పాట్నాలో పాఠశాల.. విద్యార్థులంతా నలందా జిల్లా వాసులు

బీహార్‌లోని ఒక ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల విచిత్రమైన పరిపాలనా పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటోంది. పాఠశాల పాట్నా జిల్లాలో కొనసాగుతుండగా, అక్కడ చదువుతున్న 52 మంది విద్యార్థులు మాత్రం పొరుగు జిల్లా నలందాకు చెందినవారు. ఈ భౌగోళిక విభజన కారణంగా విద్యార్థులు, గ్రామస్థులు అనేక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ముఖ్యంగా రహదారి సౌకర్యం లేకపోవడం, వర్షాకాలంలో ప్రయాణ సమస్యలు, మౌలిక వసతుల కొరత వంటి సమస్యలు తీవ్రంగా ఉన్నాయి.

ఈ పాఠశాల పాట్నా జిల్లా బెల్చి ప్రాంత పరిధిలో కొనసాగుతోంది. అయితే పాఠశాల ఉన్న ప్రాంతంలో నివాసాలు లేకపోవడం, గ్రామంలోని జనాభా ఎక్కువగా నలందా జిల్లా సరిహద్దు వైపు ఉండటంతో ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది. దక్షిణిపూర్‌ గ్రామానికి చెందిన పిల్లలు ప్రతిరోజూ నలందా జిల్లా నుంచి పాట్నా జిల్లా పరిధిలోకి వచ్చి చదువుకుంటున్నారు. పాఠశాల, వారి ఇళ్ల మధ్య దూరం కొన్ని మీటర్లే ఉన్నప్పటికీ, జిల్లా సరిహద్దు కారణంగా పరిపాలనా సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి.

పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయురాలు అంజలి కుమారి తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ప్రస్తుతం పాఠశాలలో 52 మంది విద్యార్థులు నమోదు అయ్యారు. ప్రతిరోజూ సగటున 40 నుంచి 43 మంది వరకు హాజరవుతున్నారు. ఈ పాఠశాలలో ఒకటి నుంచి ఐదో తరగతి వరకు బోధన కొనసాగుతోంది. ఉపాధ్యాయుల నియామకాలు పాట్నా జిల్లా కింద ఉన్నప్పటికీ, విద్యార్థుల ఆధార్‌ కార్డుల్లో దక్షిణ్‌పూర్‌ గ్రామం, బెల్చి పోలీస్‌ స్టేషన్‌ లేదా హర్నౌత్‌, నగర్నౌసా, నలందా జిల్లా వివరాలు నమోదై ఉన్నాయి.

పాఠశాలకు నేరుగా వెళ్లేందుకు సరైన రహదారి లేకపోవడం ప్రధాన సమస్యగా మారింది. పక్కా రోడ్డు లేకపోవడంతో వర్షాకాలంలో మట్టి రోడ్డు బురదమయంగా మారుతుంది. దీంతో విద్యార్థులు పాఠశాలకు వెళ్లేందుకు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. ముఖ్యంగా చిన్నారులు జారిపడి గాయపడుతున్న సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయని గ్రామస్థులు చెబుతున్నారు.

ఈ పాఠశాల 1952 నుంచి కొనసాగుతోందని ఉపాధ్యాయురాలు మంజు కుమారి తెలిపారు. ప్రారంభంలో భవనం లేక చెట్టు కింద తరగతులు నిర్వహించేవారని, తర్వాత భవనం నిర్మించారని చెప్పారు. అయితే గ్రామం కొన్నిసార్లు నలందాలో, మరికొన్నిసార్లు పాట్నాలో ఉన్నట్లు పరిగణించడం వల్ల సరిహద్దుల విషయంలో ఎప్పటికప్పుడు అయోమయం నెలకొంటోందని తెలిపారు.

పరిపాలనా విభజన సమస్య కేవలం విద్యకే కాకుండా ఇతర మౌలిక సదుపాయాలపైనా ప్రభావం చూపుతోంది. గ్రామస్థులు నలందా జిల్లా ఓటర్లుగా ఉన్నప్పటికీ, వారు ఉపయోగించే ప్రధాన మార్కెట్‌ మాత్రం పాట్నా జిల్లా బెల్చి పరిధిలోని బాఘా తిల్హా ప్రాంతంలో ఉంది. దీంతో ప్రభుత్వ పథకాలు, అభివృద్ధి పనుల అమలులో ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయని గ్రామస్థులు తెలిపారు.

గ్రామానికి రోడ్లు, కాలువలు నిర్మించాలని రాజకీయ నాయకులను పలుమార్లు కోరామని స్థానికులు చెప్పారు. అయితే కాలువ నిర్మాణం పేరుతో పాత రహదారిని తొలగించడంతో ప్రస్తుతం వర్షాకాలంలో పరిస్థితి మరింత దారుణంగా మారిందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సమస్యలు మరింత తీవ్రమవుతున్నాయి. రోడ్డు సరిగా లేకపోవడంతో అంబులెన్స్‌లు గ్రామానికి చేరుకోలేవని, అనారోగ్యంతో ఉన్న వారిని మంచాలు లేదా తాత్కాలిక దిమ్మెలపై మోసుకెళ్లాల్సి వస్తుందని గ్రామస్థులు తెలిపారు. వర్షాకాలంలో వాహనాలు రాకపోవడంతో రోగులను ఆసుపత్రికి తరలించడం కష్టంగా మారుతోందని చెప్పారు.

అయినప్పటికీ విద్యార్థుల్లో చదువుపై ఆసక్తి తగ్గడం లేదు. ఐదో తరగతి చదువుతున్న కర్మ కుమారి, కాజల్ కుమారి తమ తల్లిదండ్రులు కూలి పనులు చేస్తున్నప్పటికీ భవిష్యత్తులో ఉన్నత విద్య అభ్యసించి ఉపాధ్యాయులుగా మారాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు తెలిపారు. నాలుగో తరగతి విద్యార్థి శశి కుమార్ పోలీస్‌ అధికారి కావాలని కలలు కంటున్నట్లు చెప్పగా, అంకుశ్‌ రాజ్‌ కూడా ఉపాధ్యాయుడిగా మారాలని కోరుకుంటున్నాడు.

బెల్చి మండల విద్యాశాఖ అధికారి జై కుందల్ కుమార్ మాట్లాడుతూ, ప్రస్తుతం ఇద్దరు ఉపాధ్యాయులు, ఒక టోలా సేవక్‌ కలిసి సుమారు 50 మంది విద్యార్థులకు సేవలు అందిస్తున్నారని తెలిపారు. పాఠశాల నిర్వహణ అందుబాటులో ఉన్న వనరులతో కొనసాగిస్తున్నామని చెప్పారు. జిల్లా సరిహద్దుల స్పష్టమైన గుర్తింపు కోసం విద్యాశాఖకు విజ్ఞప్తి చేశామని, దీనివల్ల విద్యతో పాటు ఇతర ప్రభుత్వ సేవలు మెరుగ్గా అందే అవకాశం ఉంటుందని తెలిపారు.

ఈ పాఠశాల పరిస్థితి పరిపాలనా సరిహద్దులు ప్రజల దైనందిన జీవితాలపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయో చూపిస్తున్న ఉదాహరణగా మారింది. విద్యార్థుల భవిష్యత్తు, గ్రామ అభివృద్ధి కోసం రెండు జిల్లాల మధ్య సమన్వయంతో సమస్యను పరిష్కరించాలని స్థానికులు కోరుతున్నారు.