కర్ణాటకలో 52 వేల వన్యప్రాణులకు పునర్జన్మ..

కర్ణాటకలో వన్యప్రాణుల సంరక్షణ కోసం పనిచేస్తున్న పీపుల్‌ ఫర్‌ యానిమల్స్‌ సంస్థ ఈ ఏడాది జూలై వరకు 52 వేలకుపైగా వన్యప్రాణులు, పక్షులను రక్షించి చికిత్స అందించింది. ఇందులో 29,144 పక్షులు, 15,212 సరీసృపాలు, 8,034 క్షీరదాలు ఉన్నాయి. గాజు కళ్ల నాగుపాము, భారతీయ ఎలుకపాము, రస్సెల్‌ వైపర్‌, మూడు చారల తాటి ఉడుత, బోనెట్‌ కోతి, చిన్న ముక్కు పండుగబ్బిలం, నల్ల గాలిపటం, రోజ్‌ రింగ్డ్‌ చిలుక, ఇంటి కాకి, తెల్ల చెంపల బార్బెట్‌ వంటి అనేక జాతులకు చికిత్స అందించారు. రక్షించిన ప్రతి జంతువుకు పశువైద్య పరీక్షలు, ప్రత్యేక చికిత్స, పునరావాసం, ప్రవర్తనా పరిశీలన నిర్వహించిన తర్వాతే అడవిలోకి విడిచిపెడుతున్నారు. శాశ్వత గాయాలతో సహజ జీవనానికి తిరిగి వెళ్లలేని వాటికి దీర్ఘకాల సంరక్షణ అందిస్తున్నారు. బెంగళూరులో ప్రత్యేక రక్షణ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసి, ఐదు వాహనాలు, ఏడు ద్విచక్ర వాహనాలు, శిక్షణ పొందిన సిబ్బందితో రాత్రింబవళ్లు సేవలు అందిస్తున్నారు.

బెంగళూరులో వన్యప్రాణుల సంరక్షణకు పీపుల్‌ ఫర్‌ యానిమల్స్‌ సంస్థ చేపడుతున్న కార్యక్రమాలు గణనీయమైన స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఈ ఏడాది జూలై వరకు 52 వేలకుపైగా వన్యప్రాణులు, పక్షులను రక్షించి వైద్యం అందించినట్లు సంస్థ వెల్లడించింది. నగర విస్తరణ, నిర్మాణ కార్యకలాపాలు, రహదారులపై వాహనాల రాకపోకలు, మానవ నివాస ప్రాంతాలు అడవులు, సహజ ఆవాసాలకు దగ్గరవుతున్న పరిస్థితుల్లో వన్యప్రాణులు ప్రమాదాలకు గురవుతున్నాయి. గాయపడిన జంతువులు, పక్షులను సకాలంలో గుర్తించి రక్షించడం ద్వారా వాటి ప్రాణాలను కాపాడేందుకు సంస్థ ప్రత్యేక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసింది.

రక్షించిన వాటిలో 29,144 పక్షులు, 15,212 సరీసృపాలు, 8,034 క్షీరదాలు ఉన్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఈ గణాంకాలు నగరాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వన్యప్రాణులు ఎదుర్కొంటున్న ప్రమాదాల స్థాయిని తెలియజేస్తున్నాయి. గాజు కళ్ల నాగుపాము, భారతీయ ఎలుకపాము, రస్సెల్‌ వైపర్‌ వంటి పాములతో పాటు మూడు చారల తాటి ఉడుత, బోనెట్‌ కోతి, చిన్న ముక్కు పండుగబ్బిలం వంటి క్షీరదాలు కూడా రక్షణ కేంద్రాలకు చేరుతున్నాయి. నల్ల గాలిపటం, రోజ్‌ రింగ్డ్‌ చిలుక, ఇంటి కాకి, తెల్ల చెంపల బార్బెట్‌ వంటి పక్షులకు కూడా చికిత్స అందిస్తున్నారు.

రక్షించిన వెంటనే జంతువులను అడవిలోకి విడిచిపెట్టడం లేదని సంస్థ తెలిపింది. ముందుగా పశువైద్యులు వాటి ఆరోగ్య పరిస్థితిని పూర్తిగా పరిశీలిస్తారు. గాయాల తీవ్రత, శరీర భాగాల పనితీరు, ఆహారం తీసుకునే సామర్థ్యం, సహజంగా కదలగలగడం వంటి అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాత చికిత్స ప్రారంభిస్తారు. చికిత్స పూర్తయిన అనంతరం పునరావాస దశకు తరలించి, అవి మళ్లీ స్వతంత్రంగా జీవించగలవా అనే అంశాన్ని పరిశీలిస్తారు. ప్రవర్తనా అంచనా కూడా ఈ ప్రక్రియలో కీలకంగా ఉంటుంది.

పీపుల్‌ ఫర్‌ యానిమల్స్‌ ప్రధాన పశువైద్యాధికారి, జనరల్‌ మేనేజర్‌ కల్నల్‌ డాక్టర్‌ నవాజ్‌ షరీఫ్‌ మాట్లాడుతూ జంతువును రక్షించడంతో తమ బాధ్యత ముగియదని స్పష్టం చేశారు. ప్రతి జాతికి ప్రత్యేకమైన చికిత్స, పునరావాస విధానం అవసరమని తెలిపారు. జంతువు సురక్షితంగా సహజ వాతావరణంలోకి తిరిగి వెళ్లగలదని నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే విడుదల చేస్తామని చెప్పారు. సాధ్యమైన ప్రతి సందర్భంలో జంతువును దాని సహజ ఆవాసానికి తిరిగి చేర్చడమే తమ ప్రధాన లక్ష్యమని పేర్కొన్నారు.

బెంగళూరులో వన్యప్రాణుల రక్షణ చర్యలను వేగవంతం చేసేందుకు సంస్థ ప్రత్యేక నెట్‌వర్క్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. ఐదు నాలుగు చక్రాల వాహనాలు, ఏడు ద్విచక్ర వాహనాలు, శిక్షణ పొందిన రక్షణ సిబ్బందిని వివిధ షిఫ్టుల్లో నియమించారు. ప్రమాద ప్రాంతాలకు సకాలంలో చేరుకోవడం కోసం ద్విచక్ర వాహనాలను ప్రత్యేకంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. నగరంలోని రద్దీ ప్రాంతాలు, ఇరుకైన వీధులు, వన్యప్రాణులు చిక్కుకున్న ప్రాంతాలకు పెద్ద వాహనాల కంటే ద్విచక్ర వాహనాల ద్వారా వేగంగా చేరుకోవచ్చని సంస్థ తెలిపింది.

రక్షించిన పక్షులకు ఆసుపత్రిలో ప్రత్యేక చికిత్సా విధానాన్ని అమలు చేస్తున్నారు. రెక్కలు, ఎముకలు, శరీరంలోని ఇతర భాగాలకు గాయాలైన పక్షులకు అవసరమైన వైద్యం అందిస్తున్నారు. ఎముకల విరుగుడుకు చికిత్స చేయడంతో పాటు, దెబ్బతిన్న లేదా కోల్పోయిన ఈకలను తిరిగి అమర్చేందుకు ప్రత్యేక ఈకల నిల్వ కేంద్రాన్ని కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. పక్షులు తిరిగి ఎగరగలిగే స్థితికి చేరుకున్నాయా, స్వయంగా ఆహారం సంపాదించుకోగలవా, సహజ వాతావరణంలో ప్రమాదాలను తప్పించుకోగలవా వంటి అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాతే వాటిని విడుదల చేస్తున్నారు.

తల్లిదండ్రులను కోల్పోయిన క్షీరదాల పునరావాసానికి కూడా ప్రత్యేక విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నారు. కోతులు, ఉడుతలు వంటి అనాథ క్షీరదాలను సిబ్బంది చేతులతో పెంచుతున్నారు. అయితే వాటిని ఎక్కువకాలం మనుషులపై ఆధారపడేలా చేయకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నారు. క్రమంగా వాటి సొంత జాతికి చెందిన ఇతర జంతువులతో కలిసేలా చేసి సామాజిక ప్రవర్తనను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ఆ తర్వాత మానవులపై ఆధారపడటాన్ని దశలవారీగా తగ్గిస్తూ అడవిలో స్వతంత్రంగా జీవించగలిగేలా శిక్షణ ఇస్తున్నారు.

పీపుల్‌ ఫర్‌ యానిమల్స్‌ పునరావాస కార్యక్రమానికి గాజు కళ్ల నాగుపాము ఉదాహరణగా నిలిచింది. ‘స్కార్‌ ఫేస్‌’గా పిలిచే ఈ పాము నిర్మాణ వాహనం కింద పడి తీవ్రంగా గాయపడింది. ముఖభాగంతో పాటు శ్వాసనాళం, ఆహారనాళం వంటి కీలక శరీర భాగాలు దెబ్బతిన్నాయి. పరిస్థితి అత్యంత తీవ్రంగా ఉన్నప్పటికీ వైద్యులు, సంరక్షణ సిబ్బంది దాదాపు 11 నెలల పాటు చికిత్స, పునరావాసం అందించారు. చివరకు పాము స్వయంగా వేటాడగలిగే స్థాయికి చేరుకుంది. ఆరోగ్యం మెరుగుపడిన తర్వాత దానిని తిరిగి అడవిలోకి విడుదల చేశారు.

ఈ ఘటన వన్యప్రాణుల రక్షణలో చికిత్సతో పాటు పునరావాసం ఎంత ముఖ్యమో తెలియజేస్తోంది. తీవ్రమైన గాయాలు ఉన్న జంతువులు కూడా సరైన వైద్యం, సమయం, సంరక్షణ లభిస్తే తిరిగి సహజ జీవనానికి చేరుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రతి జాతి శరీర నిర్మాణం, ఆహారపు అలవాట్లు, ప్రవర్తనకు అనుగుణంగా చికిత్సా విధానాలను రూపొందించాల్సి ఉంటుంది. అందుకే అనుభవజ్ఞులైన పశువైద్యులు, శిక్షణ పొందిన రక్షకులు కలిసి పనిచేయడం అవసరమని సంస్థ పేర్కొంది.

వన్యప్రాణుల సంరక్షణలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచేందుకు కూడా పీపుల్‌ ఫర్‌ యానిమల్స్‌ విస్తృతంగా అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తోంది. పాఠశాలలు, కళాశాలలు, వాణిజ్య సముదాయాలు, మాల్స్‌, వివిధ సామాజిక వేదికల ద్వారా ఇప్పటివరకు ఐదు లక్షల మందికిపైగా విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించినట్లు సంస్థ తెలిపింది. వన్యప్రాణులతో సహజీవనం చేయడం, గాయపడిన జంతువులను చూసినప్పుడు ఎలా స్పందించాలి, ప్రమాదకర పరిస్థితుల్లో స్వయంగా జంతువును పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించకుండా నిపుణులను సంప్రదించాలి వంటి అంశాలపై విద్యార్థులకు వివరించారు.

గాయపడిన పాములు, పక్షులు లేదా ఇతర జంతువులను చూసినప్పుడు ప్రజలు భయంతో వాటిని కొట్టడం లేదా తరిమేయడం వల్ల మరింత ప్రమాదం ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. అదే సమయంలో శిక్షణ లేకుండా వాటిని పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించడం మనుషులకూ, జంతువులకూ ప్రమాదకరంగా మారుతుంది. ముఖ్యంగా నాగుపాము, రస్సెల్‌ వైపర్‌ వంటి విషపూరిత పాముల విషయంలో దూరం పాటిస్తూ నిపుణుల సహాయం తీసుకోవడం అత్యవసరం. వన్యప్రాణుల రక్షణలో ప్రజల అవగాహన కీలకమైన భాగమని సంస్థ చెబుతోంది.

డాక్టర్‌ నవాజ్‌ షరీఫ్‌ ప్రకారం వన్యప్రాణుల సంరక్షణ ఒక్క సంస్థ బాధ్యత మాత్రమే కాదు. మనుషులు, ప్రభుత్వ విభాగాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, స్థానిక సమాజాలు కలిసి పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉంది. గాయపడిన జంతువును చూసినప్పుడు సురక్షితమైన దూరం పాటించి నిపుణులకు సమాచారం ఇవ్వడం ద్వారా ఒకేసారి మనిషి ప్రాణాన్ని, వన్యప్రాణి ప్రాణాన్ని కాపాడవచ్చని ఆయన సూచించారు.

పీపుల్‌ ఫర్‌ యానిమల్స్‌ కర్ణాటక అటవీ శాఖతో సమన్వయం చేసుకుంటూ రక్షించిన జంతువులను వాటి సహజ ఆవాసాల్లోకి తిరిగి పంపిస్తోంది. పునరావాసం పూర్తయిన తర్వాత వాటిని ఎక్కడ విడుదల చేయాలనే అంశాన్ని కూడా జాగ్రత్తగా నిర్ణయిస్తున్నారు. జంతువు జాతి, సహజ ఆవాసం, ఆహారం లభ్యత, వాతావరణ పరిస్థితులు, ఇతర వన్యప్రాణుల ఉనికి వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటున్నారు. సరైన ప్రాంతంలో విడుదల చేయడం ద్వారా అవి మళ్లీ మానవ నివాసాల్లోకి వచ్చే అవకాశాన్ని తగ్గించవచ్చు.

అయితే శాశ్వతంగా గాయపడిన లేదా సహజంగా జీవించే సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా కోల్పోయిన జంతువులను తిరిగి అడవిలోకి పంపడం సాధ్యం కాదు. అలాంటి వాటికి దీర్ఘకాలిక సంరక్షణ అందిస్తున్నారు. వాటి ఆరోగ్యాన్ని నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తూ అవసరమైన ఆహారం, వైద్యం, రక్షణ కల్పిస్తున్నారు. ప్రతి జంతువును తిరిగి అడవిలోకి పంపడం లక్ష్యమే అయినప్పటికీ, జంతువు భద్రతను దృష్టిలో ఉంచుకుని నిర్ణయం తీసుకోవడం ముఖ్యమని సంస్థ స్పష్టం చేసింది.

మొత్తంగా కర్ణాటకలో ఈ ఏడాది జూలై వరకు 52 వేలకుపైగా వన్యప్రాణులు, పక్షులను రక్షించి చికిత్స అందించడం పీపుల్‌ ఫర్‌ యానిమల్స్‌ చేపడుతున్న భారీ సంరక్షణ కార్యక్రమానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది. వేలాది పక్షులు, సరీసృపాలు, క్షీరదాలకు చికిత్స అందించడంతో పాటు వాటి ప్రవర్తనా పునరావాసం, సహజ ఆవాసాలకు పునరాగమనం కోసం సంస్థ పనిచేస్తోంది. ‘స్కార్‌ ఫేస్‌’ నాగుపాములాంటి క్లిష్టమైన కేసుల్లోనూ దీర్ఘకాలిక చికిత్స ద్వారా విజయవంతమైన పునరావాసం సాధించింది. మరోవైపు ఐదు లక్షల మందికిపైగా విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించడం ద్వారా వన్యప్రాణులతో సహజీవనం, సురక్షిత స్పందనపై ప్రజల్లో చైతన్యం పెంచుతోంది. માનవ అభివృద్ధి, నగరీకరణ మధ్య వన్యప్రాణుల ఉనికిని కాపాడాలంటే రక్షణ, చికిత్స, పునరావాసంతో పాటు ప్రజల సహకారం కూడా అత్యంత అవసరమని ఈ కార్యక్రమం స్పష్టం చేస్తోంది.