మావోపై వ్యంగ్య శిల్పాలు.. చైనా కళాకారుడికి మూడేళ్ల జైలు

చైనా మాజీ నాయకుడు మావో జెడాంగ్‌పై వ్యంగ్య శిల్పాలు రూపొందించిన ప్రముఖ కళాకారుడు గావో జెన్‌కు గరిష్ఠంగా మూడేళ్ల జైలు శిక్ష విధించినట్లు మానవ హక్కుల సంస్థలు వెల్లడించాయి. చైనాలోని హెబెయ్‌ ప్రావిన్స్‌లోని ఒక న్యాయస్థానం గావో జెన్‌ కళా作品ాలు దేశ చరిత్రలోని వీరుల పరువు, ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీస్తున్నాయని, ప్రజా ప్రయోజనాలకు హాని కలిగిస్తున్నాయని పేర్కొంటూ తీర్పు ఇచ్చినట్లు సమాచారం. 70 ఏళ్ల గావో జెన్‌ గత రెండు సంవత్సరాలుగా నిర్బంధంలో ఉన్నారు. ఆయనపై చైనా చట్టాల ప్రకారం చారిత్రక ప్రముఖులను అవమానించినట్లు ఆరోపణలు మోపారు. ఈ తీర్పుపై అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థలు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్‌ ఈ శిక్షను కళా స్వేచ్ఛపై దాడిగా అభివర్ణించింది.గావో జెన్‌ తన సోదరుడు గావో కియాంగ్‌తో కలిసి మావో జెడాంగ్‌ రాజకీయ వారసత్వాన్ని, చైనా చరిత్రలోని వివాదాస్పద అంశాలను వ్యంగ్య రూపంలో చూపించే శిల్పాలను రూపొందించారు. ఈ కళాకృతులు చైనా అధికార వ్యవస్థ, చారిత్రక వ్యక్తులపై విమర్శలను కళారూపంలో వ్యక్తీకరించే ప్రయత్నంగా గుర్తింపు పొందాయి. అయితే చైనా ప్రభుత్వం చారిత్రక ప్రముఖుల పరువు ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసే చర్యలను నేరంగా పరిగణించే చట్టాలను అమలు చేస్తోంది. ఈ చట్టాల పరిధిలో గావో జెన్‌పై కేసు నమోదు కావడం, ఇప్పుడు ఆయనకు జైలు శిక్ష విధించడంతో చైనాలో కళా స్వేచ్ఛ, రాజకీయ విమర్శలపై మరోసారి అంతర్జాతీయ చర్చ మొదలైంది.

గావో జెన్‌, ఆయన సోదరుడు కలిసి రూపొందించిన అత్యంత ప్రసిద్ధ శిల్పాల్లో ఒకటి “ఎగ్జిక్యూషన్‌ ఆఫ్‌ క్రైస్ట్‌”గా పేర్కొనబడింది. ఈ శిల్పంలో యేసుక్రీస్తును మావో జెడాంగ్‌ను పోలిన వ్యక్తుల బృందం తుపాకులతో బెదిరిస్తున్నట్లుగా చిత్రీకరించారు. మావోను పోలిన అనేక ఆకృతులను సృష్టించి, వాటి చేతుల్లో ఆయుధాలు ఉంచి, క్రైస్తవ మతానికి సంబంధించిన ప్రతీకతో కలిపిన ఈ కళాకృతి రాజకీయ అధికారంపై వ్యంగ్య వ్యాఖ్యానంగా భావించబడింది. ఈ శిల్పం గతంలో ప్రదర్శనల్లో కూడా ఉంచబడింది.

గావో జెన్‌ కళలో చరిత్ర, రాజకీయ అధికారం, హింస, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ వంటి అంశాలను వ్యంగ్యంగా ప్రదర్శించే ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది. ఆయన శిల్పాలు నేరుగా రాజకీయ ప్రసంగాలుగా కాకుండా కళాత్మక రూపకాల ద్వారా చరిత్రపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తే విధంగా రూపొందించబడ్డాయి. అయితే చైనాలో కమ్యూనిస్టు పార్టీకి సంబంధించిన చారిత్రక నాయకుల ప్రతిష్ఠను కాపాడేందుకు ప్రభుత్వం కఠినమైన చట్టాలను అమలు చేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో వ్యంగ్య కళా作品ాలు కూడా చట్టపరమైన సమస్యలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది.

హెబెయ్‌ ప్రావిన్స్‌లోని న్యాయస్థానం మంగళవారం గావో జెన్‌ కళా作品ాలు ఒక చారిత్రక వీరుడి ప్రతిష్ఠను ఉల్లంఘిస్తున్నాయని, ప్రజా ప్రయోజనాలకు హాని కలిగిస్తున్నాయని పేర్కొన్నట్లు మానవ హక్కుల సంస్థలు తెలిపాయి. తీర్పులో పేర్కొన్న కారణాల ఆధారంగా ఆయనపై చట్టపరమైన చర్యలు కొనసాగించబడ్డాయి. ఈ కేసులో గావో జెన్‌ వయసు 70 సంవత్సరాలు కావడం కూడా అంతర్జాతీయంగా ఆందోళనకు కారణమైంది.

గావో జెన్‌ గత రెండు సంవత్సరాలుగా నిర్బంధంలో ఉన్నారు. ఆయన విడుదల కోసం ఐక్యరాజ్యసమితి, అనేక మానవ హక్కుల సంస్థలు గతంలోనే పిలుపునిచ్చాయి. ఆయనను నిర్బంధించినప్పటి నుంచి కళా స్వేచ్ఛ, భావ వ్యక్తీకరణ హక్కు, రాజకీయ విమర్శలపై చైనా విధానంపై అంతర్జాతీయ సంస్థలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. ఇప్పుడు న్యాయస్థానం జైలు శిక్ష విధించడంతో ఈ విమర్శలు మరింత తీవ్రతరమయ్యే అవకాశం ఉంది.

ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్‌ గావో జెన్‌కు విధించిన శిక్షను కళా స్వేచ్ఛపై దాడిగా అభివర్ణించింది. కళాకారులు చరిత్ర, రాజకీయాలు, సమాజంపై తమ అభిప్రాయాలను కళారూపంలో వ్యక్తీకరించే హక్కు కలిగి ఉండాలని మానవ హక్కుల సంస్థలు వాదిస్తున్నాయి. వ్యంగ్య కళను నేరంగా పరిగణించడం కళాకారుల్లో భయాన్ని పెంచి, స్వీయ నియంత్రణకు దారితీసే ప్రమాదం ఉందని అవి పేర్కొంటున్నాయి.

గావో జెన్‌ 2022లో అమెరికాకు వెళ్లి అక్కడ నివసించడం ప్రారంభించారు. అయితే 2024 ఆగస్టులో చైనాను సందర్శించిన సమయంలో బీజింగ్‌ నగర శివార్లలోని తన స్టూడియోలో ఆయనను అధికారులు అరెస్టు చేశారు. ఆయన అమెరికాలో నివసిస్తున్నప్పటికీ, చైనాలోకి తిరిగి వచ్చిన సమయంలో అరెస్టు కావడం ఈ కేసులో మరో ముఖ్యమైన అంశంగా మారింది. ఆయన అరెస్టు తర్వాత అధికారులు ఆయన కళా作品ాలను స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు సమాచారం.

గావో జెన్‌ కుటుంబంపైనా అధికారులు ఆంక్షలు విధించినట్లు హక్కుల సంస్థలు పేర్కొన్నాయి. ఆయన భార్య, ఏడేళ్ల కుమారుడు చైనా నుంచి బయటకు వెళ్లకుండా అధికారులు నిరోధించినట్లు సమాచారం. ఈ చర్యపై కూడా మానవ హక్కుల సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ఒక కళాకారుడిపై కేసు కారణంగా అతని కుటుంబ సభ్యుల ప్రయాణ స్వేచ్ఛపై ప్రభావం చూపడం తీవ్రమైన అంశంగా అవి అభివర్ణిస్తున్నాయి.