గాజా శాంతి ప్రణాళికపై కీలక చర్చలు.. ఇజ్రాయెల్‌కు కుష్నర్‌ రాక

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ప్రత్యేక ప్రతినిధి, ఆయన అల్లుడు జారెడ్‌ కుష్నర్‌ ఇజ్రాయెల్‌కు చేరుకోవడం గాజా శాంతి ప్రయత్నాల్లో కీలక పరిణామంగా మారింది. కుష్నర్‌ సోమవారం ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్‌ నెతన్యాహుతో సమావేశం కానున్నారు. ఈ పర్యటనకు ముందు ఆయన ఈజిప్టులో హమాస్‌ ప్రతినిధులతో అరుదైన చర్చలు జరిపారు. గాజాలో యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు అమెరికా మద్దతుతో రూపొందించిన శాంతి ప్రణాళికను అమలు చేసే మార్గాలపై ఈ చర్చలు జరిగినట్లు సమాచారం. హమాస్‌తో అమెరికా తరఫున కుష్నర్‌ నేరుగా చర్చలు జరపడం అత్యంత అరుదైన పరిణామంగా పరిగణిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ప్రధాన సమస్య హమాస్‌ నిరాయుధీకరణ, గాజా నుంచి ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం దశలవారీగా వెనక్కి వెళ్లడం, గాజా పునర్నిర్మాణం, కొత్త పాలస్తీనా పౌర పాలన ఏర్పాటు వంటి అంశాల చుట్టూ తిరుగుతోంది. ట్రంప్‌ ప్రతిపాదించిన గాజా శాంతి ప్రణాళికలో యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు పలు దశలను సూచించారు. అందులో ప్రధాన అంశంగా హమాస్‌, ఇతర సాయుధ సంస్థలను పూర్తిగా నిరాయుధులను చేయడం ఉంది. దీనికి అనుసంధానంగా ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం గాజా నుంచి దశలవారీగా వెనక్కి వెళ్లాలి. గాజా పునర్నిర్మాణం కోసం కొత్త పౌర పాలనా వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని కూడా ప్రణాళికలో ప్రతిపాదించారు. అంతేకాకుండా గాజా భద్రత కోసం అంతర్జాతీయ స్థిరీకరణ దళాన్ని ఏర్పాటు చేసి, కొత్త పాలస్తీనా పోలీసు వ్యవస్థతో కలిసి పనిచేయించే ఆలోచన ఉంది. ఈ అంశాలన్నింటినీ ఒకేసారి అమలు చేయడం కష్టంగా ఉండటంతో దశలవారీగా ముందుకు వెళ్లే విధానాన్ని అమెరికా ప్రతిపాదిస్తోంది.

అయితే ఈ ప్రణాళికకు ఇజ్రాయెల్‌ నుంచి తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి. ఇజ్రాయెల్‌ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్‌ నెతన్యాహు ప్రస్తుత రూపంలో ట్రంప్‌ ప్రణాళికను అంగీకరించలేమని ఇప్పటికే స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా హమాస్‌ పూర్తిగా నిరాయుధీకరించబడకముందే ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం గాజా నుంచి వెనక్కి వెళ్లే అంశాన్ని ఆయన వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ఇజ్రాయెల్‌ వైఖరి ప్రకారం గాజాలో హమాస్‌ సాయుధ సామర్థ్యం కొనసాగుతున్నంతకాలం తమ భద్రతకు ముప్పు ఉంటుందని భావిస్తోంది. అందువల్ల సైనిక ఉపసంహరణకు ముందు నిరాయుధీకరణకు హామీ అవసరమని నెతన్యాహు ప్రభుత్వం చెబుతోంది.

మరోవైపు హమాస్‌ కూడా శాంతి ప్రణాళికపై పూర్తిగా వ్యతిరేకంగా వ్యవహరించడం లేదు. ప్రణాళికకు సూత్రప్రాయంగా అంగీకారం తెలిపినప్పటికీ, దాని అమలు విషయంలో ఇజ్రాయెల్‌ ముందుగా తన బాధ్యతలను నెరవేర్చాలని హమాస్‌ కోరుతోంది. ముఖ్యంగా ఇజ్రాయెల్‌ సైన్యం గాజా నుంచి వెనక్కి వెళ్లడం, దాడులను నిలిపివేయడం వంటి చర్యలు మొదట జరగాలని హమాస్‌ వాదిస్తోంది. అంటే ఇజ్రాయెల్‌ ముందుగా సైనిక ఉపసంహరణకు కదలాలి, దానికి అనుగుణంగా హమాస్‌ నిరాయుధీకరణ దిశగా ముందుకు వెళ్లాలని హమాస్‌ భావిస్తోంది. ఇక్కడే ఇరుపక్షాల మధ్య ప్రధాన విభేదం కొనసాగుతోంది.

కుష్నర్‌ ఇజ్రాయెల్‌ పర్యటనకు ముందు ఈజిప్టులో జరిగిన చర్చలు ఈ నేపథ్యంతో మరింత ప్రాధాన్యత పొందాయి. ఈజిప్టు, ఖతర్‌, టర్కీ వంటి దేశాలకు చెందిన మధ్యవర్తులతో అమెరికా ప్రతినిధులు సమావేశమయ్యారు. ఈ సమావేశాల్లో హమాస్‌ ప్రతినిధులు కూడా కొన్ని సందర్భాల్లో పాల్గొన్నారు. హమాస్‌ కొత్త నాయకుడు ఖలీల్‌ అల్‌ హయ్యా కూడా చర్చల్లో పాల్గొన్నట్లు దౌత్య వర్గాలు తెలిపాయి. అమెరికా తరఫున కుష్నర్‌తో పాటు గాజా కోసం ట్రంప్‌ శాంతి మండలి ప్రత్యేక ప్రతినిధి నికోలాయ్‌ మ్లాడెనోవ్‌ కూడా చర్చల్లో పాల్గొన్నారు. హమాస్‌తో కుష్నర్‌కు ఇది తెలిసిన రెండో సమావేశంగా పేర్కొంటున్నారు.