అరుణాచల్ సరిహద్దులో చైనా కదలికలపై ఒవైసీ ప్రశ్నలు

అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్ అధినేత్‌లో భారత్‌–చైనా సరిహద్దు పరిస్థితిపై ఎంఐఎం అసదుద్దీన్‌ ఒవైసీ కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించారు. చైనా ఇటీవల భారత సైనికుల గస్తీ కార్యకలాపాలకు అడ్డంకులు సృష్టించిందా, భారత భూభాగంలో ఏర్పాటు చేసిన తాత్కాలికాన్ని తొలగించిందా, గతంలో భారత సైన్యం గస్తీ నిర్వహించిన ప్రాంతంలో చైనా సైనికులు గుడారాలు ఏర్పాటు చేశారా అనే దానిపై కేంద్రం స్పష్టత ఇచ్చింది. సామాజిక మాధ్యమ వేదికలో చేసిన వ్యాఖ్యల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వ మౌనం తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తోందని ఒవైసీ పేర్కొన్నారు. అయితే ఆయన పేర్కొన్న ఆరోపణలకు స్వతంత్రంగా ధృవీకరించిన ఆధారాలు తన పోస్టులో ఇవ్వలేదు. తాజా పరిణామాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం, భద్రతా సంస్థలు కూడా ఒవైసీ ఆరోపణలపై ఇప్పటివరకు ప్రత్యేకంగా స్పందించలేదు.

అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌ భారత్‌–చైనా సరిహద్దు విషయంలో అత్యంత వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రాంతంగా ఉంది. చైనా అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌లోని విస్తృత ప్రాంతంపై తన హక్కును నమోదు చేస్తోంది. భారత్‌ అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌ మాత్రం దేశంలో అంతర్భాగమని స్పష్టమైన వైఖరి కొనసాగుతోంది. ఇటీవల కూడా భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌ భారతదేశంలో విడదీయలేని, అంతర్భాగమని పునరుద్ఘాటించింది. సరిహద్దుల్లో శాంతి, ప్రశాంతత భారత్‌–చైనా మొత్తం ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకు కీలకమని కూడా భారత ప్రభుత్వం గుర్తించింది.

ఒవైసీ తాజాగా లేవనెత్తిన ప్రశ్నలు అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌లోని సరిహద్దు ప్రాంతాల భారత సైన్యం గస్తీ నిర్వహణకు సంబంధించినవిగా ఉన్నాయి. గతంలో భారత సైన్యం గస్తీ నిర్వహించిన ప్రాంతాలకు చైనా సైన్యం వెళ్లకుండా అడ్డుకుందా అని ఆయన ప్రశ్నించారు. అలాగే భారత సైన్యం భారత భూభాగంలో ఏర్పాటు చేసిన తాత్కాలిక నిర్మాణాన్ని చైనా సైన్యం తొలగించిందా అనే అంశంపై కూడా కేంద్రం సమాధానం చెప్పాలని నిర్ణయించింది. గతంలో గస్తీ నిర్వహించిన చైనా సైన్యం గుడారాలు ఏర్పాటు చేసిందా అనే ప్రశ్నను కూడా ఆయన ముందుకు తెచ్చారు.

ఒవైసీ వ్యాఖ్యలు ఒక్కసారిగా వెలువడినవి కావు. గత కొన్ని రోజులుగా అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌లోని సరిహద్దు ప్రాంతాలపై రాజకీయ, భద్రతా చర్చ కొనసాగుతోంది. ఆగస్టు ప్రారంభంలో టాక్సింగ్ సమీపంలో చైనా సైనికుల కదలికలపై వార్తలు వెలువడ్డాయి. భారత, చైనా సైనిక గస్తీ బృందాలు ఎదురెదురుగా వచ్చినట్లు కూడా నివేదికలు వచ్చాయి. అనంతరం చైనా సైనికులు ఆ ప్రాంతం నుంచి వెనక్కి వెళ్లేందుకు, మళ్లీ అక్కడికి గుడారాలు ఏర్పాటు చేసినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. అయితే రక్షణ వర్గాలు ఈ నివేదికలను ధృవీకరించలేనివిగా, ఆధారాలు లేనివిగా ఉన్నాయి.

టాక్సింగ్‌ ప్రాంతం అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌లోని అప్పర్‌ సుబన్‌సిరి జిల్లాలో ఉంది. ఈ ప్రాంతం భారత్–చైనా వాస్తవ నియంత్రణ రేఖకు సమీపంలో ఉండటంతో వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత సున్నితమైన ప్రాంతంగా పరిగణించబడుతుంది. పర్వత ప్రాంతాలు, కఠినమైన భౌగోళిక పరిస్థితులు, పరిమిత రవాణా సౌకర్యాలు వంటి కారణాల వల్ల సరిహద్దు గస్తీ నిర్వహణ కూడా సవాలుతో కూడుకున్న పని. ఇలాంటి ప్రాంతాల సైనికుల కదలికలు, తాత్కాలిక నిర్మాణాలు, గస్తీ మార్గాల్లో మార్పులు వంటి అంశాలు భద్రతా దృష్టిలో కీలకంగా మారుతాయి.

ఇటీవల అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌లో చైనా సైనికుల చొరబాట్లపై పీపుల్స్‌ పార్టీ ఆఫ్‌ అరుణాచల్‌ ఏర్పాటు చేసిన వాస్తవ నిర్ధారణ కమిటీ కూడా నివేదికను విడుదల చేసింది. టాక్సింగ్ ప్రాంతంలో చైనా పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీకి సంబంధించిన కదలికలపై వచ్చిన నివేదికలను కమిటీ తీవ్రంగా ప్రస్తావించింది. ఈ పరిణామం స్థానికంగా కూడా సరిహద్దు భద్రతపై ఆందోళనలను పెంచింది. అయితే ఈ ఆరోపణలతో పాటు భారత రక్షణ అధికారులు కొన్ని నివేదికలను ఆధారాలు లేనివిగా పేర్కొన్న విషయం కూడా ఉంది. అందువల్ల ప్రతి ఆరోపణను అధికారిక ధృవీకరణతోనే నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది.

భారత్‌–చైనా సరిహద్దు విషయంలో వాస్తవ నియంత్రణ రేఖ పూర్తిగా భౌతికంగా గుర్తించబడిన అంతర్జాతీయ సరిహద్దు కాదు. ఇరు దేశాలకు కొన్ని వాస్తవ నియంత్రణపై భిన్నమైన అవగాహనలు ఉన్నాయి. అందువల్ల గస్తీ నిర్వహించే సమయంలో రెండు దేశాల సైనిక బృందాలు ఒకే ప్రాంతంలో తమ నియంత్రణలో భాగంగా భావించే పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో సైనికులు ఎదురెదురుగా రావడం, గస్తీ కార్యకలాపాలపై పరస్పర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేయడం వంటి ఘటనలు గతంలో కూడా చోటుచేసుకున్నాయి. అయితే అలాంటి పరిస్థితులు తీవ్ర ఘర్షణలకు దారితీయకుండా రెండు దేశాలు సైనికులు, దౌత్య మార్గాల్లో చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.

2020లో తూర్పు లడఖ్‌లో భారత్‌, చైనా సైనికుల మధ్య జరిగిన ఘర్షణల తర్వాత రెండు దేశాల మధ్య సరిహద్దు సమస్య మరింత సున్నితంగా మారింది. ఆ ఘటనలో భారత సైనికులు, చైనా సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అనంతరం ఇరు దేశాలు సరిహద్దుల్లో భారీగా సైనిక బలగాలను మోహరించాయి. 2024లో ఉన్నతస్థాయి చర్చల అనంతరం కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉద్రిక్తత తగ్గింది. అయినప్పటికీ మొత్తం సరిహద్దు వివాదానికి శాశ్వత పరిష్కారం ఇంకా లభించలేదు.