వృద్ధాప్యానికి కొత్త అర్థం చెబుతున్న ‘దొబారా’.. ఒంటరితనంలో ఉన్న పెద్దలకు జీవితంలో రెండో అవకాశం

ప్రస్తుత కాలంలో ఉమ్మడి కుటుంబాల స్థానంలో చిన్న కుటుంబాలు రావడంతో వృద్ధుల జీవితం అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఒకప్పుడు ఇంటి పెద్దలు కుటుంబానికి మార్గదర్శకులుగా, అనుభవాల భాండాగారంగా, ప్రేమాభిమానాలకు ప్రతీకగా ఉండేవారు. కానీ మారుతున్న జీవనశైలి, ఉద్యోగాల కోసం వలసలు, బిజీ జీవితాల కారణంగా చాలా మంది వృద్ధులు ఒంటరితనంతో జీవించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. ఆర్థికంగా ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకపోయినా, మాట్లాడేందుకు ఒక మనిషి లేకపోవడం, తమ భావాలను పంచుకునే అవకాశం లేకపోవడం వల్ల అనేక మంది పెద్దలు మానసికంగా కుంగిపోతున్నారు. అలాంటి వారికి జీవితంలో మళ్లీ ఆనందాన్ని పరిచయం చేస్తూ, కొత్త ఉత్సాహాన్ని నింపుతూ ముందుకు సాగుతున్న సంస్థే ‘దొబారా’.

ఈ సంస్థను ప్రారంభించిన మతీన్ అన్సారీ జీవితం కూడా ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. హైదరాబాద్‌లో జన్మించి పెరిగిన ఆమె, చిన్ననాటి నుంచే పెద్దలను గౌరవించే కుటుంబ వాతావరణంలో పెరిగారు. కుటుంబంలో అమ్మమ్మలు, నానమ్మలను ప్రేమగా చూసుకునే విధానాన్ని చూసి పెద్దల పట్ల ప్రత్యేకమైన అభిమానం పెంచుకున్నారు. అనంతరం వివాహం తర్వాత జీవిత ప్రయాణంలో అనేక అనుభవాలను సొంతం చేసుకున్నారు. ఆమె భర్త హబీబ్ అన్సారీ న్యాయ రంగంలో ప్రముఖ బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ఈ క్రమంలో కోల్‌కతాలో ఉన్న సమయంలో మతీన్ అన్సారీ కొంతమంది వృద్ధుల పరిస్థితిని దగ్గరగా గమనించారు. కుటుంబ సభ్యులు ఉన్నప్పటికీ, మాట్లాడుకునే వారు లేకపోవడం, ప్రేమాభిమానాలు దక్కకపోవడం, ఒంటరితనంతో బాధపడడం ఆమెను తీవ్రంగా కలచివేసింది.

తరువాత అమెరికాలో మనవళ్లు, మనవరాళ్లతో గడిపిన సమయంలో వృద్ధాప్య జీవితం గురించి మరింత లోతుగా తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి ఆమెకు కలిగింది. ఆ ఆసక్తి ఆమెను వృద్ధాప్యానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక అధ్యయనాల వైపు మళ్లించింది. వయసు పెరిగేకొద్దీ వ్యక్తుల్లో జరిగే శారీరక, మానసిక, భావోద్వేగ మార్పులపై అవగాహన పెంచుకోవడానికి ప్రత్యేక కోర్సులు అభ్యసించారు. అనంతరం జెరెంటాలజీ అనే వృద్ధాప్య అధ్యయనంలో ఉన్నత విద్యను కూడా పూర్తిచేశారు. ఈ ప్రయాణం ఆమె దృక్పథాన్ని పూర్తిగా మార్చింది. వృద్ధాప్యాన్ని ఒక సమస్యగా కాకుండా, జీవితంలో మరో అందమైన దశగా చూడాలని ఆమె నిర్ణయించుకున్నారు.

అదే ఆలోచనతో ‘దొబారా’ అనే సంస్థకు శ్రీకారం చుట్టారు. ‘దొబారా’ అంటే మరోసారి, రెండో అవకాశం అనే అర్థం. జీవితంలో ఒక కొత్త ప్రారంభం చేయడానికి, కొత్త స్నేహాలను ఏర్పరచుకోవడానికి, తమలోని ప్రతిభను వెలికితీయడానికి, జీవితాన్ని కొత్త కోణంలో ఆస్వాదించడానికి ప్రతి ఒక్కరికీ అవకాశం దక్కాలనే భావనతో ఈ పేరును ఎంపిక చేశారు. మొదట సేవా కార్యక్రమాల రూపంలో ప్రారంభమైన ఈ ప్రయాణం తరువాత అధికారిక సంస్థగా రూపుదిద్దుకుంది.

‘దొబారా’ సాధారణ వృద్ధాశ్రమం కాదు. ఇది వృద్ధులకు జీవితాన్ని మళ్లీ ఆస్వాదించే వేదిక. పదవీ విరమణ తర్వాత చాలామంది సామాజికంగా ఒంటరిపడిపోతారు. పిల్లలు, మనవళ్లు తమ తమ జీవితాల్లో బిజీగా ఉండటంతో పెద్దలకు సమయం కేటాయించడం తగ్గిపోతుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో వారికి మానసిక ఉల్లాసాన్ని కలిగించడం, స్నేహపూర్వక వాతావరణాన్ని అందించడం, కొత్త విషయాలు నేర్చుకునే అవకాశాలను కల్పించడం ఈ సంస్థ ప్రధాన లక్ష్యం.

ఈ సంస్థ ఆధ్వర్యంలో మార్నింగ్ వాక్స్, పుస్తక పఠన కార్యక్రమాలు, వినోదాత్మక ఆటలు, కళలు, చేతిపనులు, మొక్కల పెంపకం, సామూహిక భోజనాలు, పర్యటనలు వంటి అనేక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. వీటి ద్వారా సభ్యులు కొత్త స్నేహితులను సంపాదించడంతో పాటు, తమ ఆసక్తులను మళ్లీ గుర్తించుకునే అవకాశం పొందుతున్నారు. చాలా మంది వృద్ధులు కవితలు రాయడం, పాటలు పాడటం, చిత్రలేఖనం చేయడం, అల్లికలు నేర్చుకోవడం వంటి సృజనాత్మక కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటున్నారు.

అంతేకాదు, పెద్దలకు అవసరమైన న్యాయ సలహాలు, సామాజిక మద్దతు, భావోద్వేగ సహాయం వంటి సేవలను కూడా అందిస్తున్నారు. అవసరమైన సందర్భాల్లో సంరక్షకులు లేదా సహాయకులను సూచించడం ద్వారా వారి రోజువారీ జీవితాన్ని మరింత సులభతరం చేస్తున్నారు. వృద్ధులు ఒకరికొకరు తోడుగా ఉండేలా కమ్యూనిటీ నెట్‌వర్క్‌లను కూడా రూపొందిస్తున్నారు.

ఈ సంస్థకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టిన అంశం తరాల మధ్య వారధిని నిర్మించడం. ప్రస్తుతం యువతకు పెద్దల అనుభవాలు, జీవన విలువలు, సంప్రదాయాల గురించి అవగాహన తగ్గిపోతోందనే భావనతో వృద్ధులను పిల్లలతో కలిపే కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారు. పెద్దలు తమ అనుభవాలను, జీవిత పాఠాలను, సంస్కృతిని యువతతో పంచుకునే అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నారు. దీనివల్ల పిల్లల్లో సహానుభూతి, గౌరవం, మానవీయ విలువలు పెరుగుతున్నాయి.

సమాజంలో సేవా భావాన్ని పెంపొందించడానికి స్కూల్ విద్యార్థులను కూడా ఈ కార్యక్రమాల్లో భాగస్వాములను చేస్తున్నారు. వృద్ధాశ్రమాలు, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులు వంటి ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లి పెద్దల జీవితాన్ని అర్థం చేసుకునేలా చేస్తున్నారు. ఈ కార్యక్రమాల ద్వారా వృద్ధులకు మాత్రమే కాకుండా యువతకు కూడా విలువైన జీవిత పాఠాలు అందుతున్నాయి.

‘దొబారా’ ఇప్పటివరకు వేలాది మంది వృద్ధుల జీవితాల్లో మార్పు తీసుకొచ్చింది. ఒకప్పుడు ఒంటరితనంతో బాధపడిన వారు ఇప్పుడు స్నేహితుల మధ్య సంతోషంగా గడుపుతున్నారు. తమలోని ప్రతిభను గుర్తించి సమాజానికి సేవ చేయడంలో ముందుంటున్నారు. కొందరు యువతకు మార్గదర్శకులుగా మారగా, మరికొందరు వలంటీర్లుగా సేవలందిస్తున్నారు. శారీరక సమస్యలు ఉన్నప్పటికీ ఇతరులకు మానసిక బలాన్ని అందించే పెద్దలు కూడా ఈ వేదిక ద్వారా కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంభించారు.

వృద్ధాప్యం అంటే జీవితం ముగింపు కాదు, కొత్త అనుభవాల ఆరంభం అనే సందేశాన్ని ‘దొబారా’ బలంగా చాటుతోంది. వయసు పెరగడం అనేది కేవలం సంవత్సరాల సంఖ్య కాదు, అనుభవాల సంపద. ఆ అనుభవాలను సమాజంతో పంచుకుంటూ, సంతోషంగా జీవించేందుకు అవకాశం కల్పించడమే ఈ సంస్థ లక్ష్యం. పెద్దల ముఖాల్లో మళ్లీ చిరునవ్వులు కనిపించడం, వారు ఒకరికొకరు అండగా నిలవడం, జీవితాన్ని కొత్త ఉత్సాహంతో ఆస్వాదించడం వంటి దృశ్యాలే ఈ సంస్థకు లభించే అతిపెద్ద పురస్కారమని నిర్వాహకులు చెబుతున్నారు. ఈ ఆలోచన మరెంతో మందికి స్ఫూర్తిగా నిలుస్తూ, వృద్ధాప్యానికి కొత్త అర్థాన్ని ఇస్తోంది.