గుజరాత్‌లో 700 కిలోల ఎర్ర చట్నీ సీజ్‌.. కల్తీ ఎలా గుర్తించాలి?

గుజరాత్‌లోని బనస్కాంత జిల్లా పాలన్‌పూర్‌లో ఆహార భద్రతా అధికారులు భారీ మొత్తంలో అనుమానిత కల్తీ ఎర్ర చట్నీని స్వాధీనం చేసుకోవడం కలకలం రేపింది. పాలన్‌పూర్‌ కూరగాయల మార్కెట్‌లోని ఒక కిరాణా దుకాణంలో నిర్వహించిన తనిఖీల సందర్భంగా సుమారు 700 కిలోల ఎర్ర చట్నీని అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. మొత్తం 140 లేబుల్‌ లేని డబ్బాల్లో ఈ చట్నీ ఉన్నట్లు అధికారులు గుర్తించారు. ఒక్కో డబ్బాలో ఐదు కిలోల చట్నీ ఉండగా, మొత్తం విలువ సుమారు రూ.20,940గా అధికారులు తెలిపారు. నమూనాలను సేకరించి ప్రయోగశాల పరీక్షలకు పంపించారు. పరీక్షల ఫలితాల ఆధారంగా తదుపరి చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని భారత ఆహార భద్రతా ప్రమాణాల సంస్థ తెలిపింది. ప్రస్తుతం ఈ చట్నీలో ఏ పదార్థం కల్తీగా ఉపయోగించారో అధికారికంగా నిర్ధారణ కాలేదు. అందువల్ల కేవలం రంగు, వాసన లేదా రుచి ఆధారంగా దాన్ని కల్తీగా తేల్చడం సాధ్యం కాదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు

ఎర్ర చట్నీ భారతదేశంలోని వీధి ఆహార సంస్కృతిలో ఎంతో సాధారణంగా కనిపించే పదార్థం. మోమోలు, పకోడీలు, సమోసాలు, పరాఠాలు, చాట్‌, నూడుల్స్‌, పలు రకాల అల్పాహార పదార్థాలతో ఎర్ర చట్నీని వడ్డిస్తారు. మసాలా రుచి, ఎరుపు రంగు, కారంపాటు కారణంగా వినియోగదారులు దీనిని ఎక్కువగా ఇష్టపడతారు. అయితే ఇలాంటి చట్నీలు పెద్ద మొత్తంలో తయారయ్యే సమయంలో నాణ్యతను పర్యవేక్షించడం చాలా ముఖ్యం. తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉత్పత్తి చేయడానికి అనుమతించని రంగులు, చౌక పదార్థాలు లేదా ఇతర కల్తీ పదార్థాలను ఉపయోగించే అవకాశం ఉంటుందని ఆహార భద్రతా నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

గుజరాత్‌ ఘటనలో అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్న చట్నీని మొదట అనుమానిత కల్తీ పదార్థంగా పేర్కొన్నారు. అయితే ప్రయోగశాల పరీక్షలు పూర్తయ్యే వరకు అందులో ఏ కల్తీ పదార్థం ఉందో ఖచ్చితంగా చెప్పలేము. భారత ఆహార భద్రతా ప్రమాణాల సంస్థ కూడా ప్రయోగశాల విశ్లేషణ కొనసాగుతోందని, పరీక్షా ఫలితాల ఆధారంగా కఠినమైన చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని ప్రకటించింది. కాబట్టి ఈ దశలో చట్నీలో విషపూరితమైన పదార్థం ఉందని నిర్ధారించడం కంటే, అది అనుమానిత కల్తీ పదార్థమని మాత్రమే చెప్పడం సరైనది.

కల్తీ ఎర్ర చట్నీలో ఉపయోగించే అవకాశం ఉన్న పదార్థాల గురించి నిపుణులు పలు అంశాలను ప్రస్తావిస్తున్నారు. కృత్రిమ రంగులు, ఆహారానికి అనుమతించని రంగులు, పిండి పదార్థాలు, చౌకైన పొడి పదార్థాలు, ఇతర నింపే పదార్థాలు వంటి వాటిని కొన్నిసార్లు చట్నీల్లో ఉపయోగించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇవి చట్నీకి మరింత ఆకర్షణీయమైన రంగు ఇవ్వడానికి, పరిమాణాన్ని పెంచడానికి, ఆకృతిని మార్చడానికి లేదా ఉత్పత్తి ఖర్చును తగ్గించడానికి ఉపయోగించబడవచ్చని వారు వివరిస్తున్నారు.

చట్నీ రంగు వినియోగదారులు మొదట గమనించగల అంశం. సహజంగా ఉపయోగించిన మిరపకాయలు, ఇతర పదార్థాల ఆధారంగా చట్నీ రంగు మారవచ్చు. అయితే చాలా అసహజంగా ప్రకాశవంతమైన ఎరుపు రంగు, ప్రతి భాగంలో ఒకే విధంగా కనిపించే తీవ్రమైన ఎరుపు రంగు వంటి లక్షణాలు అనుమానానికి కారణం కావచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా చట్నీలో ఉపయోగించిన పదార్థాలకు సాధారణంగా ఉండే రంగుతో పోలిస్తే అది అసాధారణంగా మెరుస్తూ కనిపిస్తే జాగ్రత్తగా ఉండాలి. అయితే ఇది కేవలం హెచ్చరిక సంకేతం మాత్రమే; దాని ఆధారంగా కల్తీని నిర్ధారించలేం.

వాసన కూడా వినియోగదారులు గమనించగల మరో అంశం. చట్నీకి సాధారణంగా మిరపకాయలు, వెల్లుల్లి, అల్లం, సుగంధ ద్రవ్యాలు లేదా తయారీలో ఉపయోగించిన ఇతర పదార్థాలకు సంబంధించిన సహజమైన వాసన ఉంటుంది. దానికి బదులుగా అసహజమైన రసాయన వాసన వస్తే వినియోగదారులు జాగ్రత్తగా ఉండాలి. అదే విధంగా చట్నీ ఆకృతి కూడా పరిశీలించవచ్చు. అసాధారణంగా గరుకుగా ఉండటం, ఎక్కువగా నూనె విడిపోవడం లేదా సాధారణంగా ఉండే ఆకృతికి భిన్నంగా కనిపించడం వంటి లక్షణాలు అనుమానానికి కారణం కావచ్చు.

రుచి విషయంలో కూడా కొన్ని అసాధారణ లక్షణాలను గమనించవచ్చు. సాధారణంగా చట్నీలో మిరపకాయల కారంపాటు, మసాలా రుచి, ఉప్పు, ఇతర పదార్థాల రుచి కలిసి ఉంటుంది. దానికి బదులుగా అసహజమైన చేదు రుచి, లోహం వంటి రుచి లేదా సాధారణంగా లేని రుచి అనిపిస్తే దాన్ని తినకుండా ఉండటం మంచిది. అయితే రుచి ద్వారా కూడా కల్తీని ఖచ్చితంగా నిర్ధారించలేము. అనుమానం కలిగితే వినియోగాన్ని ఆపి, సంబంధిత ఆహార భద్రతా అధికారులకు సమాచారం ఇవ్వడం సురక్షితమైన విధానం.