్ర వనరులు మరియు అంతర్జాతీయ రవాణా మార్గాల కారణంగా వాటికి పెరుగుతున్న వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యత ఉంది. 

ఈ నేపథ్యంలో పసిఫిక్‌ దీవుల ఫోరం కేవలం ప్రాంతీయ అభివృద్ధి సమావేశంగా కాకుండా, పెద్ద శక్తుల మధ్య ప్రభావ పోటీకి వేదికగా మారుతున్నదన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. పసిఫిక్‌ దేశాలు ఒకవైపు చైనా నుంచి పెట్టుబడులు, వాణిజ్య అవకాశాలను పొందాలని చూస్తుండగా, మరోవైపు ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్‌, అమెరికా వంటి దేశాలతో భద్రతా మరియు అభివృద్ధి సంబంధాలను కూడా కొనసాగిస్తున్నాయి. ఈ సమతుల్యతను కాపాడుకోవడం చిన్న దీవుల దేశాలకు అత్యంత కీలకంగా మారింది.