కేరళ మానసిక ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో దయనీయ పరిస్థితులు

కేరళలోని ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని మానసిక ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో చికిత్స పొందుతున్న రోగులు అత్యంత దయనీయ పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నట్లు వెల్లడైంది. సరైన సిబ్బంది కొరత, ప్రాథమిక సదుపాయాల లేమి, పునరావాస అవకాశాలు లేకపోవడం వంటి సమస్యలు ఈ కేంద్రాలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ మానసిక ఆరోగ్య కేంద్రం, త్రిశూర్‌లో పరిస్థితులు ఆందోళనకరంగా ఉన్నట్లు సమాచారం. చికిత్స పూర్తయి ఇంటికి వెళ్లగలిగే స్థితిలో ఉన్నప్పటికీ, వారిని తీసుకెళ్లేందుకు కుటుంబ సభ్యులు లేకపోవడం లేదా ప్రత్యామ్నాయ వసతి లేకపోవడంతో అనేక మంది ఇంకా కేంద్రాల్లోనే ఉండాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

తిరువనంతపురం ప్రభుత్వ మానసిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో సుమారు 55 మంది, త్రిశూర్ కేంద్రంలో దాదాపు 40 మంది రోగులు వైద్యపరంగా డిశ్చార్జ్‌కు అనుకూలంగా ఉన్నారని అధికారులు గుర్తించారు. అంటే వారికి ఇక నిరంతర ఆసుపత్రి చికిత్స అవసరం లేకపోయినా, సమాజంలోకి తిరిగి వెళ్లేందుకు అవసరమైన కుటుంబ సహకారం లేదా పునరావాస సదుపాయాలు అందుబాటులో లేవు. దీంతో వారు ఆసుపత్రి ప్రాంగణంలోనే కొనసాగాల్సి వస్తోంది.

మానసిక ఆరోగ్య చికిత్సలో మందులు, వైద్య సేవలతో పాటు కుటుంబ మద్దతు, సామాజిక అంగీకారం, సురక్షితమైన వాతావరణం కూడా ఎంతో ముఖ్యమైనవి. అయితే కుటుంబాలు వారిని తిరిగి స్వీకరించడానికి నిరాకరించడం, కొందరికి కుటుంబ సభ్యులే లేకపోవడం, మరికొందరికి ఆర్థిక పరిస్థితులు అనుకూలంగా లేకపోవడం వంటి కారణాలతో డిశ్చార్జ్ అయిన తర్వాత జీవితం ప్రారంభించడం కష్టంగా మారుతోంది. ఫలితంగా ఆసుపత్రులు చికిత్సా కేంద్రాల నుంచి దీర్ఘకాలిక నివాస కేంద్రాలుగా మారుతున్నాయని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

త్రిశూర్ ప్రభుత్వ మానసిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో సిబ్బంది కొరత ప్రధాన సమస్యగా మారింది. రోగుల సంఖ్యకు అనుగుణంగా వైద్యులు, నర్సులు, సంరక్షణ సిబ్బంది అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల ఉన్న సిబ్బందిపై తీవ్ర ఒత్తిడి పడుతోంది. మానసిక ఆరోగ్య రోగులకు నిరంతర పర్యవేక్షణ, కౌన్సెలింగ్, పునరావాస శిక్షణ అవసరం కాగా, సిబ్బంది కొరత కారణంగా ఈ సేవలు పరిమితమవుతున్నాయి.

మౌలిక సదుపాయాల సమస్యలు కూడా రోగుల జీవన ప్రమాణాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. తగిన స్థలం లేకపోవడం, వసతి సౌకర్యాలు పరిమితంగా ఉండటం, వినోదం, పునరావాస కార్యక్రమాలకు అవసరమైన సదుపాయాలు లేకపోవడం వంటి అంశాలు రోగుల కోలుకునే ప్రక్రియపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నాయి. మానసిక ఆరోగ్య చికిత్స కేవలం మందులతోనే పూర్తికాదని, రోగులకు గౌరవప్రదమైన జీవనం, సామాజిక అనుసంధానం కూడా అవసరమని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ఇక కొందరు రోగులు డిశ్చార్జ్ అయిన తర్వాత తిరిగి ఆసుపత్రులకు రావాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. కుటుంబ మద్దతు లేకపోవడం, మందులు సకాలంలో తీసుకోకపోవడం, సమాజంలో ఎదురయ్యే వివక్ష వంటి కారణాల వల్ల కొందరిలో వ్యాధి లక్షణాలు మళ్లీ కనిపిస్తున్నాయి. దీంతో వారు తిరిగి మానసిక ఆరోగ్య కేంద్రాల "సెల్స్"లోకి చేరాల్సి వస్తోంది. ఈ పునరావృత పరిస్థితి రోగులపై మాత్రమే కాకుండా ఆరోగ్య వ్యవస్థపై కూడా అదనపు భారాన్ని పెంచుతోంది.

మానసిక అనారోగ్యంపై సమాజంలో ఉన్న అపోహలు కూడా ఈ సమస్యకు ఒక కారణంగా నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. అనేక కుటుంబాలు మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలను అంగీకరించడానికి ఇబ్బంది పడుతున్నాయి. చికిత్స పొందిన తర్వాత కూడా రోగులను సాధారణ జీవితంలోకి తీసుకురావడానికి వెనుకంజ వేస్తున్నాయి. దీని వల్ల కోలుకున్న వ్యక్తులు కూడా ఒంటరితనానికి గురవుతున్నారు.

ప్రభుత్వం మానసిక ఆరోగ్య రంగంలో మరిన్ని పునరావాస కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయాలని, డిశ్చార్జ్ అయిన రోగులకు ఆశ్రయం కల్పించే వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. కుటుంబాలు లేని వారికి ప్రత్యామ్నాయ సంరక్షణ కేంద్రాలు, సామాజిక కార్యకర్తల సహాయం, ఉపాధి ఆధారిత పునరావాస కార్యక్రమాలు అవసరమని వారు చెబుతున్నారు.