మాఘమేళాకు 20 కోట్ల మంది..

ప్రయాగ్‌రాజ్‌లో వచ్చే ఏడాది జనవరి 15 నుంచి మార్చి 6 వరకు జరగనున్న మాఘమేళాకు దేశవ్యాప్తంగా భారీ సంఖ్యలో భక్తులు తరలివచ్చే అవకాశం ఉండటంతో భారతీయ రైల్వే శాఖ ఇప్పటి నుంచే సన్నాహాలు ప్రారంభించింది. త్రివేణి సంగమం వద్ద జరిగే ఈ ఆధ్యాత్మిక వేడుకకు సుమారు 20 కోట్ల మంది భక్తులు హాజరయ్యే అవకాశం ఉందని రైల్వే శాఖ అంచనా వేస్తోంది. ఈ భారీ రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని భక్తులకు సురక్షితమైన, సౌకర్యవంతమైన, వేగవంతమైన ప్రయాణాన్ని అందించేందుకు ప్రత్యేక కార్యాచరణను సిద్ధం చేస్తోంది. ముఖ్యంగా ప్రధాన పుణ్యస్నానాల రోజుల్లో ప్రయాణికుల రద్దీని సమర్థంగా నియంత్రించడం, ప్రత్యేక రైళ్లను నడపడం, రైల్వే స్టేషన్లలో మౌలిక వసతులను పెంచడం, భద్రతను బలోపేతం చేయడం వంటి అంశాలకు అత్యధిక ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది.

మాఘమేళా సందర్భంగా భక్తుల సంఖ్య ఒక్కసారిగా భారీగా పెరిగే రోజులను రైల్వే అధికారులు ప్రత్యేకంగా గుర్తిస్తున్నారు. పుణ్యస్నానాలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన తేదీల్లో ప్రయాగ్‌రాజ్‌కు చేరుకునే భక్తుల సంఖ్య కోట్లకు చేరుకునే అవకాశం ఉన్నందున రైల్వే స్టేషన్లలో రద్దీ నియంత్రణ అత్యంత కీలకంగా మారనుంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రయాణికుల సంఖ్య అంచనా, రద్దీ నిర్వహణ, ప్రత్యేక మేళా రైళ్ల నిర్వహణ, ప్రయాణికుల సౌకర్యాలు, భద్రత, వైద్య సేవలు, పారిశుధ్యం, తాగునీటి సరఫరా, విద్యుత్‌ వెలుగులు, బహుభాషా ప్రకటన వ్యవస్థలు, సమాచార నెట్‌వర్క్‌లు వంటి అంశాలపై రైల్వే శాఖ సమగ్రంగా సమీక్షిస్తోంది.

సన్నాహక చర్యల్లో భాగంగా ఇటీవల డివిజనల్‌ రైల్వే మేనేజర్‌ రాజ్‌నీష్‌ అగర్వాల్‌ అధ్యక్షతన తొలి అంతర్గత సమీక్ష సమావేశం జరిగింది. ఈ సమావేశంలో రైల్వే శాఖకు చెందిన వివిధ విభాగాల ఉన్నతాధికారులు పాల్గొని తమ విభాగాల వారీగా చేపట్టాల్సిన ఏర్పాట్లపై చర్చించారు. భారీ భక్తుల రద్దీని ఎదుర్కొనేందుకు ముందస్తు ప్రణాళిక, విభాగాల మధ్య సమన్వయం, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగం వంటి అంశాలను అధికారులు ప్రధానంగా చర్చించారు.

ప్రయాగ్‌రాజ్‌ జంక్షన్‌, నైని, ప్రయాగ్‌రాజ్‌ ఛెవోకి, సుబేదార్‌గంజ్‌ వంటి ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లలో ప్రయాణికుల సౌకర్యాలను భారీగా పెంచేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నారు. తాత్కాలిక ప్రయాణికుల షెల్టర్లు ఏర్పాటు చేయడం, అదనపు టికెట్‌ కౌంటర్లు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం, ఆటోమేటిక్‌ టికెట్‌ విక్రయ యంత్రాలను ఏర్పాటు చేయడం వంటి చర్యలు ఇందులో ఉన్నాయి. రద్దీ సమయంలో టికెట్ల కోసం ప్రయాణికులు ఎక్కువసేపు వేచి ఉండాల్సిన పరిస్థితి రాకుండా అదనపు సదుపాయాలు కల్పించనున్నారు.

రైల్వే స్టేషన్లలో బహుభాషా ప్రకటన వ్యవస్థలను మరింత మెరుగుపరచనున్నారు. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి భక్తులు తరలివచ్చే అవకాశం ఉన్నందున హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు అవసరమైన ఇతర భాషల్లో కూడా ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని అందించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. ప్లాట్‌ఫారాలు, ప్రవేశ ద్వారాలు, నిష్క్రమణ మార్గాలు, టికెట్‌ కేంద్రాలు, రైళ్లకు సంబంధించిన వివరాలు సులభంగా గుర్తించేందుకు స్పష్టమైన మార్గదర్శక సూచికలను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.

భద్రతా చర్యల్లో భాగంగా రైల్వే స్టేషన్లలో నిఘా వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయనున్నారు. అదనపు నిఘా కెమెరాలు ఏర్పాటు చేయడం, ప్రయాణికుల కదలికలను పర్యవేక్షించడం, రద్దీ ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలను గుర్తించడం వంటి చర్యలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వేగంగా స్పందించేందుకు సంబంధిత శాఖల మధ్య సమన్వయ వ్యవస్థను కూడా మెరుగుపరచనున్నారు. వైద్య సహాయ కేంద్రాలు, పారిశుధ్య సదుపాయాలు, సురక్షితమైన తాగునీరు, మెరుగైన వెలుగుల ఏర్పాట్లు కూడా చేయనున్నారు.

ముఖ్యమైన పుణ్యస్నానాల రోజుల్లో ప్రత్యేక మేళా రైళ్లను నడపడం ద్వారా ప్రయాణికుల రద్దీని తగ్గించాలని రైల్వే శాఖ యోచిస్తోంది. మకర సంక్రాంతి జనవరి 15న, పౌష పౌర్ణమి జనవరి 22న, మౌని అమావాస్య ఫిబ్రవరి 6న, వసంత పంచమి ఫిబ్రవరి 11న, మాఘి పౌర్ణమి ఫిబ్రవరి 20న, మహాశివరాత్రి మార్చి 6న జరగనున్నాయి. ఈ ముఖ్యమైన రోజుల్లో భక్తుల సంఖ్య భారీగా పెరగనున్నందున రైళ్ల సంఖ్య, రాకపోకల సమయాలు, స్టేషన్లలో రద్దీ నిర్వహణ వంటి అంశాలను ముందుగానే ప్రణాళిక చేయనున్నారు.

మేళా పరిపాలన, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విభాగాలు, రైల్వే శాఖ మధ్య సమన్వయం కూడా కీలకంగా మారనుంది. భక్తులు స్టేషన్‌కు చేరుకున్నప్పటి నుంచి మేళా ప్రాంగణానికి వెళ్లే వరకు, తిరిగి రైల్వే స్టేషన్‌కు చేరుకుని తమ గమ్యస్థానాలకు వెళ్లే వరకు మొత్తం ప్రయాణ ప్రక్రియను సమన్వయంతో నిర్వహించేందుకు అధికారులు చర్యలు చేపడుతున్నారు. భారీ రద్దీ సమయంలో ఒకే ప్రాంతంలో ఎక్కువ మంది చేరకుండా ప్రవేశ, నిష్క్రమణ మార్గాలను నియంత్రించేందుకు ప్రత్యేక ప్రణాళిక రూపొందిస్తున్నారు.

రైల్వే అధికారులు అన్ని విభాగాలు ముందస్తు ప్రణాళికతో పనిచేయాలని సూచించారు. ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి భద్రత, రక్షణ, ప్రయాణికుల సౌకర్యాలను మెరుగుపరచాలని డివిజనల్‌ రైల్వే మేనేజర్‌ రాజ్‌నీష్‌ అగర్వాల్‌ ఆదేశించారు. ప్రతి భక్తుడికి సురక్షితమైన, సౌకర్యవంతమైన, నాణ్యమైన రైల్వే సేవలు అందించడం అత్యున్నత ప్రాధాన్యమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. మేళా ప్రారంభానికి చాలా ముందుగానే అన్ని ఏర్పాట్లు పూర్తయ్యేలా క్రమం తప్పకుండా సమీక్ష సమావేశాలు నిర్వహించాలని అధికారులకు సూచించారు.

భక్తుల అభిప్రాయాలు కూడా రైల్వే ఏర్పాట్లలో కీలకంగా మారుతున్నాయి. భారీ సంఖ్యలో భక్తులు తరలివచ్చే నేపథ్యంలో ప్రత్యేక రైళ్ల సంఖ్యను పెంచాలని, రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే స్టేషన్లలో భక్తులు ఎక్కువసేపు నిలిచిపోకుండా సమర్థవంతమైన నిర్వహణ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రజలు కోరుతున్నారు. రైల్వే స్టేషన్లలో ఆహార కేంద్రాలు, తాగునీరు, విశ్రాంతి ప్రాంతాలు, ప్రయాణికులను తాత్కాలికంగా నిలిపే సదుపాయాలు కూడా తగినంతగా ఉండాలని సూచిస్తున్నారు.

గత ఏడాది మాఘమేళాలో అమలు చేసిన పారిశుధ్య నమూనా కూడా ఈసారి ఏర్పాట్లకు ఉపయోగపడనుంది. గత మేళాలో పరిశుభ్రతను మెరుగుపరచడంతో పాటు పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. స్థానికంగా తయారయ్యే వస్తువులను ప్రోత్సహించే కార్యక్రమంలో భాగంగా స్థానిక మహిళల స్వయం సహాయక సంఘాలను భాగస్వామ్యం చేసి వస్త్ర సంచులు, పర్యావరణహిత ప్రత్యామ్నాయాలను పంపిణీ చేశారు. దీంతో ఒక్కసారి ఉపయోగించే ప్లాస్టిక్‌ వినియోగం గణనీయంగా తగ్గింది.

గత ఏడాది మేళా నిర్వహణ ద్వారా స్థానికంగా సుమారు ఐదు వేల మందికి ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా ఉపాధి లభించినట్లు అధికారులు తెలిపారు. మెరుగైన పారిశుధ్యం, పర్యావరణ నిర్వహణ కారణంగా గత సంవత్సరాలతో పోలిస్తే విదేశీ పర్యాటకుల సంఖ్య కూడా పెరిగింది. మేళా ప్రాంతాన్ని తొలిసారిగా పూర్తిగా జంతువులు లేని ప్రాంతంగా ప్రకటించడం మరో కీలక చర్యగా నిలిచింది. దీంతో రహదారులు, ఘాట్ల వద్ద జంతువుల వ్యర్థాల సమస్య తగ్గి పరిశుభ్రత మరింత మెరుగుపడింది.

ఈసారి కూడా గత అనుభవాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని మరింత సమర్థవంతమైన నిర్వహణకు రైల్వే శాఖ సిద్ధమవుతోంది. కోట్లాది మంది భక్తులు ఒకేసారి ప్రయాణించే అవకాశం ఉన్నందున రైళ్ల నిర్వహణతో పాటు స్టేషన్లలో రద్దీ నియంత్రణ, అత్యవసర వైద్య సేవలు, భద్రత, పారిశుధ్యం, తాగునీరు, సమాచార వ్యవస్థలు సమన్వయంతో పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. భారీ జనసందోహాన్ని ముందుగానే అంచనా వేసి అవసరమైన సిబ్బంది, రైళ్లు, పరికరాలు, వైద్య బృందాలను సిద్ధంగా ఉంచేందుకు అధికారులు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.

మొత్తంగా చూస్తే, మాఘమేళా 2027 కోసం భారతీయ రైల్వే భారీ స్థాయిలో ముందస్తు ఏర్పాట్లు చేస్తోంది. సుమారు 20 కోట్ల మంది భక్తులు ప్రయాగ్‌రాజ్‌కు చేరుకునే అవకాశం ఉండటంతో ఈసారి రైల్వే శాఖకు అత్యంత పెద్ద సవాలు ఎదురుకానుంది. ప్రధాన పుణ్యస్నానాల రోజుల్లో ప్రత్యేక రైళ్ల నిర్వహణ నుంచి రైల్వే స్టేషన్లలో ఆధునిక సౌకర్యాల కల్పన వరకు అనేక చర్యలు చేపడుతున్నారు. ముందస్తు ప్రణాళిక, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, భద్రతా చర్యలు, పారిశుధ్యం, వైద్య సేవలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వంతో సమన్వయం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టడం ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా వచ్చే భక్తులకు సురక్షితమైన, సౌకర్యవంతమైన ప్రయాణాన్ని అందించడమే రైల్వే శాఖ ప్రధాన లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.