భారత్‌-కువైట్‌ రక్షణ బంధం బలోపేతానికి కీలక నిర్ణయం

న్యూఢిల్లీ: భారత్‌, కువైట్‌ దేశాల మధ్య రక్షణ సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేసేందుకు కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. న్యూఢిల్లీలో శుక్రవారం భారత్‌-కువైట్‌ సంయుక్త రక్షణ కమిటీ తొలి సమావేశం జరిగింది. ఈ సమావేశంలో ఇరు దేశాలు రక్షణ రంగంలో విస్తృత స్థాయిలో సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని అంగీకరించాయి. సైనిక శిక్షణ, సైనిక విన్యాసాలు, సైనిక వైద్యం, సిబ్బంది స్థాయి చర్చలు, రక్షణ పరిశ్రమ, పరిశోధన, అభివృద్ధి వంటి పలు కీలక రంగాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని మరింత విస్తరించేందుకు ఇరు పక్షాలు అంగీకరించినట్లు భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించింది. రెండు దేశాల మధ్య రక్షణ సహకారానికి సంబంధించి గతంలో కుదిరిన అవగాహన ఒప్పందం లక్ష్యాలను అమలు చేసే దిశగా ఈ సమావేశం ముఖ్యమైన ముందడుగుగా నిలిచింది.

భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 2024 డిసెంబర్‌లో కువైట్‌ పర్యటించిన సమయంలో భారత్‌, కువైట్‌ మధ్య రక్షణ సహకారంపై అవగాహన ఒప్పందం కుదిరింది. ఆ ఒప్పందంలో నిర్దేశించిన లక్ష్యాలను కార్యరూపంలోకి తీసుకురావడంలో భాగంగానే సంయుక్త రక్షణ కమిటీ తొలి సమావేశాన్ని నిర్వహించారు. రక్షణ రంగంలో ఇరు దేశాల మధ్య ఇప్పటికే ఉన్న సంబంధాలను మరింత వ్యవస్థీకృతంగా ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు ఈ కమిటీ ఏర్పాటు చేశారు. తొలి సమావేశంలో భవిష్యత్తులో చేపట్టాల్సిన సహకార కార్యక్రమాలు, సైనిక సంబంధాలను బలోపేతం చేసే అవకాశాలు, రక్షణ పరిశ్రమలో పరస్పర భాగస్వామ్యం వంటి అంశాలపై విస్తృతంగా చర్చించారు.

సంయుక్త రక్షణ కమిటీ సమావేశానికి భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్త కార్యదర్శి అమితాభ్‌ ప్రసాద్‌, కువైట్‌ తరఫున ఐదుగురు సభ్యులతో కూడిన ప్రతినిధి బృందానికి చెందిన బ్రిగేడియర్‌ జనరల్‌ రాయెద్‌ అల్‌సక్రాన్‌ సంయుక్తంగా అధ్యక్షత వహించారు. భారత ప్రతినిధి బృందంలో మూడు సాయుధ దళాలకు చెందిన ప్రతినిధులతో పాటు రక్షణ ఉత్పత్తి శాఖ, రక్షణ పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి సంస్థ, సాయుధ దళాల వైద్య సేవలు, విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన అధికారులు పాల్గొన్నారు. దీంతో ఈ సమావేశంలో రక్షణ రంగానికి సంబంధించిన పలు విభాగాల ప్రతినిధులు పాల్గొని భవిష్యత్తు సహకారంపై సమగ్రంగా చర్చించారు.

సైనిక శిక్షణ రంగంలో పరస్పర సహకారాన్ని పెంచుకోవడం ద్వారా ఇరు దేశాల సాయుధ దళాల మధ్య అవగాహన, సమన్వయం మరింత మెరుగుపడే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు. అదే విధంగా సైనిక విన్యాసాల నిర్వహణ, సిబ్బంది స్థాయి చర్చలు, సైనిక వైద్య సేవల రంగంలో అనుభవాల మార్పిడి వంటి అంశాలను కూడా రక్షణ సహకారంలో భాగంగా ముందుకు తీసుకెళ్లాలని ఇరు దేశాలు నిర్ణయించాయి. రక్షణ పరిశ్రమ, పరిశోధన, అభివృద్ధి రంగాల్లో పరస్పర అవకాశాలను అన్వేషించడం ద్వారా రెండు దేశాల రక్షణ సామర్థ్యాలను మరింత బలోపేతం చేయాలని సమావేశంలో చర్చించారు.

సంయుక్త రక్షణ కమిటీ సమావేశానికి ముందు కువైట్‌ ప్రతినిధి బృందానికి చెందిన బ్రిగేడియర్‌ జనరల్‌ రాయెద్‌ అల్‌సక్రాన్‌ న్యూఢిల్లీలోని జాతీయ యుద్ధ స్మారకాన్ని సందర్శించారు. అక్కడ అమరవీరులకు నివాళులర్పిస్తూ పుష్పగుచ్ఛం సమర్పించారు. భారతదేశం కోసం ప్రాణత్యాగం చేసిన సైనికులకు గౌరవం ప్రకటించడం ద్వారా కువైట్‌ ప్రతినిధి బృందం భారత సైనిక వారసత్వానికి గౌరవం తెలిపింది. ఈ కార్యక్రమం ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న స్నేహపూర్వక సంబంధాలకు ప్రతీకగా నిలిచింది.

కువైట్‌ ప్రతినిధి బృందం తమ పర్యటనలో తొలి రోజున న్యూఢిల్లీలోని రక్షణ రంగ ప్రభుత్వ సంస్థల భవనాన్ని కూడా సందర్శించింది. అక్కడ భారత రక్షణ పరిశ్రమకు చెందిన ప్రతినిధులతో సమావేశమై పరస్పర సహకారానికి అనువైన అవకాశాలపై చర్చలు జరిపారు. రక్షణ ఉత్పత్తుల రంగంలో భారతదేశానికి ఉన్న సామర్థ్యాలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను కువైట్‌తో పంచుకునే అవకాశాలపై చర్చించినట్లు రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. కువైట్‌ ప్రతినిధి బృందంతో రెండో రోజు కూడా రక్షణ పరిశ్రమకు సంబంధించిన ప్రత్యేక సమావేశం నిర్వహించనున్నట్లు పేర్కొంది.

భారత్‌, కువైట్‌ మధ్య సంబంధాలు చారిత్రకంగా స్నేహపూర్వకంగా కొనసాగుతున్నాయి. రెండు దేశాల మధ్య దౌత్య సంబంధాలు 1962లో ఏర్పడ్డాయి. అప్పటి నుంచి ఇరు దేశాలు వాణిజ్యం, సంస్కృతి, ప్రజల మధ్య సంబంధాలు, ఇంధనం, ఆర్థిక రంగం వంటి అనేక అంశాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయి. భౌగోళిక సమీపత, చారిత్రక వాణిజ్య సంబంధాలు, సాంస్కృతిక అనుబంధాలు, కువైట్‌లో నివసిస్తున్న పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయ సమాజం రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేస్తున్నాయి.

2024 డిసెంబర్‌లో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ కువైట్‌ పర్యటన సందర్భంగా భారత్‌, కువైట్‌ సంబంధాలు వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య స్థాయికి పెరిగాయి. ఈ పరిణామం రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలకు మరింత ప్రాధాన్యతను తీసుకొచ్చింది. వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంతో వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, ఇంధనం, రక్షణ, సాంకేతికత, భద్రత, ప్రజల మధ్య సంబంధాలు వంటి పలు రంగాల్లో సహకారాన్ని మరింత విస్తరించేందుకు అవకాశాలు ఏర్పడ్డాయి. తాజాగా జరిగిన సంయుక్త రక్షణ కమిటీ సమావేశం కూడా ఈ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని రక్షణ రంగంలో మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లే ప్రయత్నంగా భావిస్తున్నారు.

కువైట్‌లో నివసిస్తున్న భారతీయ సమాజం కూడా రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలకు ముఖ్యమైన వారధిగా కొనసాగుతోంది. కువైట్‌లో పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయులు నివసిస్తూ అక్కడి ఆర్థిక, సామాజిక రంగాల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. ఇదే సమయంలో కువైట్‌తో భారతదేశానికి చారిత్రక వాణిజ్య సంబంధాలు ఉన్నాయి. భౌగోళికంగా ఇరు దేశాలు సమీప ప్రాంతాల్లో ఉండటం, ఇంధన రంగంలో పరస్పర ప్రయోజనాలు, సముద్ర మార్గాల ప్రాధాన్యత వంటి అంశాలు కూడా ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేస్తున్నాయి.

రక్షణ పరిశ్రమలో సహకారం పెంచుకోవడం ద్వారా రెండు దేశాల సంస్థలకు కొత్త అవకాశాలు లభించే అవకాశం ఉంది. భారతదేశం రక్షణ ఉత్పత్తుల తయారీ, పరిశోధన, సాంకేతిక అభివృద్ధి రంగాల్లో తన సామర్థ్యాలను విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో కువైట్‌తో భాగస్వామ్యం మరింత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంటోంది. కువైట్‌ కూడా తన రక్షణ సామర్థ్యాలను ఆధునీకరించుకునే క్రమంలో భారత్‌తో శిక్షణ, సాంకేతికత, రక్షణ పరిశ్రమ వంటి రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంచుకోవడానికి ఆసక్తి చూపుతోంది. సంయుక్త రక్షణ కమిటీ ద్వారా ఇలాంటి సహకారానికి మరింత స్పష్టమైన వ్యవస్థ ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.

పరిశోధన, అభివృద్ధి రంగాల్లో సహకారం కూడా ఈ సమావేశంలో ప్రాధాన్యత పొందింది. రక్షణ సాంకేతికతలో వేగంగా మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్న నేపథ్యంలో కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేయడం, పరస్పరం అనుభవాలను పంచుకోవడం, రక్షణ ఉత్పత్తుల సామర్థ్యాన్ని పెంచడం వంటి అంశాల్లో భాగస్వామ్యం రెండు దేశాలకు ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చు. భారత రక్షణ పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి సంస్థ ప్రతినిధులు సమావేశంలో పాల్గొనడం వల్ల సాంకేతిక సహకారానికి సంబంధించిన అంశాలను కూడా చర్చించే అవకాశం ఏర్పడింది.

సైనిక వైద్య రంగంలో సహకారం కూడా సంయుక్త రక్షణ కమిటీ చర్చల్లో భాగమైంది. సైనికులకు అందించే వైద్య సేవలు, అత్యవసర వైద్య సహాయం, సైనిక వైద్య అనుభవాల మార్పిడి వంటి అంశాల్లో పరస్పర సహకారం పెంచుకోవచ్చు. అదేవిధంగా సైనిక విన్యాసాల ద్వారా ఇరు దేశాల సాయుధ దళాలు పరస్పరం పనిచేసే విధానాలను అర్థం చేసుకునే అవకాశం లభిస్తుంది. సిబ్బంది స్థాయి చర్చలు క్రమం తప్పకుండా నిర్వహించడం ద్వారా భద్రతా అంశాలపై పరస్పర అవగాహనను మరింత బలోపేతం చేయవచ్చు.

మొత్తంగా, న్యూఢిల్లీలో జరిగిన భారత్‌-కువైట్‌ సంయుక్త రక్షణ కమిటీ తొలి సమావేశం రెండు దేశాల రక్షణ సంబంధాల్లో కీలకమైన ముందడుగుగా నిలిచింది. సైనిక శిక్షణ, విన్యాసాలు, సైనిక వైద్యం, సిబ్బంది స్థాయి చర్చలు, రక్షణ పరిశ్రమ, పరిశోధన, అభివృద్ధి వంటి విస్తృత రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి. 2024 డిసెంబర్‌లో కుదిరిన రక్షణ సహకార అవగాహన ఒప్పందం లక్ష్యాలను కార్యరూపంలోకి తీసుకురావడానికి ఈ సమావేశం ముఖ్యమైన వేదికగా మారింది. భారత్‌, కువైట్‌ మధ్య దౌత్య సంబంధాలు 1962 నుంచి కొనసాగుతుండగా, 2024లో సంబంధాలు వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య స్థాయికి చేరాయి. తాజా రక్షణ చర్చలు ఈ భాగస్వామ్యాన్ని మరింత విస్తరించే దిశగా సాగుతున్నాయి. రక్షణ పరిశ్రమ, సైనిక శిక్షణ, సాంకేతిక పరిశోధన, వైద్య సేవలు, సైనిక విన్యాసాలు వంటి రంగాల్లో భవిష్యత్తులో మరింత సహకారం ఏర్పడే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.