ఆస్ట్రేలియాకు బిహార్‌ మఖానా..

బిహార్‌ వ్యవసాయ రంగానికి అంతర్జాతీయ గుర్తింపు తీసుకొచ్చే మరో కీలక అడుగు పడింది. రాష్ట్రంలో విస్తృతంగా పండించే మఖానా (తామర గింజలతో తయారయ్యే ఆరోగ్యకరమైన ఆహార పదార్థం)ను తొలిసారిగా పెద్ద మొత్తంలో ఆస్ట్రేలియాకు ఎగుమతి చేశారు. శుక్రవారం బిహార్‌ రాజధాని పాట్నా సమీపంలోని బీహ్టా పారిశ్రామిక ప్రాంతం నుంచి 18 టన్నుల మఖానా సరుకును ఆస్ట్రేలియాకు పంపించారు. ఈ ఎగుమతి కార్యక్రమాన్ని రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి విజయ్‌ కుమార్‌ సిన్హా ప్రారంభించారు.

బీహ్టాలోని సికందర్‌పూర్‌ పారిశ్రామిక ప్రాంతం నుంచి ఏడు కంటైనర్లలో మఖానాను తరలించారు. ఈ సందర్భంగా మంత్రి విజయ్‌ కుమార్‌ సిన్హా మాట్లాడుతూ ఇది కేవలం మఖానా ఎగుమతి మాత్రమే కాదని, మిథిలా సంస్కృతి వారసత్వాన్ని, రాష్ట్ర రైతుల కష్టాన్ని, బిహార్‌ వ్యవసాయ సామర్థ్యాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేసే గొప్ప అవకాశమని పేర్కొన్నారు. స్థానిక ఉత్పత్తులను ప్రపంచ మార్కెట్‌కు తీసుకెళ్లాలనే లక్ష్యానికి ఈ ఎగుమతి తోడ్పడుతుందని తెలిపారు.

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రతిపాదించిన స్థానిక ఉత్పత్తులకు ప్రాధాన్యం, స్వదేశీ వస్తువులకు ప్రోత్సాహం, స్వావలంబన భారత్‌ లక్ష్యాలకు మఖానా ఎగుమతి బలాన్నిస్తుందని మంత్రి అన్నారు. మిథిలా ప్రాంతంలో పండించే మఖానాకు భౌగోళిక గుర్తింపు హక్కు లభించడం వల్ల అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పెరిగిందని వివరించారు.

వ్యవసాయ శాఖ అధికారుల ప్రకారం ఈ ఎగుమతి ప్రక్రియను పారిశ్రామిక ప్రాంతంలోని ఓ సరఫరా సంస్థ సహకారంతో చేపట్టారు. బీహ్టాలోని అంతర్గత డ్రై పోర్టుకు ముందుగా మఖానా సరుకును తరలించి, అక్కడి నుంచి రైలు మార్గంలో కోల్‌కతాకు పంపించి, సముద్ర మార్గం ద్వారా ఆస్ట్రేలియాకు చేరవేయనున్నారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌కు అనుగుణంగా నాణ్యత, ప్యాకేజింగ్‌ ప్రమాణాలను పాటించినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

ఎగుమతి ప్రారంభానికి ముందు మంత్రి మఖానా ప్రాసెసింగ్‌, ప్యాకేజింగ్‌ కేంద్రాన్ని పరిశీలించారు. అక్కడ పనిచేస్తున్న సిబ్బందితో మాట్లాడి సురక్షిత ప్యాకేజింగ్‌ విధానాల గురించి తెలుసుకున్నారు. అనంతరం దర్భంగా, పూర్ణియా, అరారియా, కటిహార్‌ తదితర జిల్లాల నుంచి వచ్చిన మఖానా రైతులతో సమావేశమయ్యారు. సాగుకు ప్రభుత్వ సహాయం, సరైన ధరలు, సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలు అందించాలని రైతులు మంత్రికి విజ్ఞప్తి చేశారు.

మఖానా రైతు అంబికా దేవి మాట్లాడుతూ తమ కుటుంబానికి మఖానా సాగు ప్రధాన వృత్తి అని తెలిపారు. సాగు కోసం సొంత పెట్టుబడులు పెడుతున్నప్పటికీ ప్రభుత్వ పథకాల ప్రయోజనాలు అందడం లేదని మంత్రి దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. మరో రైతు రాజ్‌కుమార్‌ సింగ్‌ మార్కెటింగ్‌ సమస్యలను ప్రస్తావించారు. సరైన మార్కెట్‌ సదుపాయాలు లేకపోవడంతో వ్యాపారులకు తక్కువ ధరలకు ఉత్పత్తులను విక్రయించాల్సి వస్తోందని తెలిపారు.

రైతులు ప్రస్తావించిన సమస్యలపై స్పందించిన మంత్రి విజయ్‌ కుమార్‌ సిన్హా, రైతుల కోసం ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న వివిధ సంక్షేమ పథకాల గురించి వివరించారు. రైతులకు అవసరమైన ప్రయోజనాలు అందేలా చర్యలు తీసుకుంటామని హామీ ఇచ్చారు. మఖానా సాగు మరింత అభివృద్ధి చెందేలా ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తుందని తెలిపారు.

ఇటీవలే బిహార్‌ నుంచి కెనడాకు కూడా ఏడు టన్నుల మఖానాను ఎగుమతి చేశారు. గుజరాత్‌లోని ముంద్రా పోర్టు నుంచి సముద్ర మార్గంలో ఈ సరుకును పంపించారు. దీంతో బిహార్‌ ప్రసిద్ధ వ్యవసాయ ఉత్పత్తి అయిన మఖానా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో తన స్థానాన్ని బలోపేతం చేసుకుంటోంది.

మఖానా ఒక జల మొక్క అయిన యూరియల్‌ ఫెరోక్స్‌ విత్తనం నుంచి లభించే ఆహార పదార్థం. చెరువులు, సరస్సులు, నీటి నిల్వ ప్రాంతాల్లో దీనిని సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో సాగు చేస్తారు. శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ సాగు విధానం అధిక శ్రమతో కూడుకున్నదిగా ఉంటుంది. తక్కువ కేలరీలు, తక్కువ కొవ్వు, తక్కువ సోడియంతో పాటు మెగ్నీషియం, పొటాషియం, ప్రోటీన్లు, కాల్షియం, యాంటీఆక్సిడెంట్లు, పీచు పదార్థాలు అధికంగా ఉండటంతో మఖానాను ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంగా భావిస్తారు.

దేశంలో ఉత్పత్తయ్యే మొత్తం మఖానాలో 80 నుంచి 90 శాతం వరకు బిహార్‌లోనే పండుతుంది. దర్భంగా, మధుబని, సుపౌల్‌, సహర్సా, మధేపురా, కటిహార్‌, పూర్ణియా, కిషన్‌గంజ్‌ తదితర జిల్లాల్లో సుమారు 35 వేల హెక్టార్లలో మఖానా సాగు జరుగుతోంది. ప్రస్తుతం సుమారు 33 వేల టన్నుల వరకు మఖానా ఉత్పత్తి అవుతున్నట్లు అంచనా.

దర్భంగాలోని జాతీయ మఖానా పరిశోధనా కేంద్రం రైతులకు అధిక దిగుబడి విత్తనాలను అందించడంతో పాటు ఆధునిక సాగు పద్ధతులపై శిక్షణ ఇస్తోంది. రైతులకు అనుకూలమైన వాణిజ్య విధానాలను ప్రోత్సహించేందుకు మఖానా బోర్డును కూడా ఏర్పాటు చేశారు. 2022లో మఖానాకు భౌగోళిక గుర్తింపు హక్కు లభించింది.

మొత్తంగా బిహార్‌ మఖానా ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లోకి వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. ఆస్ట్రేలియాకు 18 టన్నుల మఖానా ఎగుమతి చేయడం ద్వారా రాష్ట్ర రైతులకు కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడనున్నాయి. స్థానిక వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు ప్రపంచ స్థాయి గుర్తింపు తీసుకురావడంలో ఈ ఎగుమతి కీలక ముందడుగుగా నిలవనుంది.