భారతీయ నావికుల రక్షణకు దౌత్య వ్యవస్థ బలోపేతం చేయాలి: బ్రిట్టాస్

న్యూఢిల్లీ: ఘర్షణలు, అధిక ప్రమాదం ఉన్న సముద్ర ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తున్న భారతీయ నావికుల భద్రత కోసం దౌత్య, రాయబార వ్యవస్థలను మరింత బలోపేతం చేయాలని రాజ్యసభ సభ్యుడు జాన్ బ్రిట్టాస్ విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్‌ను కోరారు. పర్షియన్ గల్ఫ్, హర్మూజ్ జలసంధి, ఎర్ర సముద్రం, ఏడెన్ గల్ఫ్, నల్ల సముద్రం వంటి ప్రాంతాల్లో భారతీయ నావికులు ఎదుర్కొంటున్న ప్రమాదాలను ఆయన ప్రస్తావించారు. నావికులు గల్లంతవడం, గాయపడటం, మరణించడం, నిర్బంధానికి గురికావడం, నౌకల నుంచి విడిచిపెట్టబడటం, తరలింపు, స్వదేశానికి రప్పించడం వంటి సందర్భాల్లో ప్రభుత్వం వెంటనే స్పందించేలా ప్రత్యేక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని కోరారు.

కేరళలోని కొచ్చికి చెందిన యువ శిక్షణ డెక్ అధికారి షింటన్ బెన్నీ గల్లంతైన ఘటనను బ్రిట్టాస్ ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. జపాన్ జెండాతో నడిచే విక్టోరియస్ ఏస్ నౌకలో పనిచేస్తున్న బెన్నీ ఆగస్టు 12 నుంచి కనిపించకుండా పోయినట్లు తెలిపారు. ఈ నౌక దక్షిణాఫ్రికా నుంచి సింగపూర్ వైపు ప్రయాణిస్తున్న సమయంలో ఆయన గల్లంతైనట్లు పేర్కొన్నారు. బెన్నీ ఆచూకీని త్వరగా గుర్తించి, ఆయన క్షేమం, ప్రస్తుత పరిస్థితి, ఉన్న ప్రదేశం గురించి నిర్ధారించేందుకు అవసరమైన దౌత్య, రాయబార చర్యలను వేగవంతం చేయాలని విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖను కోరారు.

విదేశీ నౌకలపై పనిచేస్తున్న భారతీయ నావికులకు ప్రమాదాల సమయంలో మాత్రమే కాకుండా, మరణం, గాయాలు, వేతనాలు, పరిహారం, ఇతర ఒప్పందపరమైన బకాయిల విషయంలో కూడా దౌత్య సహాయం అందించాల్సిన అవసరం ఉందని బ్రిట్టాస్ తెలిపారు. విదేశీ నౌక యజమానులు, యజమాని సంస్థలు, నిర్వహణ సంస్థలు, బీమా సంస్థలపై హక్కులను సాధించడంలో కుటుంబాలు అనేక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయని పేర్కొన్నారు. నౌకలు విదేశీ జెండాతో నడవడం, సంబంధిత సంస్థలు వేర్వేరు దేశాల్లో ఉండటం, ఆంక్షలు లేదా బీమా సంబంధిత వివాదాలు పరిహారం పొందడాన్ని క్లిష్టతరం చేస్తున్నాయని వివరించారు.

భారత రాయబార కార్యాలయాలు విదేశీ నౌక యజమానులు, నిర్వహణ సంస్థలు, ఉద్యోగదాతలతో నేరుగా సమన్వయం చేసి, చట్టబద్ధమైన పరిహారం, మరణ ప్రయోజనాలు, వేతనాలు, ఇతర ఒప్పందపరమైన బకాయిలను త్వరగా ఇప్పించేందుకు సహకరించాలని బ్రిట్టాస్ సూచించారు. ఇలాంటి కేసుల్లో కుటుంబాలకు అవసరమైన మార్గదర్శకత్వం, న్యాయపరమైన సహాయం, అధికారిక సమన్వయం అందేలా వ్యవస్థను రూపొందించాలని కోరారు.

పశ్చిమాసియాలో ఈ ఏడాది ఘర్షణలు ప్రారంభమైన తర్వాత 16 మంది భారతీయులు ప్రాణాలు కోల్పోయారని, వారిలో పది మంది నావికులేనని రాజ్యసభలో ప్రభుత్వం ఇచ్చిన సమాధానాన్ని బ్రిట్టాస్ ప్రస్తావించారు. మరో 75 మంది భారతీయులు గాయపడినట్లు తెలిపారు. మరణించిన వారిలో ఎనిమిది మంది ఒమన్‌లో, నలుగురు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లో, ఇద్దరు కువైట్‌లో, ఒక్కొక్కరు సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్‌లో ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు వివరించారు. గాయపడిన ఘటనలు యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, ఒమన్, ఖతర్, కువైట్, సౌదీ అరేబియా, ఇజ్రాయెల్‌లో నమోదైనట్లు పేర్కొన్నారు.

మొత్తం 16 మరణాల్లో పది మంది నావికులే ఉండటం, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని కొనసాగిస్తున్న నావికులు ఎదుర్కొంటున్న అసమాన స్థాయి ప్రమాదాన్ని తెలియజేస్తోందని బ్రిట్టాస్ అన్నారు. ప్రపంచంలో భారతదేశం రెండో అతిపెద్ద నావికుల వనరుగా ఉందని, మూడు లక్షలకు పైగా భారతీయ నావికులు అంతర్జాతీయ సముద్ర రవాణా రంగంలో పనిచేస్తున్నారని తెలిపారు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రమాద సమయంలో వెంటనే ప్రభుత్వాన్ని లేదా సంబంధిత భారత రాయబార కార్యాలయాన్ని సంప్రదించేందుకు నావికులు, వారి కుటుంబాలు, అధికార ప్రతినిధులకు 24 గంటలు అందుబాటులో ఉండే ప్రత్యేక అత్యవసర సంప్రదింపు వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని కోరారు.

ఎర్ర సముద్రం, పర్షియన్ గల్ఫ్, నల్ల సముద్రంలో ప్రయాణించే భారతీయ నావికుల కోసం ప్రతి భారత రాయబార కార్యాలయంలో సముద్ర వ్యవహారాల సమన్వయానికి ప్రత్యేక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని కూడా బ్రిట్టాస్ సూచించారు. సులభంగా గుర్తించగలిగే ఒకే సంప్రదింపు కేంద్రం ఉంటే ప్రమాద సమయంలో సమాచారాన్ని వేగంగా చేరవేయడంతో పాటు, నావికుల కుటుంబాలకు తక్షణ సహాయం అందించేందుకు అవకాశం ఉంటుందని తెలిపారు.

16 మరణ కేసుల్లో ఇప్పటివరకు కేవలం ఐదు కేసుల్లోనే పరిహారం అందినట్లు బ్రిట్టాస్ వెల్లడించారు. మిగిలిన కుటుంబాలు ఇంకా ఆర్థిక సహాయం కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు. ఇటీవల బలోపేతం చేసిన నావికుల సంక్షేమ నిధి పథకం కింద నిర్దిష్ట యుద్ధ పరిస్థితులు లేదా అధిక ప్రమాద ప్రాంతాల్లో మరణం, శాశ్వత వైకల్యానికి ఒకేసారి రూ.10 లక్షల సహాయం అందించే నిబంధన ఉన్నప్పటికీ, అది ఉద్యోగదాతలు, నౌక యజమానులు లేదా బీమా సంస్థలు చట్టబద్ధంగా లేదా ఒప్పందపరంగా చెల్లించాల్సిన పరిహారానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదని స్పష్టం చేశారు. ఇలాంటి కేసులను భారత రాయబార కార్యాలయాలు నిరంతరం పర్యవేక్షించి, పరిహారం, వేతనాలు, ఇతర బకాయిలను త్వరగా ఇప్పించేలా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలని జాన్ బ్రిట్టాస్ కోరారు.