ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకంపై సుప్రీంలో కేంద్రం వివరణ

కేంద్ర ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక ప్రక్రియపై సుప్రీంకోర్టులో కేంద్ర ప్రభుత్వం అఫిడవిట్‌ దాఖలు చేసింది. ఎన్నికల కమిషన్‌ స్వయం ప్రతిపత్తికి ఎలాంటి భంగం కలగదని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌, ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకానికి సంబంధించి రూపొందించిన కొత్త చట్టంపై దాఖలైన పిటిషన్ల విచారణ సందర్భంగా కేంద్రం తన వాదనలను వెల్లడించింది. నియామక కమిటీలో భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి స్థానాన్ని తొలగించడాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం సమర్థించుకుంది.

ఎన్నికల కమిషన్‌ దేశ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన రాజ్యాంగ సంస్థ అని, దాని స్వతంత్రతను కాపాడేందుకు ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని కేంద్రం పేర్కొంది. ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక ప్రక్రియలో పారదర్శకత, సమర్థతకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నామని తెలిపింది. కొత్త చట్టం ద్వారా ఎన్నికల సంఘం పనితీరులో ఎలాంటి ప్రతికూల ప్రభావం ఉండదని, కమిషన్‌ స్వతంత్రంగా తన బాధ్యతలను నిర్వర్తించగలదని కేంద్రం అఫిడవిట్‌లో వివరించింది.

గతంలో ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక కమిటీలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌, ఇతర సభ్యులతో పాటు భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి భాగస్వామ్యం ఉండాలని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చిన నేపథ్యంలో కొత్త చట్టంపై వివాదం ఏర్పడింది. అయితే కేంద్ర ప్రభుత్వం రూపొందించిన కొత్త నిబంధనల ప్రకారం నియామక కమిటీలో ప్రధాన న్యాయమూర్తి స్థానంలో కేంద్ర మంత్రికి అవకాశం కల్పించారు. ఈ మార్పును సవాల్‌ చేస్తూ పలు పిటిషన్లు సుప్రీంకోర్టులో దాఖలయ్యాయి.

ఈ పిటిషన్లపై విచారణ సందర్భంగా కేంద్రం తన వైఖరిని స్పష్టం చేసింది. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థపై నమ్మకం లేని విధంగా ముందుగానే అనుమానాలు వ్యక్తం చేయడం సరికాదని పేర్కొంది. ప్రధానమంత్రి ప్రజాస్వామ్య విలువలకు వ్యతిరేకంగా వ్యవహరిస్తారని భావించడం సమంజసం కాదని కేంద్రం తెలిపింది. రాజ్యాంగ వ్యవస్థల మధ్య సమతుల్యతను కాపాడుతూ చట్టాలను రూపొందించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత అని వివరించింది.

ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రంగా పనిచేసేందుకు అవసరమైన అన్ని రక్షణలు చట్టంలో ఉన్నాయని కేంద్రం పేర్కొంది. ఎన్నికల ప్రక్రియను నిష్పక్షపాతంగా నిర్వహించేందుకు ఎన్నికల కమిషన్‌కు పూర్తి అధికారాలు కొనసాగుతాయని తెలిపింది. నియామక ప్రక్రియలో ప్రభుత్వం మాత్రమే నిర్ణయం తీసుకునే పరిస్థితి లేదని, కమిటీ ద్వారా నిర్ణయం జరుగుతుందని వివరించింది.

కేంద్ర ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకంపై దాఖలైన పిటిషన్లలో ప్రధానంగా నియామక కమిటీలో న్యాయవ్యవస్థ ప్రతినిధి లేకపోవడంపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి. ఎన్నికల సంఘం వంటి కీలక సంస్థ నియామకాల్లో సమతుల్యత అవసరమని పిటిషనర్లు వాదించారు. అయితే కేంద్రం మాత్రం రాజ్యాంగం ప్రకారం చట్టాలు రూపొందించే అధికారం పార్లమెంట్‌కు ఉందని, కొత్త చట్టం చట్టబద్ధంగానే ఉందని వాదించింది.

ఈ అంశంపై సుప్రీంకోర్టులో వాదనలు పూర్తయ్యాయి. ఇరుపక్షాల వాదనలు విన్న సుప్రీంకోర్టు ద్విసభ్య ధర్మాసనం తీర్పును రిజర్వ్‌ చేసింది. త్వరలో ఈ వ్యవహారంపై సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వులు వెలువరించే అవకాశం ఉంది. ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక విధానంపై రానున్న తీర్పు దేశ ఎన్నికల వ్యవస్థలో కీలక పరిణామంగా మారే అవకాశం ఉందని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రత, నియామక ప్రక్రియలో పారదర్శకత, రాజ్యాంగ సంస్థల మధ్య అధికార సమతుల్యత వంటి అంశాలు ఈ కేసులో ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చాయి. సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఆధారంగా భవిష్యత్తులో ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక విధానంపై మరిన్ని స్పష్టతలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.