18 నగరాలకు జాతీయ విపత్తు నిధి..

ఢిల్లీలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. దేశంలోని 18 ప్రధాన నగరాల్లో వరదల నిర్వహణ, నియంత్రణ చర్యలను బలోపేతం చేసేందుకు జాతీయ విపత్తు నిధి కింద భారీగా ఆర్థిక సాయం అందించనున్నట్లు ప్రకటించింది. నగరాల్లో వరదల కారణంగా ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులను తగ్గించడం, మౌలిక వసతులను రక్షించడం, విపత్తు సమయంలో వేగంగా స్పందించే సామర్థ్యాన్ని పెంచడం లక్ష్యంగా ఈ నిధులను వినియోగించనున్నారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టనున్న ఈ కార్యక్రమాన్ని రెండు దశలుగా అమలు చేయనుంది. తొలి దశలో దేశంలోని ఏడు ప్రధాన నగరాలను ఎంపిక చేశారు. హైదరాబాద్, బెంగళూరు, చెన్నై, పుణె, ముంబై, అహ్మదాబాద్, కోల్‌కతా నగరాలు మొదటి దశలో చోటు దక్కించుకున్నాయి. ఈ నగరాల్లో వరదల నిర్వహణ కోసం మొత్తం రూ.3,075 కోట్ల నిధులను కేటాయించనున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది.

తొలి దశలో ఎంపికైన నగరాలు దేశంలోని ప్రధాన ఆర్థిక, పారిశ్రామిక, సాంకేతిక, వాణిజ్య కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. జనాభా పెరుగుదల, వేగవంతమైన పట్టణీకరణ, భారీ వర్షాలు వంటి కారణాలతో ఆయా నగరాల్లో వర్షపు నీటి నిర్వహణ, వరద నియంత్రణకు సంబంధించిన సవాళ్లు పెరుగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో నగరాల మౌలిక వసతులను మరింత బలోపేతం చేయడానికి కేంద్ర నిధులను వినియోగించనున్నారు.

రెండో దశలో మరో 11 నగరాలను ఎంపిక చేశారు. విశాఖపట్నం, భువనేశ్వర్, భోపాల్, గువాహటి, జైపూర్, కాన్పూర్, పట్నా, రాయ్‌పూర్, ఇండోర్, తిరువనంతపురం, లఖ్‌నవూ నగరాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. రెండో దశలో ఎంపికైన నగరాల్లో వరద నిర్వహణ కోసం రూ.2,444 కోట్లను కేటాయించనున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.

రెండు దశలను కలిపితే 18 నగరాల్లో వరద నిర్వహణ కోసం మొత్తం రూ.5,519 కోట్ల ఆర్థిక సాయం అందనుంది. భారీ వర్షాలు కురిసిన సమయంలో నగరాల్లో నీరు నిలిచిపోవడం, రహదారులు ముంపునకు గురికావడం, నివాస ప్రాంతాల్లోకి వరద నీరు చేరడం వంటి సమస్యలను తగ్గించేందుకు ఈ నిధులను ఉపయోగించనున్నారు. వరదల ప్రభావాన్ని ముందుగానే అంచనా వేసి, అవసరమైన చర్యలు తీసుకునే విధంగా మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం కూడా కార్యక్రమంలో భాగంగా ఉండనుంది.

పట్టణ ప్రాంతాల్లో వేగంగా నిర్మాణాలు పెరగడం వల్ల సహజంగా నీరు వెళ్లే మార్గాలు తగ్గిపోతున్నాయి. దీంతో భారీ వర్షాలు కురిసినప్పుడు తక్కువ సమయంలోనే పెద్ద మొత్తంలో నీరు రహదారులు, లోతట్టు ప్రాంతాల్లోకి చేరుతోంది. ఈ పరిస్థితిని ఎదుర్కొనేందుకు సమర్థవంతమైన నీటి పారుదల వ్యవస్థలు, వర్షపు నీటి నిర్వహణ, వరద నీటి తరలింపు మార్గాలు అవసరం అవుతున్నాయి. కేంద్రం కేటాయిస్తున్న నిధులతో ఆయా నగరాల్లో ఈ అంశాలపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టే అవకాశం ఉంది.

హైదరాబాద్ తొలి దశలో ఎంపిక కావడం తెలంగాణకు ప్రాధాన్యమైన పరిణామంగా మారింది. అదే విధంగా విశాఖపట్నం రెండో దశలో చోటు దక్కించుకోవడం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కీలకంగా మారింది. తీర ప్రాంత పరిస్థితులు, భారీ వర్షాల ప్రభావం, పట్టణీకరణ వంటి అంశాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని విశాఖలో వరద నిర్వహణ మౌలిక వసతులను మెరుగుపరిచే అవకాశం ఉంది.

తీర ప్రాంత నగరాలతో పాటు దేశంలోని పలు ప్రాంతాల్లో ఉన్న నగరాలను కూడా ఈ కార్యక్రమంలో చేర్చారు. చెన్నై, ముంబై, కోల్‌కతా వంటి తీర నగరాలకు ఒకవైపు భారీ వర్షాలు, మరోవైపు సముద్ర ప్రభావం వంటి సవాళ్లు ఉంటాయి. గువాహటి, భువనేశ్వర్, తిరువనంతపురం వంటి నగరాలకు కూడా వర్షాకాలంలో వరదల సమస్యలు ఎదురవుతుంటాయి. ప్రతి నగరంలోని స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వరద నిర్వహణ ప్రణాళికలను అమలు చేసే అవకాశం ఉంది.

వరద నిర్వహణలో కేవలం వర్షపు నీటిని బయటకు పంపించడం మాత్రమే కాకుండా ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, అత్యవసర స్పందన, రక్షణ చర్యలు, ప్రజలకు సమాచార చేరవేత వంటి అంశాలు కూడా కీలకంగా ఉంటాయి. భారీ వర్షాలు లేదా వరదలు సంభవించే సమయంలో ప్రాణనష్టం, ఆస్తినష్టం తగ్గించేందుకు సమన్వయంతో పనిచేసే వ్యవస్థ అవసరం. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర నిధులతో నగరాల విపత్తు నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని పెంచే చర్యలకు అవకాశం ఏర్పడుతుంది.

నగరాల్లో వరదలు సంభవించినప్పుడు రహదారులు, వంతెనలు, విద్యుత్ వ్యవస్థలు, తాగునీటి సరఫరా, రవాణా వ్యవస్థలపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది. వరద నీరు ఎక్కువసేపు నిలిచిపోతే ప్రజల సాధారణ జీవనం స్తంభించే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. వాణిజ్య కార్యకలాపాలు, పాఠశాలలు, కార్యాలయాలు, ఆసుపత్రుల సేవలకు కూడా అంతరాయం కలగవచ్చు. ఇలాంటి సమస్యలను తగ్గించేందుకు శాశ్వత మౌలిక వసతుల అభివృద్ధిపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన రూ.5,519 కోట్ల నిధులు ఈ దిశగా కీలకంగా మారనున్నాయి. మొదటి దశలో రూ.3,075 కోట్లు, రెండో దశలో రూ.2,444 కోట్లు ఖర్చు చేయనున్నారు. రెండు దశల్లో ఎంపికైన నగరాల్లో అవసరాలను అంచనా వేసి వరద నిర్వహణకు సంబంధించిన పనులను చేపట్టే అవకాశం ఉంది. స్థానిక సంస్థలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ శాఖలు, విపత్తు నిర్వహణ సంస్థల సమన్వయంతో పనులు అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది.

ఈ నిధుల ద్వారా నగరాల్లో వరదల ముప్పును తగ్గించేందుకు దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలు రూపొందించే అవకాశం ఉంది. వర్షపు నీటి ప్రవాహాన్ని సమర్థంగా నిర్వహించడం, నీరు నిలిచే ప్రాంతాలను గుర్తించడం, డ్రైనేజీ వ్యవస్థలను మెరుగుపరచడం, అవసరమైన చోట నీటి తరలింపు మార్గాలను అభివృద్ధి చేయడం వంటి చర్యలు చేపట్టవచ్చు. దీంతో భారీ వర్షాల సమయంలో ప్రజలకు ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.

మొత్తంగా జాతీయ విపత్తు నిధి కింద 18 నగరాలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం భారీ ఆర్థిక సాయం అందించనుంది. తొలి దశలో హైదరాబాద్, బెంగళూరు, చెన్నై, పుణె, ముంబై, అహ్మదాబాద్, కోల్‌కతా నగరాలకు రూ.3,075 కోట్లు కేటాయించనున్నారు. రెండో దశలో విశాఖపట్నం, భువనేశ్వర్, భోపాల్, గువాహటి, జైపూర్, కాన్పూర్, పట్నా, రాయ్‌పూర్, ఇండోర్, తిరువనంతపురం, లఖ్‌నవూ నగరాలకు రూ.2,444 కోట్లు అందించనున్నారు. మొత్తంగా రూ.5,519 కోట్లతో నగరాల్లో వరద నిర్వహణను బలోపేతం చేయడం ద్వారా ప్రజల భద్రత, మౌలిక వసతుల రక్షణ, విపత్తుల సమయంలో వేగవంతమైన స్పందనకు కేంద్రం ప్రాధాన్యం ఇవ్వనుంది.