భోపాల్‌లో చెట్ల నరికివేతపై రగిలిన పర్యావరణ వివాదం

భోపాల్ నగరంలో చెట్ల సంరక్షణపై మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపడుతున్న చర్యలపై అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ వారం చోటుచేసుకున్న రెండు చెట్ల నరికివేత ఘటనలు పర్యావరణ పరిరక్షణపై చర్చకు దారితీశాయి. ఒకవైపు నగరాన్ని పచ్చదనంతో నింపేందుకు ప్రభుత్వం వివిధ కార్యక్రమాలు చేపడుతుండగా, మరోవైపు అనుమతులు లేకుండా చెట్లను తొలగిస్తున్న ఘటనలు వెలుగులోకి రావడం విమర్శలకు కారణమైంది.

భోపాల్‌లోని కాలియాసోట్ ప్రాంతంలో జరిగిన ఘటనలో ముళ్ల పొదలను తొలగించాల్సిన చోట ఏకంగా 66 చెట్లను నరికివేశారు. నగర పాలక సంస్థ ఈ ప్రాంతంలో పదివేల మొక్కలు నాటే కార్యక్రమానికి ఒక కాంట్రాక్టర్‌కు బాధ్యతలు అప్పగించింది. మొక్కలు నాటేందుకు అవసరమైన ప్రదేశాన్ని సిద్ధం చేసే క్రమంలో కేవలం ముళ్ల పొదలను మాత్రమే తొలగించాలని కాంట్రాక్టర్‌కు సూచనలు ఇచ్చినట్లు అధికారులు తెలిపారు. అయితే ఆదేశాలను పట్టించుకోకుండా వేప, గూలర్, షీషం వంటి విలువైన చెట్లను నరికివేసినట్లు గుర్తించారు.

ఈ ఘటన స్థానిక ప్రజల్లో తీవ్ర ఆగ్రహాన్ని కలిగించింది. పర్యావరణ పరిరక్షణ పేరుతో కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్న సమయంలోనే పాత చెట్లను తొలగించడం ఎంతవరకు సమంజసమని స్థానికులు ప్రశ్నించారు. చెట్లు నగర వాతావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని, వాటిని నరికివేయడం వల్ల భవిష్యత్తులో అనేక సమస్యలు ఎదురవుతాయని పర్యావరణ కార్యకర్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

ఘటనపై స్పందించిన భోపాల్ నగర పాలక సంస్థ విచారణ ప్రారంభించింది. నిబంధనలను ఉల్లంఘించిన కాంట్రాక్టర్‌పై మూడు లక్షల ముప్పై వేల రూపాయల జరిమానా విధించింది. అలాగే నరికివేసిన 66 చెట్లకు బదులుగా 660 ఔషధ మొక్కలు నాటాలని ఆదేశించింది. ఈ మొక్కలను మూడు సంవత్సరాల పాటు సంరక్షించే బాధ్యతను కూడా కాంట్రాక్టర్‌కే అప్పగించింది.

అయితే కేవలం జరిమానాతో సరిపెట్టడంపై పర్యావరణవేత్తలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. అనుమతి లేకుండా చెట్లు నరికేవారిపై క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేయాలని గతంలో నగర పాలక సంస్థ కమిషనర్ ఆదేశించిన విషయాన్ని వారు గుర్తు చేశారు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో ఈ ఘటనలో కేవలం ఆర్థిక జరిమానా విధించడం సరైన చర్య కాదని వారు పేర్కొన్నారు. చెట్లను నరికివేసిన వారి మీద కఠిన చర్యలు తీసుకోకపోతే భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ఘటనలు పెరిగే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు.

ఇదే సమయంలో భోపాల్‌లోని పటేల్ నగర్ ప్రాంతంలో సెయింట్ మాంట్‌ఫోర్ట్ పాఠశాల ఎదురుగా ఉన్న రహదారి పక్కన దశాబ్దాల నాటి చెట్లను తొలగించడం మరో వివాదానికి కారణమైంది. ఈ చెట్ల నరికివేత ఏ ప్రాజెక్టులో భాగంగా జరిగిందో స్పష్టత ఇవ్వలేదని స్థానికులు ఆరోపించారు. చెట్లు తొలగించే సమయంలో ఎలాంటి సమాచార బోర్డులు ఏర్పాటు చేయలేదని, ప్రజలకు ముందస్తు సమాచారం ఇవ్వలేదని వారు తెలిపారు.

ఈ రెండు ఘటనలు నగరంలో పచ్చదనం పరిరక్షణపై ప్రభుత్వ ప్రకటనలకు, క్షేత్రస్థాయిలో జరుగుతున్న చర్యలకు మధ్య వ్యత్యాసాన్ని చూపుతున్నాయని పర్యావరణ కార్యకర్తలు అభిప్రాయపడ్డారు. పర్యావరణ పరిరక్షణ కేవలం ప్రచార కార్యక్రమాలకే పరిమితం కాకుండా, ప్రతి చెట్టును రక్షించే విధంగా కఠిన చర్యలు ఉండాలని వారు కోరుతున్నారు.

పర్యావరణ కార్యకర్త రషీద్ నూర్ మాట్లాడుతూ, ఒక వారంలోనే రెండు చెట్ల నరికివేత ఘటనలు వెలుగులోకి రావడం నగరంలోని హరిత సంరక్షణ చర్యలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోందని అన్నారు. అనుమతులు లేకుండా చెట్లు తొలగించిన ఘటనల్లో బాధ్యుల వివరాలను ప్రజలకు తెలియజేయాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.

భోపాల్ నగరం ఒకప్పుడు పచ్చని వాతావరణానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. నగర అభివృద్ధి పేరుతో చెట్లను తొలగించడం వల్ల పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతింటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. రహదారులు, భవనాలు, ఇతర మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి అవసరమే అయినప్పటికీ, చెట్ల సంరక్షణకు కూడా సమాన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందని సూచిస్తున్నారు.

చెట్లను నరికివేసిన తర్వాత కొత్త మొక్కలు నాటడం మాత్రమే పరిష్కారం కాదని, పెరిగిన చెట్లను కాపాడటం మరింత ముఖ్యమని పర్యావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు. పాత చెట్లు అందించే నీడ, ఆక్సిజన్, జీవ వైవిధ్యం వంటి ప్రయోజనాలను కొత్త మొక్కలు వెంటనే అందించలేవని వారు వివరిస్తున్నారు.

ఈ ఘటనల నేపథ్యంలో భోపాల్ నగర పాలక సంస్థ భవిష్యత్తులో చెట్ల తొలగింపు విషయంలో మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉందని స్థానికులు కోరుతున్నారు. అభివృద్ధి, పర్యావరణ పరిరక్షణ రెండింటినీ సమతుల్యంగా కొనసాగించినప్పుడే నగరానికి స్థిరమైన భవిష్యత్తు సాధ్యమవుతుందని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.