మోదీ ప్రభుత్వంలో జేపీసీకి చేరిన 17వ ముసాయిదా బిల్లు

న్యూఢిల్లీ: విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ సవరణ ముసాయిదా బిల్లును పార్లమెంట్ ఉభయ సభల సంయుక్త కమిటీకి పంపడంతో, 2014 నుంచి నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం హయాంలో ఇప్పటివరకు సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీకి పంపిన ముసాయిదా బిల్లుల సంఖ్య 17కు చేరింది. ప్రస్తుత 18వ లోక్‌సభలో బిల్లులను సంయుక్త కమిటీలకు పంపే ప్రక్రియ గణనీయంగా పెరిగినట్లు అందుబాటులో ఉన్న గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. 2024లో ప్రస్తుత లోక్‌సభ ఏర్పడినప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు తొమ్మిది ముసాయిదా బిల్లులను ఉభయ సభల సంయుక్త కమిటీలకు పంపారు. దీనికి భిన్నంగా 16వ, 17వ లోక్‌సభల కాలంలో చెరో నాలుగు ముసాయిదా బిల్లులను మాత్రమే సంయుక్త కమిటీలకు పంపించారు.

2014 నుంచి సంయుక్త కమిటీలకు వెళ్లిన 17 ముసాయిదా బిల్లులు మొత్తం 14 సంయుక్త కమిటీ ప్రక్రియలకు సంబంధించినవిగా ఉన్నాయి. ఒకే ఉద్దేశంతో రూపొందించిన కొన్ని అనుబంధ ముసాయిదా బిల్లులను ఒకే కమిటీకి కలిపి పంపడం ఇందుకు కారణంగా ఉంది. ఒకే లక్ష్యాన్ని సాధించేందుకు పరస్పరం అనుసంధానంగా రూపొందించే బిల్లులను అనుబంధ బిల్లులుగా పరిగణిస్తారు. అందువల్ల ముసాయిదా బిల్లుల సంఖ్య, వాటిని పరిశీలించిన సంయుక్త కమిటీ ప్రక్రియల సంఖ్య మధ్య వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది.

ప్రస్తుత 18వ లోక్‌సభలో సంయుక్త కమిటీలకు పంపిన ముఖ్యమైన ముసాయిదా బిల్లుల్లో వక్ఫ్ సవరణ బిల్లు, ఒకే దేశం ఒకే ఎన్నికకు సంబంధించిన రెండు బిల్లులు, అరెస్టు లేదా నిర్బంధంలో ఉన్న మంత్రులను పదవి నుంచి తొలగించేందుకు సంబంధించిన మూడు బిల్లులు, వికసిత్ భారత్ విద్యా అధిష్ఠాన బిల్లు, కార్పొరేట్ చట్టాల సవరణ బిల్లు, తాజాగా విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ సవరణ బిల్లు ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని దేశవ్యాప్తంగా విస్తృత చర్చకు దారితీసిన కీలక శాసన ప్రతిపాదనలుగా నిలిచాయి.

లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభలకు ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించేందుకు చట్టపరమైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలన్న ప్రతిపాదనకు సంబంధించిన ముసాయిదా బిల్లులను కూడా సంయుక్త కమిటీ పరిశీలనకు పంపారు. ఒకేసారి ఎన్నికల ప్రతిపాదనకు సంబంధించి ప్రధాన బిల్లుతో పాటు ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరి, జమ్మూకశ్మీర్ వంటి శాసనసభలు ఉన్న కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ప్రతిపాదిత చట్టాన్ని అమలు చేయడానికి ఉద్దేశించిన మరో బిల్లును కూడా కలిపి పంపారు. ఒకే లక్ష్యాన్ని సాధించేందుకు రూపొందించిన ఇలాంటి బిల్లులను అనుబంధ బిల్లులుగా పేర్కొంటారు.

నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వ తొలి రెండు లోక్‌సభ పదవీకాలాల్లో చెరో నాలుగు ముసాయిదా బిల్లులను సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీలకు పంపారు. వాటిలో కొన్ని బిల్లులు తరువాత చట్టాలుగా మారగా, మరికొన్ని ఉపసంహరించబడ్డాయి లేదా సంబంధిత లోక్‌సభ కాలపరిమితి ముగియడంతో రద్దయ్యాయి. లోక్‌సభ అధికారిక వెబ్‌సైట్, శాసన వ్యవహారాలపై పరిశోధనలు చేసే సంస్థ అందుబాటులో ఉంచిన గణాంకాల ఆధారంగా ఈ వివరాలు వెల్లడయ్యాయి.

పార్లమెంట్ ఉభయ సభలకు చెందిన సంయుక్త కమిటీలు, ఒక్కో సభకు చెందిన ఎంపిక కమిటీలు నిర్దిష్ట ముసాయిదా బిల్లులను లోతుగా పరిశీలించేందుకు ఏర్పాటు చేస్తారు. బిల్లులోని నిబంధనలు, వాటి ప్రభావం, అమలుకు సంబంధించిన అంశాలు, సంబంధిత వర్గాల అభిప్రాయాలు వంటి అంశాలను కమిటీలు పరిశీలిస్తాయి. అవసరమైన సందర్భాల్లో నిపుణులు, అధికారులు, సంబంధిత సంస్థల ప్రతినిధుల అభిప్రాయాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటాయి. పరిశీలన పూర్తయిన అనంతరం కమిటీ తన నివేదికను పార్లమెంట్‌కు సమర్పిస్తుంది.

కమిటీ తన నివేదికను సమర్పించిన తర్వాత ఆ సంయుక్త కమిటీ లేదా ఎంపిక కమిటీ రద్దవుతుంది. అనంతరం ముసాయిదా బిల్లుపై ప్రభుత్వం, పార్లమెంట్ తదుపరి నిర్ణయాలు తీసుకుంటాయి. కమిటీకి పంపడం వల్ల బిల్లుపై మరింత విస్తృతంగా పరిశీలన, చర్చకు అవకాశం లభిస్తుంది. ముఖ్యంగా రాజకీయంగా, సామాజికంగా లేదా పరిపాలనా పరంగా విస్తృత ప్రభావం చూపే ప్రతిపాదనలను కమిటీలు పరిశీలించడం ద్వారా వివిధ అంశాలను సమగ్రంగా అధ్యయనం చేసే అవకాశం ఏర్పడుతుంది.

ప్రస్తుత 18వ లోక్‌సభలో కేవలం రెండేళ్ల వ్యవధిలోనే తొమ్మిది ముసాయిదా బిల్లులు సంయుక్త కమిటీలకు వెళ్లడం గత రెండు లోక్‌సభలతో పోలిస్తే గణనీయమైన పెరుగుదలను సూచిస్తోంది. తాజాగా విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ సవరణ ముసాయిదా బిల్లు కూడా ఈ జాబితాలో చేరడంతో, 2014 నుంచి మోదీ ప్రభుత్వ హయాంలో సంయుక్త కమిటీ పరిశీలనకు వెళ్లిన ముసాయిదా బిల్లుల సంఖ్య 17కు చేరింది. దీంతో ప్రస్తుత లోక్‌సభలో పార్లమెంటరీ కమిటీల పాత్ర, బిల్లులపై వాటి పరిశీలన ప్రాధాన్యత మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది.