బొగ్గు గనుల్లో పెరుగుతున్న ప్రమాదాలు..

దేశవ్యాప్తంగా బొగ్గు గనుల్లో ప్రమాదాల కారణంగా ప్రాణాలు కోల్పోతున్న వారి సంఖ్య పెరుగుతున్నట్లు కేంద్ర గనుల మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించిన గణాంకాల విశ్లేషణలో తేలింది. 2023 నుంచి 2025 వరకు వివిధ రాష్ట్రాల్లోని బొగ్గు గనుల్లో జరిగిన ఘోర ప్రమాదాల్లో మొత్తం 141 మంది మరణించారు. ఇదే కాలంలో 355 తీవ్రమైన ప్రమాదాల్లో 384 మంది గాయపడ్డారు. గనుల్లో కార్మికుల భద్రతపై ఆందోళన పెంచుతున్న ఈ గణాంకాలు ప్రమాదాల నివారణకు మరింత కఠిన చర్యల అవసరాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

2023లో బొగ్గు గనుల్లో జరిగిన ఘోర ప్రమాదాల్లో 41 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ ఏడాదిలో అత్యధిక మరణాలు జార్ఖండ్‌లో నమోదయ్యాయి. అక్కడ 12 మంది మరణించగా, ఒడిశాలో ఎనిమిది మంది, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఐదుగురు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అదే ఏడాది వివిధ రాష్ట్రాల్లో 117 తీవ్రమైన ప్రమాదాలు చోటుచేసుకోగా, మొత్తం 130 మంది గాయపడ్డారు. తీవ్రమైన ప్రమాదాల విషయంలో తెలంగాణ మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. తెలంగాణలో 67 తీవ్రమైన ప్రమాదాలు నమోదయ్యాయి. జార్ఖండ్ తర్వాతి స్థానంలో ఉంది.

2024లో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా మారింది. ఆ ఏడాది వివిధ బొగ్గు గనుల్లో 38 ఘోర ప్రమాదాలు జరగగా, మొత్తం 49 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో అత్యధికంగా 12 మంది మరణించారు. తెలంగాణ, మధ్యప్రదేశ్‌లలో చెరో ఎనిమిది మంది, ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో ఆరుగురు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఇదే సమయంలో 119 తీవ్రమైన ప్రమాదాల్లో 126 మంది గాయపడ్డారు. గాయపడిన వారిలో అత్యధికంగా 96 మంది తెలంగాణకు చెందినవారే కావడం గమనార్హం.

2025లో కూడా గనుల్లో ప్రమాదాల సంఖ్య, మరణాలు తగ్గలేదు. ఆ ఏడాది 41 ఘోర ప్రమాదాల్లో 51 మంది మరణించారు. రాష్ట్రాల వారీగా చూస్తే జార్ఖండ్‌లో అత్యధికంగా 22 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. మధ్యప్రదేశ్‌లో ఆరుగురు, ఒడిశాలో నలుగురు మరణించారు. ఇదే కాలంలో తీవ్రమైన ప్రమాదాల్లో 128 మంది గాయపడ్డారు. మొత్తం 119 తీవ్రమైన ప్రమాదాలు నమోదయ్యాయి. గాయపడిన వారిలో తెలంగాణకు చెందినవారు 82 మందితో అత్యధికంగా ఉన్నారు. జార్ఖండ్‌లో 16 మంది, మధ్యప్రదేశ్‌లో 10 మంది గాయపడ్డారు.

మూడేళ్ల గణాంకాలను పరిశీలిస్తే 2023లో 41 మంది, 2024లో 49 మంది, 2025లో 51 మంది బొగ్గు గనుల్లో జరిగిన ఘోర ప్రమాదాల్లో మరణించారు. అంటే వరుసగా మూడు సంవత్సరాల్లో ప్రాణనష్టం పెరుగుతూ వచ్చింది. మొత్తం 141 మంది కార్మికులు ప్రాణాలు కోల్పోగా, 384 మంది గాయపడ్డారు. ప్రమాదాల సంఖ్యను తగ్గించేందుకు భద్రతా చర్యలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, గనుల్లో పనిచేస్తున్న కార్మికుల ప్రాణాలకు ప్రమాదం పూర్తిగా తొలగలేదని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.

బొగ్గు గనుల్లో ప్రమాదాలకు అనేక కారణాలు ఉన్నాయని కేంద్ర గనుల మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. ఎత్తు నుంచి పడిపోవడం, ఎగిరే రాళ్లు లేదా ఇతర వస్తువులు తగలడం, పేలుడు పదార్థాలకు సంబంధించిన ప్రమాదాలు, కొండచరియలు విరిగిపడటం వంటి ఘటనలు ప్రధాన కారణాల్లో ఉన్నాయి. అదేవిధంగా తాళ్లు, గొలుసులు, వేలాడే పరికరాలు తెగిపోవడం, డంపర్లు, డ్రిల్లింగ్ యంత్రాలకు సంబంధించిన ప్రమాదాలు, విద్యుత్ తీగలతో జరిగే ప్రమాదాలు కూడా కార్మికుల ప్రాణాలకు ముప్పుగా మారుతున్నాయని మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది.

గనుల నిర్వాహకులు భద్రతా నిబంధనలను పాటించేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నామని కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది. వృత్తిపరమైన భద్రత, ఆరోగ్యం, పని పరిస్థితుల నియమావళి కింద గనుల నిర్వాహకులపై చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు పేర్కొంది. గనుల్లో పనిచేసే కార్మికుల ఆరోగ్యం, భద్రత, సంక్షేమాన్ని కాపాడేందుకు ఈ చట్టపరమైన నిబంధనలు అమల్లో ఉన్నాయని మంత్రిత్వ శాఖ వివరించింది. ప్రమాదాలకు కారణమైన పరిస్థితులను గుర్తించి, వాటి పునరావృతిని అరికట్టేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు తెలిపింది.

గనుల భద్రతకు సంబంధించిన తనిఖీల బాధ్యతను గనుల భద్రతా డైరెక్టర్ జనరల్‌కు అప్పగించినట్లు మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. గనుల్లో భద్రతా నిబంధనలు అమలవుతున్నాయా లేదా అనే విషయాన్ని అధికారులు క్రమం తప్పకుండా పరిశీలిస్తున్నారు. ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు ప్రత్యేక విచారణలు నిర్వహించి వాటికి దారితీసిన కారణాలు, పరిస్థితులను గుర్తించే ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. ప్రమాదకర పరిస్థితులు బయటపడినప్పుడు వాటిని సరిదిద్దేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు.

గనుల్లో భద్రతను మెరుగుపరిచేందుకు క్రమం తప్పకుండా తనిఖీలు నిర్వహించడంతో పాటు, ప్రామాణిక భద్రతా విధానాలను రూపొందిస్తున్నట్లు మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. జాతీయ స్థాయిలో గనుల భద్రతపై సమావేశాలు నిర్వహించడం, భద్రతా వారోత్సవాలు చేపట్టడం, ప్రత్యేక అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం వంటి చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. కార్మికులకు ప్రమాదాలపై అవగాహన కల్పించడం, సురక్షిత పద్ధతుల్లో పని చేసేలా శిక్షణ ఇవ్వడం ద్వారా ప్రమాదాల సంఖ్యను తగ్గించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్లు పేర్కొంది.

గనుల నిర్మాణం, ప్రణాళిక, నిర్వహణలో శాస్త్రీయ పద్ధతులను అనుసరించాల్సిన అవసరాన్ని ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించింది. గుంతల వాలు, వ్యర్థాల కుప్పల వాలు, భూగర్భ పొరల నియంత్రణ, పర్యవేక్షణ ప్రణాళిక వంటి అంశాలను శాస్త్రీయ అధ్యయనాల ఆధారంగా రూపొందించాలని సూచించింది. గనుల కార్యకలాపాలను ముందస్తు ప్రణాళికతో నిర్వహించడం ద్వారా ప్రమాదకర పరిస్థితులను గుర్తించి నివారించవచ్చని అధికారులు భావిస్తున్నారు. ప్రమాదాల పునరావృతిని అరికట్టేందుకు సాంకేతిక పద్ధతులను మరింతగా వినియోగించాల్సిన అవసరం ఉంది.

అత్యవసర పరిస్థితుల్లో కార్మికులను సురక్షితంగా బయటకు తీసుకురావడానికి అత్యవసర స్పందన, తరలింపు ప్రణాళికలు కూడా తప్పనిసరిగా ఉండాలని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. ప్రమాదం జరిగిన సమయంలో వేగంగా స్పందించడం, కార్మికులను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించడం, రక్షణ చర్యలను సమన్వయం చేయడం వంటి అంశాలు ప్రాణనష్టాన్ని తగ్గించడంలో కీలకంగా ఉంటాయి. అందువల్ల ప్రతి గనిలో అత్యవసర పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం ఉండేలా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది.

గనుల్లో వరుసగా పెరుగుతున్న ప్రాణనష్టం నేపథ్యంలో భద్రతా చర్యలను మరింత పటిష్టం చేయాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా తెలంగాణ, జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్ వంటి రాష్ట్రాల్లో నమోదైన ప్రమాదాలు, మరణాలు, గాయాల సంఖ్య అధికారుల దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. ఒకవైపు ప్రమాదాల కారణాలను గుర్తించేందుకు తనిఖీలు, విచారణలు జరుగుతుండగా, మరోవైపు కార్మికులు భద్రతా పద్ధతులను తప్పనిసరిగా పాటించేలా నిరంతర అవగాహన అవసరం.

మొత్తంగా, 2023 నుంచి 2025 వరకు దేశంలోని వివిధ బొగ్గు గనుల్లో జరిగిన ఘోర ప్రమాదాల్లో 141 మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, 355 తీవ్రమైన ప్రమాదాల్లో 384 మంది గాయపడ్డారు. జార్ఖండ్‌లో అత్యధికంగా 37 మరణాలు నమోదుకాగా, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో 22 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. 2023లో 41, 2024లో 49, 2025లో 51 మరణాలు నమోదవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ప్రమాదాలకు ఎత్తు నుంచి పడటం, పేలుళ్లు, కొండచరియలు, యంత్రాలు, విద్యుత్ పరికరాలు వంటి అనేక కారణాలు ఉన్నాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది. గనుల భద్రతా తనిఖీలు, ప్రమాదాలపై విచారణలు, అవగాహన కార్యక్రమాలు, శాస్త్రీయ ప్రణాళికలు, అత్యవసర తరలింపు చర్యల ద్వారా కార్మికుల భద్రతను మెరుగుపరిచేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు కేంద్రం వెల్లడించింది.