జబల్‌పూర్‌లో అజేయ ట్యాంకులకు కొత్త శక్తి..

భారత సైన్యంలో కీలకంగా సేవలందిస్తున్న అజేయ ట్యాంకులకు మరింత ఆధునిక రూపం కల్పించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక చర్యలు చేపడుతోంది. మధ్యప్రదేశ్‌లోని జబల్‌పూర్‌లో సుమారు రూ.400 కోట్ల వ్యయంతో టీ-72 ట్యాంకుల సమగ్ర మరమ్మతులు, ఆధునికీకరణ కోసం ప్రత్యేక వర్క్‌షాప్‌ను నిర్మిస్తున్నారు. రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ఆగస్టు 27న జబల్‌పూర్‌లో ఈ వర్క్‌షాప్ నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేయనున్నారు. ఈ కేంద్రం అందుబాటులోకి వస్తే భారత సైన్యంలో ఉన్న ట్యాంకుల నిర్వహణ, ఆధునికీకరణ సామర్థ్యం మరింత పెరగనుంది.

భారత్ తొలుత రష్యా నుంచి టీ-72 ట్యాంకులను పెద్ద సంఖ్యలో కొనుగోలు చేసింది. భారత సైన్యంలో వీటిని అజేయ అనే పేరుతో పిలుస్తున్నారు. శత్రు దాడులను ఎదుర్కొంటూ వివిధ భౌగోళిక పరిస్థితుల్లో వేగంగా కదిలి యుద్ధం చేయగల సామర్థ్యం కారణంగా టీ-72 ట్యాంకులు సుదీర్ఘకాలంగా భారత సైన్యంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. రహదారులు లేని ప్రాంతాల్లోనూ వివిధ వాతావరణ పరిస్థితుల్లో వేగంగా కదిలేందుకు వీలుగా వీటిని రూపొందించారు. దీర్ఘదూర లక్ష్యాలను ఛేదించగల తుపాకీతో పాటు సిబ్బంది భద్రతకు అవసరమైన రక్షణ వ్యవస్థలను కూడా ఈ ట్యాంకుల్లో ఏర్పాటు చేశారు.

ప్రస్తుతం తమిళనాడులోని అవడిలో టీ-72 ట్యాంకుల సమగ్ర మరమ్మతుల కోసం ప్రత్యేక సదుపాయం ఉంది. అయితే భారత సైన్యంలో పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్న టీ-72 ట్యాంకుల నిర్వహణ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని జబల్‌పూర్‌లో మరో ఆధునిక వర్క్‌షాప్‌ను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ఈ కొత్త కేంద్రం అందుబాటులోకి వస్తే ట్యాంకుల సమగ్ర పరిశీలన, మరమ్మతులు, అవసరమైన ఆధునికీకరణ పనులను మరింత వేగంగా చేపట్టే అవకాశం ఉంటుంది. సైనిక వాహనాల నిర్వహణ సామర్థ్యం పెరగడంతో రక్షణ రంగంలో దేశ స్వావలంబనకు కూడా ఇది దోహదపడనుంది.

జబల్‌పూర్ వాహన కర్మాగారానికి చెందిన హర్ష్ భట్నాగర్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, టీ-72 ట్యాంకుల సమగ్ర మరమ్మతుల కోసం వర్క్‌షాప్ నిర్మాణం కొనసాగుతోంది. ఈ పనుల కోసం జబల్‌పూర్ వాహన కర్మాగారానికి చెందిన 30 మందికి పైగా సిబ్బందికి సాంకేతిక శిక్షణ అందించారు. శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది ఇప్పటికే గత కొన్నేళ్లలో రెండు టీ-72 ట్యాంకులకు సమగ్ర మరమ్మతులు పూర్తి చేసినట్లు ఆయన తెలిపారు. కొత్త వర్క్‌షాప్ ఏర్పాటుకు గత నాలుగేళ్లుగా ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయని వెల్లడించారు.

టీ-72 ట్యాంకుల ఉత్పత్తి సోవియట్ యూనియన్‌లో 1960లలో ప్రారంభమైంది. రహదారులు లేని ప్రాంతాల్లోనూ వేగంగా కదులుతూ పోరాడగలిగే శక్తివంతమైన యుద్ధ ట్యాంకు అవసరం నేపథ్యంలో ఈ ట్యాంకును అభివృద్ధి చేశారు. సోవియట్ యూనియన్‌లోని నిజ్నీ టాగిల్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఉరల్‌వాగన్‌జావోడ్ కేంద్రంలో వీటి ఉత్పత్తి ప్రారంభమైంది. ట్యాంకు సామర్థ్యాన్ని పరిశీలించిన అనంతరం భారత ప్రభుత్వం వాటి విశ్వసనీయతపై నమ్మకం ఏర్పరుచుకుని పెద్ద సంఖ్యలో కొనుగోలు చేసి భారత సైన్యంలో ప్రవేశపెట్టింది.

భారత్‌లో టీ-72 ట్యాంకుల స్థానిక ఉత్పత్తి కూడా ప్రారంభమైంది. 1980ల ప్రారంభంలో తమిళనాడులోని హెవీ వెహికల్స్ ఫ్యాక్టరీలో వీటి లైసెన్స్ ఆధారిత ఉత్పత్తికి శ్రీకారం చుట్టారు. అప్పటి నుంచి టీ-72 ట్యాంకులు భారత సైన్యంలోని ప్రధాన యుద్ధ వాహనాల్లో ఒకటిగా కొనసాగుతున్నాయి. అయితే 1970లలో భారత సైన్యంలోకి వచ్చిన టీ-72 ట్యాంకులకు, ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న ఆధునికీకరించిన ట్యాంకులకు మధ్య భారీ మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఆధునిక యుద్ధ అవసరాలకు అనుగుణంగా పలు కీలక వ్యవస్థలను మెరుగుపరిచారు.

ట్యాంకుల లక్ష్య నియంత్రణ వ్యవస్థలో మార్పులు చేశారు. రాత్రివేళల్లో లక్ష్యాలను గుర్తించి దాడి చేసే సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు రాత్రి దృశ్య వ్యవస్థలను ఆధునికీకరించారు. సమాచార మార్పిడి వ్యవస్థలు, ఇంజిన్, రక్షణ వ్యవస్థలను కూడా మెరుగుపరిచారు. ఆధునిక యుద్ధ పరిస్థితుల్లో సమర్థంగా పనిచేయాలంటే పాత ట్యాంకులను నిరంతరం ఆధునికీకరించడం అవసరమని రక్షణ శాఖ పేర్కొంది. అందుకే సమగ్ర మరమ్మతులతో పాటు కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అనుసంధానం చేసే పనులకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.

టీ-72 ట్యాంకుల ఆధునికీకరణలో భాగంగా ఇంజిన్ సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు కూడా చర్యలు చేపట్టారు. రష్యాకు చెందిన రోసోబోరోనెక్స్‌పోర్ట్ సంస్థ నుంచి టీ-72 ట్యాంకుల కోసం వెయ్యి అశ్వశక్తి సామర్థ్యం కలిగిన ఇంజిన్లను కొనుగోలు చేసేందుకు రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఈ ఒప్పందం విలువ సుమారు 248 మిలియన్ అమెరికా డాలర్లుగా ఉంది. పూర్తిగా అమర్చిన ఇంజిన్లతో పాటు పూర్తిగా విడగొట్టిన భాగాల రూపంలో, పాక్షికంగా విడగొట్టిన భాగాల రూపంలో కూడా ఇంజిన్లను సరఫరా చేయనున్నారు.

ఈ ఒప్పందంలో సాంకేతిక పరిజ్ఞాన బదిలీకి కూడా అవకాశం కల్పించారు. చెన్నైలోని అవడిలో ఉన్న హెవీ వెహికల్స్ ఫ్యాక్టరీకి చెందిన ఆర్మర్డ్ వెహికల్స్ నిగమ్ లిమిటెడ్‌కు సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని బదిలీ చేయనున్నారు. దీని ద్వారా టీ-72 ట్యాంకుల్లో కొత్త ఇంజిన్లను అనుసంధానం చేయడంతో పాటు భవిష్యత్తులో లైసెన్స్ ఆధారంగా ఇంజిన్ల ఉత్పత్తి చేపట్టే అవకాశం ఉంటుంది. ఇది రక్షణ రంగంలో దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహించే స్వదేశీ తయారీ కార్యక్రమానికి మరింత ఊతమివ్వనుంది.

జబల్‌పూర్‌లో నిర్మిస్తున్న కొత్త వర్క్‌షాప్ భారత సైన్యంలో ఉన్న టీ-72 ట్యాంకుల నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని పెంచడమే కాకుండా, వాటిని ఆధునిక యుద్ధ అవసరాలకు అనుగుణంగా సిద్ధంగా ఉంచడంలో కీలకంగా మారనుంది. పాత తరానికి చెందిన ట్యాంకులను కొత్త సాంకేతికతతో అనుసంధానం చేసి వాటి సామర్థ్యాన్ని పెంచడం ద్వారా సైనిక బలాన్ని మరింత పటిష్టం చేయాలని రక్షణ శాఖ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. రూ.400 కోట్లతో నిర్మిస్తున్న ఈ కేంద్రం అందుబాటులోకి రావడం భారత రక్షణ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధిలో మరో ముఖ్యమైన ముందడుగుగా నిలవనుంది.