మహారాష్ట్రలో స్విగ్గీ, జొమాటో, జెప్టోకు కొత్త నిబంధనలు

మహారాష్ట్రలో ఆహార పంపిణీ, ఈ-కామర్స్‌ రంగాల్లో పనిచేస్తున్న సంస్థలకు కొత్త నియంత్రణ వ్యవస్థను తీసుకురావడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నట్లు సమాచారం. స్విగ్గీ, జొమాటో, జెప్టో వంటి ప్రముఖ సంస్థలతో పాటు రాష్ట్రంలో ఆన్‌లైన్‌ ఆర్డర్లు, సరుకుల పంపిణీ, తక్షణ సరఫరా సేవలు నిర్వహిస్తున్న ఇతర సంస్థలపై కూడా కొత్త నిబంధనలు వర్తించే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం మహారాష్ట్రలో ఆహార పంపిణీ, ఈ-కామర్స్‌ వేదికల కార్యకలాపాలను ప్రత్యేకంగా నియంత్రించే రాష్ట్రస్థాయి సమగ్ర చట్టపరమైన వ్యవస్థ లేదు. ఈ సంస్థలు ప్రధానంగా కేంద్ర వినియోగదారుల రక్షణ చట్టాలు, ఇతర సంబంధిత కేంద్ర నిబంధనల పరిధిలోనే పనిచేస్తున్నాయి. అయితే ఆన్‌లైన్‌ వాణిజ్యం వేగంగా విస్తరించడం, నగరాల్లో ఇంటింటికీ సరుకులు, ఆహారం, మందులు, ఇతర వస్తువులను అందించే సేవలు పెరగడం, వేలాది మంది పంపిణీ సిబ్బంది ఈ రంగంపై ఆధారపడటం వంటి కారణాలతో రాష్ట్రస్థాయిలో ప్రత్యేక నియంత్రణ అవసరమని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. కొత్త ప్రణాళికలో విద్యుత్‌ వాహనాల వినియోగానికి నిర్దిష్ట లక్ష్యాలు, పంపిణీ సిబ్బంది సంక్షేమం కోసం ప్రత్యేక రుసుము, సంస్థల బాధ్యతలు, కార్మికుల భద్రత, సేవల పర్యవేక్షణ వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నట్లు సమాచారం.

మహారాష్ట్రలో ఆన్‌లైన్‌ ఆహార పంపిణీ, ఈ-కామర్స్‌ రంగం గత కొన్నేళ్లలో వేగంగా విస్తరించింది. ముఖ్యంగా ముంబై, పుణె, నాగ్‌పూర్‌, థానే వంటి నగరాల్లో వినియోగదారులు ఆహారం మాత్రమే కాకుండా రోజువారీ అవసరాల వస్తువులు కూడా ఇంటి వద్దకే తెప్పించుకోవడం సాధారణంగా మారింది. కొన్ని వేదికలు నిమిషాల వ్యవధిలో సరుకులను అందించే సేవలను కూడా విస్తరించాయి. ఈ మార్పుతో వినియోగదారులకు సౌకర్యం పెరిగినప్పటికీ, ఈ సేవలను నిర్వహించే పంపిణీ సిబ్బంది ఎదుర్కొనే సమస్యలు కూడా పెరిగాయి. ఎక్కువ దూరాలు ప్రయాణించడం, వాతావరణ పరిస్థితుల్లో పనిచేయడం, రోడ్డు ప్రమాదాల ప్రమాదం, పని గంటల్లో అనిశ్చితి, ఆదాయంలో మార్పులు వంటి అంశాలు వారి సంక్షేమంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి.

కొత్త రాష్ట్రస్థాయి ప్రణాళికలో విద్యుత్‌ వాహనాల వినియోగానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం మరో ముఖ్యమైన అంశంగా కనిపిస్తోంది. ఆహార పంపిణీ, తక్షణ సరఫరా సేవల్లో పనిచేసే వాహనాలు రోజంతా నగర రోడ్లపై తిరుగుతుంటాయి. వీటిలో ఎక్కువ భాగం ప్రస్తుతం ఇంధన ఆధారిత ద్విచక్ర వాహనాలపై ఆధారపడుతున్నాయి. ఇలాంటి వాహనాల సంఖ్య భారీగా ఉండటంతో ఇంధన వినియోగం, కాలుష్యం, నిర్వహణ ఖర్చులు వంటి అంశాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. విద్యుత్‌ వాహనాల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా కాలుష్యాన్ని తగ్గించడంతో పాటు భవిష్యత్తులో రవాణా వ్యవస్థను మరింత పర్యావరణ అనుకూలంగా మార్చవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

అయితే విద్యుత్‌ వాహనాల మార్పు పంపిణీ సంస్థలకు, సిబ్బందికి ఒకేసారి సులభంగా జరిగే ప్రక్రియ కాదు. పంపిణీ సిబ్బందిలో చాలామంది తమ సొంత ద్విచక్ర వాహనాలను ఉపయోగిస్తూ పనిచేస్తుంటారు. కొత్త విద్యుత్‌ వాహనం కొనుగోలు చేయడం, బ్యాటరీ నిర్వహణ, ఛార్జింగ్‌ సదుపాయం కల్పించడం వంటి అంశాలు వారికి అదనపు ఖర్చుగా మారవచ్చు. అందువల్ల సంస్థలపై విద్యుత్‌ వాహనాల వినియోగానికి లక్ష్యాలు విధించే సమయంలో పంపిణీ సిబ్బందిపై ఆర్థిక భారం పడకుండా తగిన విధానాలు రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంటుంది. సంస్థలు వాహనాలను అందిస్తాయా, రుణ సదుపాయాలు కల్పిస్తాయా, ఛార్జింగ్‌ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేస్తాయా అనే అంశాలు కూడా కీలకంగా మారవచ్చు.

పంపిణీ సిబ్బంది సంక్షేమం కోసం ప్రత్యేక రుసుము విధించే ప్రతిపాదన కూడా ఈ ప్రణాళికలో ప్రధానంగా చర్చకు వస్తోంది. ఈ రుసుము ద్వారా సమీకరించే నిధులను పంపిణీ సిబ్బంది సంక్షేమానికి వినియోగించే అవకాశం ఉంది. ఆరోగ్య రక్షణ, ప్రమాద బీమా, అత్యవసర సహాయం, సామాజిక భద్రత, విశ్రాంతి సదుపాయాలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి వంటి కార్యక్రమాలకు ఈ నిధులను ఉపయోగించవచ్చనే ఆలోచన ఉండవచ్చు. అయితే ఈ రుసుమును ఎవరు చెల్లించాలి, సంస్థలపై ఎంత భారం పడుతుంది, వినియోగదారులపై అదనపు ఛార్జీ విధిస్తారా, నిధులను ఎలా నిర్వహిస్తారు వంటి అంశాలపై స్పష్టమైన విధానం అవసరం.