ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో 15 లక్షల మంది యువతకు ఉద్యోగ సంక్షోభం

ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో నిరుద్యోగ సమస్య తీవ్ర రూపం దాల్చుతోంది. రాష్ట్రంలోని ఉపాధి కార్యాలయాల్లో నమోదైన వివరాల ప్రకారం 2026 జనవరి నుంచి జూన్ వరకు ఆరు నెలల వ్యవధిలో దాదాపు 15 లక్షల మంది యువత ఉద్యోగాల కోసం నమోదు చేసుకున్నారు. మొత్తం 14,99,454 మంది నిరుద్యోగుల్లో 7,10,561 మంది మహిళలు ఉండటం గమనార్హం. యువతలో సగానికి సమానంగా మహిళలు ఉద్యోగ అవకాశాల కోసం ఎదురుచూస్తుండటం రాష్ట్రంలో ఉపాధి సవాళ్లను స్పష్టం చేస్తోంది.

ఉద్యోగ అవకాశాలు పరిమితంగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణాలుగా కార్మిక ఆధారిత పరిశ్రమల కొరత, ప్రైవేటు రంగంలో తగిన అవకాశాలు లేకపోవడం వంటి అంశాలు వెల్లడవుతున్నాయి. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల సంఖ్య పరిమితంగా ఉండటంతో వేలాది మంది యువత ఉపాధి కోసం నిరీక్షిస్తున్నారు. ఉపాధి కార్యాలయాల్లో నమోదైన వారిలో షెడ్యూల్డ్ తెగలు, ఇతర వెనుకబడిన వర్గాల యువత సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంది. సాధారణ వర్గానికి చెందిన మూడు లక్షల మందికి పైగా, షెడ్యూల్డ్ కులాలకు చెందిన రెండు లక్షల మందికి పైగా యువత కూడా నిరుద్యోగులుగా నమోదు చేసుకున్నారు.

జిల్లాల వారీగా పరిశీలిస్తే దుర్గ్ జిల్లాలో అత్యధికంగా 1,06,416 మంది ఉద్యోగాల కోసం నమోదు చేసుకున్నారు. ఆ తర్వాత బిలాస్‌పూర్‌లో 96,838 మంది, రాయ్‌పూర్‌లో 88,293 మంది, జంజీర్-చాంపాలో 88,610 మంది, బాలోద్ జిల్లాలో 85,179 మంది నమోదు అయ్యారు. పరిశ్రమలు, పట్టణ అభివృద్ధి ఎక్కువగా ఉన్న జిల్లాల్లో కూడా నిరుద్యోగ సమస్య తగ్గకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

గిరిజన ప్రాంతాల్లోనూ ఉపాధి సమస్య తీవ్రంగానే ఉంది. కాంకేర్, జష్‌పూర్, సుర్‌గుజా, బస్తర్, బీజాపూర్, దంతేవాడ, నారాయణ్‌పూర్, సుక్మా వంటి గిరిజన ఆధిక్య జిల్లాల్లో షెడ్యూల్డ్ తెగలకు చెందిన నిరుద్యోగ యువత సంఖ్య ఎక్కువగా నమోదైంది. మరోవైపు రాయ్‌పూర్, దుర్గ్, బిలాస్‌పూర్, జంజీర్-చాంపా వంటి పారిశ్రామిక, పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఇతర వెనుకబడిన వర్గాలు, సాధారణ వర్గాలకు చెందిన యువత సంఖ్య అధికంగా ఉంది.

నిరుద్యోగ సమస్య కేవలం తక్కువ చదువు ఉన్న వారికే పరిమితం కాలేదు. పదో తరగతి, ఇంటర్‌ చదివిన వారితో పాటు డిగ్రీలు, పీజీలు, ఇంజినీరింగ్, బీసీఏ, ఎంసీఏ, పీజీడీసీఏ, ఐటీఐ, డిప్లొమా వంటి సాంకేతిక విద్యార్హతలు కలిగిన వేలాది మంది కూడా ఉద్యోగాల కోసం ఎదురు చూస్తున్నారు. రాయ్‌పూర్, దుర్గ్, బిలాస్‌పూర్, కొర్బా, జంజీర్-చాంపా జిల్లాల్లో సాంకేతిక విద్య పూర్తి చేసిన అభ్యర్థుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంది. దీని ద్వారా విద్యకు తగ్గ ఉపాధి అవకాశాలు అందుబాటులో లేవని స్పష్టమవుతోంది.

మహిళల ఉద్యోగ నమోదు సంఖ్య కూడా గణనీయంగా పెరిగింది. దుర్గ్ జిల్లాలో 56,451 మంది మహిళలు, రాయ్‌పూర్‌లో 44,252 మంది, బిలాస్‌పూర్‌లో 42,797 మంది, బాలోద్‌లో 40,803 మంది, జంజీర్-చాంపాలో 38,350 మంది, రాజ్‌నంద్‌గావ్‌లో 38,348 మంది మహిళలు ఉద్యోగాల కోసం నమోదు చేసుకున్నారు. మహిళలు ఉపాధి రంగంలోకి ఎక్కువగా వస్తున్నప్పటికీ, వారికి స్థిరమైన ప్రైవేటు ఉద్యోగ అవకాశాలు పరిమితంగానే ఉన్నాయని గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి పరిస్థితిని మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం ద్వారా కూడా అంచనా వేయవచ్చు. 2026 జనవరి నుంచి జూన్ వరకు రాష్ట్రంలో 1,86,825 కుటుంబాలు ఉపాధి కోసం ఈ పథకాన్ని ఆశ్రయించాయి. ఇదే సమయంలో 2,66,358 పనులు కొనసాగుతున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవసరం పెరుగుతుండగా, అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలు మాత్రం సరిపోవడం లేదు.

రాష్ట్రంలో పెట్టుబడులు పెరగడం, కార్మిక ఆధారిత పరిశ్రమలు ఏర్పాటు కావడం, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు, వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమలు, పర్యాటకం, సమాచార సాంకేతిక రంగం, స్టార్టప్‌లు వంటి రంగాల్లో భారీగా ఉద్యోగ అవకాశాలు సృష్టించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశ లక్ష్యాన్ని సాధించాలంటే కేవలం ప్రభుత్వ నియామకాలపై ఆధారపడటం సరిపోదని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. యువతకు విస్తృత స్థాయిలో ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించే విధంగా పరిశ్రమలు, సేవా రంగాలు అభివృద్ధి చెందాల్సిన అవసరం ఉందని చెబుతున్నారు. లేకపోతే ఉపాధి కార్యాలయాల్లో నమోదయ్యే నిరుద్యోగుల సంఖ్య మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.