వాయుసేనకు 60 రవాణా విమానాలు..

న్యూఢిల్లీ: భారత వాయుసేనలో పాతబడుతున్న రవాణా విమానాల స్థానంలో కొత్త తరం బహుళ ప్రయోజన రవాణా విమానాలను ప్రవేశపెట్టేందుకు రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ భారీ ప్రణాళికను చేపట్టింది. సుమారు రూ.లక్ష కోట్ల విలువైన ఈ ప్రాజెక్టులో 60 బహుళ ప్రయోజన రవాణా విమానాలను కొనుగోలు చేయనున్నారు. ఇందుకోసం రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పలు భారతీయ సంస్థలకు టెండర్ జారీ చేసింది. హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్, టాటా, మహీంద్రా వంటి దేశీయ సంస్థలు ఈ కార్యక్రమంలో కీలకంగా వ్యవహరించనున్నాయి. భారతీయ సంస్థలే ప్రధాన పాత్రలో ఉండేలా ఈ కార్యక్రమాన్ని రూపొందించినట్లు రక్షణ శాఖ అధికారులు వెల్లడించారు.

భారత వాయుసేనలో ప్రస్తుతం ఉన్న రవాణా విమానాల సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు, పాత విమానాల స్థానంలో ఆధునిక విమానాలను తీసుకురావడమే ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన ఉద్దేశంగా తెలుస్తోంది. సైనిక దళాలను వేగంగా తరలించడం, ఆయుధాలు, రక్షణ సామగ్రి, ఇతర అవసరమైన పరికరాలను దూర ప్రాంతాలకు చేర్చడం వంటి కీలక విధుల్లో రవాణా విమానాలు ఎంతో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. భవిష్యత్ అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని వాయుసేన రవాణా సామర్థ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసేందుకు ఈ భారీ కొనుగోలు కార్యక్రమాన్ని చేపట్టారు.

ఈ ప్రాజెక్టులో భారతీయ సంస్థలు విదేశీ విమాన తయారీ సంస్థలతో భాగస్వామ్యాలు ఏర్పాటు చేసుకుని విమానాలను అందించనున్నాయి. మహీంద్రా డిఫెన్స్ బ్రెజిల్‌కు చెందిన ఎంబ్రాయర్ సంస్థతో భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకుని సీ-390 రవాణా విమానాన్ని ప్రతిపాదిస్తోంది. మరోవైపు టాటా సంస్థ అమెరికాకు చెందిన లాక్‌హీడ్ మార్టిన్‌తో కలిసి సీ-130 రవాణా విమానాన్ని అందించే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తోంది. సీ-130 విమానం ఇప్పటికే భారత వాయుసేనలో ప్రత్యేక కార్యకలాపాల కోసం ఉపయోగిస్తున్నారు.

ఈ కార్యక్రమంలో విమానాల తయారీ, సరఫరాలో దేశీయ ఉత్పత్తికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. మొత్తం 60 విమానాల్లో సుమారు 20 శాతం విమానాలను పూర్తిగా తయారైన స్థితిలో నేరుగా భారత వాయుసేనకు అందించనున్నారు. మిగిలిన విమానాలను భారత్‌లోనే తయారు చేయనున్నారు. దేశీయంగా తయారయ్యే విమానాల్లో 60 శాతానికి పైగా స్వదేశీ సాంకేతికత, దేశీయ భాగాలు ఉండేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు. దీనివల్ల దేశీయ రక్షణ తయారీ రంగానికి ఊతం లభించడంతో పాటు, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.

విమానాల తయారీని భారతీయ సంస్థలు, అసలు విమాన తయారీ సంస్థల మధ్య ఏర్పాటు చేసే సంయుక్త భాగస్వామ్య సంస్థల ద్వారా చేపట్టనున్నారు. హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ కూడా ఈ కార్యక్రమంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది. భారత్‌లోనే విమానాల తయారీ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం ద్వారా భవిష్యత్తులో రక్షణ రంగంలో మరింత స్వావలంబన సాధించేందుకు ఈ ప్రాజెక్టు దోహదపడుతుందని భావిస్తున్నారు. దేశీయ సంస్థలకు అధునాతన విమాన తయారీ సాంకేతికత, ఉత్పత్తి అనుభవం అందే అవకాశం కూడా ఉంది.

భారత వాయుసేన ఇప్పటికే 12 సీ-130జే సూపర్ హెర్క్యులిస్ రవాణా విమానాలను నిర్వహిస్తోంది. ప్రత్యేక కార్యకలాపాలు, సైనిక దళాల తరలింపు వంటి కీలక అవసరాల్లో ఈ విమానాలను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో సీ-130 విమానాలపై భారత వాయుసేనకు ఇప్పటికే ఉన్న అనుభవం కొత్త కొనుగోలు ప్రతిపాదనలో ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు ఎయిర్‌బస్ సంస్థతో కలిసి సీ-295 రవాణా విమానాల కార్యక్రమాన్ని కూడా భారత్ కొనసాగిస్తోంది.

భారత వాయుసేనలో సుమారు 70 సీ-295 రవాణా విమానాలను చేర్చే ప్రణాళిక ఇప్పటికే అమల్లో ఉంది. వీటిలో ఎక్కువ సంఖ్యలో విమానాలను భారత్‌లోనే తయారు చేయనున్నారు. దీంతో రవాణా విమానాల విషయంలో దేశీయ తయారీకి ప్రాధాన్యం ఇస్తున్న కేంద్ర ప్రభుత్వ విధానం మరింత స్పష్టమవుతోంది. తాజాగా 60 బహుళ ప్రయోజన రవాణా విమానాల కోసం చేపట్టిన కొత్త ప్రాజెక్టు కూడా ఇదే దిశలో మరో కీలక అడుగుగా భావిస్తున్నారు.

వాయుసేన ఆధునికీకరణ ప్రణాళికలో భాగంగా ఇతర భారీ కొనుగోలు కార్యక్రమాలు కూడా కొనసాగుతున్నాయి. భారత వాయుసేన ఇప్పటికే 114 రఫేల్ యుద్ధ విమానాల కొనుగోలుకు టెండర్ జారీ చేసింది. యుద్ధ విమానాల సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు పైలట్ల శిక్షణ సామర్థ్యాన్ని కూడా మెరుగుపర్చేందుకు చర్యలు తీసుకుంటోంది. హాక్ శిక్షణ విమానాల స్థానంలో కొత్త తరం శిక్షణ విమానాలను ప్రవేశపెట్టేందుకు వందకు పైగా విమానాలను కొనుగోలు చేసే అంశాన్ని కూడా పరిశీలిస్తోంది.

కొత్త బహుళ ప్రయోజన రవాణా విమానాలను కేవలం సైనిక దళాలు, పరికరాల తరలింపుకే పరిమితం చేయకుండా ఇతర కీలక విధుల్లోనూ ఉపయోగించే అవకాశం ఉంది. గగనతలంలో ఇతర విమానాలకు ఇంధనం నింపే ట్యాంకర్ విమానాలుగా కూడా వీటిని వినియోగించవచ్చని అధికారులు భావిస్తున్నారు. అవసరమైన సమయంలో సైనిక సిబ్బందిని, భారీ పరికరాలను, రక్షణ సామగ్రిని వేగంగా ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి తరలించేందుకు ఈ విమానాలు ఉపయోగపడతాయి.

సైనిక కార్యకలాపాల్లో వేగవంతమైన దళాల తరలింపు ప్రస్తుతం అత్యంత కీలకమైన అంశంగా మారింది. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో అవసరమైన సమయంలో సైనికులు, ఆయుధాలు, ఇతర సామగ్రిని తక్కువ సమయంలో తరలించేందుకు అధిక సామర్థ్యం కలిగిన రవాణా విమానాలు అవసరం. ప్రకృతి విపత్తులు, అత్యవసర సహాయక చర్యలు, వైద్య తరలింపులు వంటి సందర్భాల్లోనూ ఈ తరహా విమానాలను ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో కొత్త విమానాల కొనుగోలు వాయుసేన సామర్థ్యంతో పాటు జాతీయ అత్యవసర ప్రతిస్పందన వ్యవస్థకు కూడా ఉపయోగపడనుంది.

మొత్తంగా సుమారు రూ.లక్ష కోట్ల విలువైన 60 బహుళ ప్రయోజన రవాణా విమానాల కొనుగోలు ప్రాజెక్టు భారత వాయుసేన ఆధునికీకరణలో మరో భారీ అడుగుగా నిలవనుంది. దేశీయ సంస్థలకు ప్రధాన పాత్ర కల్పించడం, ఎక్కువ విమానాలను భారత్‌లోనే తయారు చేయడం, 60 శాతానికి పైగా స్వదేశీ అంశాలను వినియోగించడం ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రధాన ప్రత్యేకతలు. ఇప్పటికే సీ-130జే, సీ-295 వంటి రవాణా విమానాలను నిర్వహిస్తున్న వాయుసేనకు కొత్త విమానాల చేరికతో సామర్థ్యం మరింత పెరగనుంది. దళాలు, పరికరాల వేగవంతమైన తరలింపుతో పాటు గగనతల ఇంధన సరఫరా వంటి అదనపు విధుల్లోనూ వీటిని ఉపయోగించే అవకాశం ఉంది. దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తి, సాంకేతిక సామర్థ్యాల విస్తరణకు కూడా ఈ భారీ ప్రాజెక్టు కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది.