ఆదిత్య ఎల్‌1 కొత్త అధ్యయనం.. సూర్యుడి రహస్యాలపై కీలక ఆధారాలు

భారత్‌కు చెందిన తొలి అంతరిక్ష సౌర పరిశీలనా మిషన్ ఆదిత్య ఎల్‌1 నుంచి లభించిన తాజా సమాచారం సూర్యుడి గురించి శాస్త్రవేత్తలను ఎన్నో ఏళ్లుగా వేధిస్తున్న కీలక రహస్యాలకు కొత్త ఆధారాలను అందిస్తోంది. సూర్యుడి ఉపరితలం కంటే దాని బాహ్య వాతావరణమైన కరోనా ఎందుకు కోట్ల డిగ్రీల స్థాయిలో అత్యంత వేడిగా ఉంటుందన్న ప్రశ్న ఇప్పటికీ ఖగోళ శాస్త్రంలో ప్రధాన మిస్టరీగా కొనసాగుతోంది. సూర్యుడి లోపలి భాగంలో ఉష్ణోగ్రత అత్యంత ఎక్కువగా ఉండటం సహజమే అయినప్పటికీ, కేంద్రానికి దూరంగా ఉన్న కరోనా ప్రాంతం ఉపరితలం కంటే వందల రెట్లు వేడిగా ఉండటం శాస్త్రవేత్తలకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తోంది. సూర్యుడి ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత సుమారు ఐదు వేల ఐదు వందల డిగ్రీల సెల్సియస్‌ ఉండగా, కరోనా ఉష్ణోగ్రత సాధారణంగా సుమారు ఇరవై లక్షల డిగ్రీల సెల్సియస్‌కు చేరుకుంటుంది. కొన్ని తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో అది నాలుగు కోట్ల డిగ్రీల సెల్సియస్‌ వరకు పెరగవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అంతేకాకుండా సౌర జ్వాలలు, కరోనా నుంచి భారీ పదార్థ విస్ఫోటనాలు వంటి తీవ్రమైన సంఘటనల సమయంలో సూర్యుడు అపారమైన శక్తిని అంతరిక్షంలోకి విడుదల చేస్తూనే ఉన్నప్పటికీ కరోనా ఇంత అధిక ఉష్ణోగ్రతను ఎలా కొనసాగిస్తుందన్న ప్రశ్న కూడా ఇంకా పూర్తిగా పరిష్కారం కాలేదు. భారతీయ సౌర ఖగోళ భౌతిక శాస్త్రవేత్తల తాజా పరిశోధన ఆదిత్య ఎల్‌1 నుంచి వచ్చిన పరిశీలనల ఆధారంగా ఈ రహస్యాలను అర్థం చేసుకునేందుకు కీలకమైన ఆధారాలను అందించినట్లు చెబుతోంది. భారత ఖగోళ భౌతిక శాస్త్ర సంస్థకు చెందిన ప్రముఖ సౌర శాస్త్రవేత్త ఆర్. రమేష్ నేతృత్వంలో జరిగిన ఈ అధ్యయనం ప్రతిష్ఠాత్మక ఖగోళ భౌతిక శాస్త్ర పరిశోధనా పత్రికలో ప్రచురితమైంది. సూర్యుడి వివిధ పొరల్లో కనిపించే ఉష్ణోగ్రత వ్యత్యాసాలు ప్రస్తుతం అర్థమవుతున్న భౌతిక సూత్రాలకు సవాలుగా ఉన్నాయని శాస్త్రవేత్తలు పేర్కొంటున్నారు.

సూర్యుడు మన సౌర కుటుంబానికి కేంద్రంగా ఉన్న నక్షత్రం. భూమిపై జీవం కొనసాగడానికి అవసరమైన కాంతి, వేడి, శక్తికి ప్రధాన మూలం సూర్యుడే. అయితే మనకు ప్రతిరోజూ కనిపించే సూర్యుడు కేవలం ఒక ప్రకాశవంతమైన గోళంలా కనిపించినప్పటికీ, దాని లోపల నిరంతరం జరిగే భౌతిక ప్రక్రియలు అత్యంత సంక్లిష్టమైనవి. సూర్యుడి కేంద్రంలో అపారమైన పీడనం, ఉష్ణోగ్రతల మధ్య అణు సంయోగ చర్యలు జరుగుతాయి. ఈ ప్రక్రియల ద్వారా భారీ స్థాయిలో శక్తి ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఆ శక్తి సూర్యుడి వివిధ పొరల గుండా బయటకు ప్రయాణించి చివరకు అంతరిక్షంలోకి విడుదల అవుతుంది.

సూర్యుడి కేంద్రంలో ఉష్ణోగ్రత సుమారు ఒక కోటి యాభై లక్షల డిగ్రీల సెల్సియస్‌ వరకు ఉంటుంది. కేంద్రం నుంచి బయటికి ప్రయాణిస్తే ఉష్ణోగ్రత క్రమంగా తగ్గుతూ సూర్యుడి కనిపించే ఉపరితలమైన ఫోటోస్ఫియర్‌ వద్ద సుమారు ఐదు వేల ఐదు వందల డిగ్రీల సెల్సియస్‌కు చేరుతుంది. సాధారణంగా ఒక వేడి వస్తువు నుంచి దూరంగా వెళ్లే కొద్దీ ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుందని మనం భావిస్తాం. కానీ సూర్యుడి విషయంలో ఉపరితలం దాటి మరింత దూరంలో ఉన్న కరోనా ప్రాంతంలో ఉష్ణోగ్రత మళ్లీ భారీగా పెరుగుతుంది. ఈ విరుద్ధమైన ఉష్ణోగ్రత మార్పే సౌర శాస్త్రవేత్తలను ఎన్నో దశాబ్దాలుగా ఆశ్చర్యపరుస్తోంది.

కరోనా సూర్యుడి అత్యంత బాహ్య వాతావరణ పొర. సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణ సమయంలో చంద్రుడు సూర్యుడిని కప్పివేసినప్పుడు చుట్టూ కనిపించే తెల్లటి కాంతివలయం కరోనా. సాధారణ పరిస్థితుల్లో సూర్యుడి ప్రకాశవంతమైన ఉపరితలం కారణంగా కరోనా స్పష్టంగా కనిపించదు. అయితే ప్రత్యేక పరికరాల సహాయంతో దాని నిర్మాణం, ఉష్ణోగ్రత, అయస్కాంత క్షేత్రాలు, ప్లాస్మా కదలికలను అధ్యయనం చేయవచ్చు. ఆదిత్య ఎల్‌1 వంటి అంతరిక్ష మిషన్లు ఈ పరిశీలనలను మరింత ఖచ్చితంగా నిర్వహించేందుకు రూపొందించబడ్డాయి.