హార్ముజ్‌పై అమెరికా పట్టు.. ఇరాన్‌తో చర్చలకు ట్రంప్‌ నో

వాషింగ్టన్‌: అమెరికా, ఇరాన్‌ మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరోసారి తీవ్ర స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఇరాన్‌తో చర్చలు జరపడానికి తాము ప్రయత్నించడం లేదని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ స్పష్టం చేశారు. వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్‌ జలసంధిపై అమెరికాకు దాదాపు పూర్తి నియంత్రణ ఉందని ఆయన ప్రకటించారు. ఇదే సమయంలో పశ్చిమ ఆసియాలో ఉన్న అమెరికా పౌరులకు తమ ప్రభుత్వం అత్యవసర భద్రతా హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. విమానాల రద్దు, గగనతలాల మూసివేత, ప్రయాణాలపై ఆంక్షలు, రవాణా అంతరాయాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని అమెరికా అధికారులు హెచ్చరించారు.

అమెరికా, ఇరాన్‌ మధ్య కొనసాగుతున్న సైనిక ఘర్షణలు ఇప్పుడు కేవలం రెండు దేశాలకే పరిమితమైన అంశంగా కనిపించడం లేదు. హార్ముజ్‌ జలసంధి విషయంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాపైనా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన మార్గాల్లో ఒకటిగా ఉన్న ఈ జలసంధి ద్వారా భారీ స్థాయిలో చమురు, ద్రవీకృత సహజ వాయువు రవాణా జరుగుతుంది. ఈ మార్గంలో నౌకల రాకపోకలకు అంతరాయం ఏర్పడటంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ఇంధన ధరలపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. సెప్టెంబర్‌ 2న కూడా చమురు ధరలు పెరిగినట్లు తాజా మార్కెట్‌ సమాచారం వెల్లడించింది.

ఇరాన్‌తో చర్చల విషయంలో ట్రంప్‌ వైఖరి కూడా మరింత కఠినంగా మారింది. అమెరికా చర్చలకు ప్రయత్నిస్తోందన్న వార్తలను ఆయన తోసిపుచ్చారు. ఇరాన్‌తో ప్రస్తుతం ఎలాంటి చర్చలు జరపడం లేదని స్పష్టం చేస్తూ, హార్ముజ్‌పై అమెరికా తన సైనిక సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగిస్తున్నట్లు సంకేతాలు ఇచ్చారు. హార్ముజ్‌ జలసంధిపై అమెరికాకు దాదాపు పూర్తి నియంత్రణ ఉందన్న ట్రంప్‌ ప్రకటన ఈ ప్రాంతంలో పరిస్థితి ఎంత తీవ్రంగా మారిందో తెలియజేస్తోంది.

హార్ముజ్‌ జలసంధి ప్రపంచ ఇంధన వాణిజ్యానికి కీలకమైన సముద్ర మార్గం. పర్షియన్‌ గల్ఫ్‌ నుంచి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు చమురు తరలించేందుకు ఈ మార్గాన్ని అనేక దేశాలు ఉపయోగిస్తాయి. యుద్ధ పరిస్థితుల కారణంగా నౌకల రాకపోకలకు ప్రమాదం పెరిగితే, సరఫరా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. ఇప్పటికే అమెరికా, ఇరాన్‌ మధ్య జరిగిన తాజా దాడుల నేపథ్యంలో చమురు మార్కెట్‌లో ప్రమాద భయం పెరిగింది. అంతర్జాతీయ బెంచ్‌మార్క్‌ ముడి చమురు ధర కూడా సెప్టెంబర్‌ 2న పెరిగింది.

హార్ముజ్‌ విషయంలో అమెరికా, ఇరాన్‌ వాదనలు పరస్పరం భిన్నంగా ఉన్నాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు జలసంధిపై తమకు ఆధిపత్యం ఉందని చెబుతుండగా, ఇరాన్‌ గతంలో ఈ జలమార్గంపై తన నియంత్రణ కొనసాగుతోందని ప్రకటించింది. ఇరాన్‌ అధికారులు హార్ముజ్‌ తమ అనుమతి లేకుండా నౌకలు ప్రయాణించలేవని కూడా పేర్కొన్నారు. దీంతో ఈ జలసంధి ఇప్పుడు రెండు దేశాల మధ్య సైనిక, వ్యూహాత్మక పోరాటానికి కేంద్ర బిందువుగా మారింది.

తాజా పరిణామాల్లో అమెరికా సైనిక చర్యలు కూడా మరింత తీవ్రంగా మారాయి. అమెరికా దళాలు ఇరాన్‌కు చెందిన సైనిక లక్ష్యాలపై దాడులు నిర్వహించగా, ప్రతిగా ఇరాన్‌ క్షిపణులు, డ్రోన్లతో అమెరికా స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. జోర్డాన్‌, బహ్రెయిన్‌ వంటి ప్రాంతాల్లోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై దాడుల సమాచారం వెలువడింది. ఈ పరస్పర దాడులతో పశ్చిమ ఆసియాలో పరిస్థితి మరింత అస్థిరంగా మారింది.