స్వాతంత్య్ర వేడుకల ఆహ్వాన పత్రికకు కళాత్మక రూపం

భారత 80వ స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ వేడుకలను పురస్కరించుకుని రాష్ట్రపతి భవన్‌లో నిర్వహించనున్న ప్రత్యేక కార్యక్రమానికి ఆహ్వానితుల కోసం రూపొందించిన ప్రత్యేక ఆహ్వాన కిట్‌ దేశంలోని సంప్రదాయ కళలు, ఆధునిక రూపకల్పనకు అద్భుత సమ్మేళనంగా నిలిచింది. ఈ ప్రత్యేక కిట్‌ను అహ్మదాబాద్‌లోని నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ డిజైన్‌ ఆధ్వర్యంలో రూపొందించారు. నాలుగు రాష్ట్రాలకు చెందిన సంప్రదాయ కళాకారులతో కలిసి సంస్థకు చెందిన విద్యార్థులు, అధ్యాపకులు, పూర్వ విద్యార్థులు, సాంకేతిక సిబ్బంది ఈ కిట్‌ రూపకల్పన, తయారీ, సమీకరణలో భాగస్వాములయ్యారు. దేశ సాంస్కృతిక వైవిధ్యంతో పాటు పర్యావరణ పరిరక్షణ భావనను ప్రతిబింబించేలా దీనికి ప్రత్యేక రూపం ఇచ్చారు.

ఆగస్టు 15న రాష్ట్రపతి భవన్‌లో జరిగే స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ కార్యక్రమానికి హాజరయ్యే అతిథుల కోసం ఈ ఆహ్వాన కిట్‌ను సిద్ధం చేశారు. ఛత్తీస్‌గఢ్‌, గోవా, మధ్యప్రదేశ్‌, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాల్లోని విభిన్న సంప్రదాయ కళారూపాలకు ఇందులో ప్రత్యేక స్థానం కల్పించారు. ఆయా ప్రాంతాల చారిత్రక కళా సంపద, స్థానిక కళాకారుల నైపుణ్యం, ప్రకృతితో మనిషికి ఉన్న అనుబంధాన్ని ఒకే వేదికపై చూపించే ప్రయత్నం చేశారు. సాధారణ ఆహ్వాన పత్రికకు భిన్నంగా, భారతదేశంలోని కళా వారసత్వాన్ని జాతీయ స్థాయిలో పరిచయం చేసే సృజనాత్మక పత్రంగా ఈ కిట్‌ను రూపొందించారు.

అహ్మదాబాద్‌ నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ డిజైన్‌ డైరెక్టర్‌ అశోక్‌ మండల్‌ మాట్లాడుతూ, ఈ కిట్‌ రూపకల్పన నుంచి తుది రూపంలో అందించే వరకు మూడు ప్రాంగణాలకు చెందిన విద్యార్థులు, అధ్యాపకులు, పూర్వ విద్యార్థులు, సాంకేతిక బృందాలు సమష్టిగా పనిచేశాయని తెలిపారు. అహ్మదాబాద్‌, గాంధీనగర్‌, బెంగళూరు ప్రాంగణాలకు చెందిన బృందాలు సంప్రదాయ కళాకారులతో కలిసి పనిచేశాయని వివరించారు. సంప్రదాయ కళలను ఆధునిక రూపకల్పనతో అనుసంధానించడమే ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన ఉద్దేశమని పేర్కొన్నారు.

ఈ ప్రత్యేక ఆహ్వాన కిట్‌ తయారీలో మొత్తం 220 మందికి పైగా వ్యక్తులు భాగస్వాములయ్యారు. వారిలో సుమారు 100 మంది సంప్రదాయ కళాకారులు తమ ఇళ్లు, స్థానిక పని ప్రదేశాల నుంచే వివిధ కళాకృతులను రూపొందించారు. నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ డిజైన్‌ రూపకల్పన బృందంతో నిరంతరం సమన్వయం చేసుకుంటూ కళాకారులు తమ సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో కళాకృతులను సిద్ధం చేశారు. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న కళా నైపుణ్యాలను ఈ కిట్‌ ద్వారా రాష్ట్రపతి భవన్‌ వేదికపైకి తీసుకువచ్చారు.

కిట్‌లో ఛత్తీస్‌గఢ్‌కు చెందిన డోక్రా లోహ కళ, ఇనుప శిల్పాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో లోహాన్ని మలిచి కళాత్మక రూపాలు సృష్టించే ఈ కళారూపాలు ఆ రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక గుర్తింపుగా ఉన్నాయి. కళాకారుల చేతుల్లో రూపుదిద్దుకున్న ఈ సంప్రదాయ కళలను ఆహ్వాన కిట్‌లో భాగం చేయడం ద్వారా దేశంలోని జానపద కళా వారసత్వాన్ని ప్రతిబింబించే ప్రయత్నం చేశారు.

గోవాకు చెందిన అజులేజో పలకల కళ కూడా ఈ కిట్‌లో ప్రత్యేకంగా చోటు దక్కించుకుంది. రంగులు, నమూనాలు, అలంకరణతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందిన ఈ కళారూపం గోవా సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. అదే విధంగా మధ్యప్రదేశ్‌కు చెందిన భీల్‌ చిత్రకళ, బాఘ్‌ ముద్రణ కళలను కిట్‌లో చేర్చారు. భీల్‌ కళలో ప్రకృతి, జీవనం, స్థానిక సంస్కృతికి సంబంధించిన అంశాలు కనిపిస్తాయి. బాఘ్‌ ముద్రణ సంప్రదాయ వస్త్రకళలో ప్రత్యేకమైన స్థానాన్ని కలిగి ఉంది.

మహారాష్ట్రకు చెందిన వార్లీ చిత్రకళకు కూడా ఈ ఆహ్వాన కిట్‌లో ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. గిరిజన జీవన విధానం, ప్రకృతి, వ్యవసాయం, పండుగలు, సామాజిక సంబంధాలను సరళమైన రేఖాచిత్రాల ద్వారా ప్రతిబింబించే వార్లీ కళ ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందింది. ఈ కళను కిట్‌లో భాగం చేయడం ద్వారా భారతదేశంలోని గిరిజన కళా సంపదను కూడా జాతీయ స్థాయి కార్యక్రమంలో పరిచయం చేసే అవకాశం లభించింది.

నాలుగు రాష్ట్రాల నుంచి కళాకృతులు సిద్ధమైన అనంతరం వాటిని అహ్మదాబాద్‌లోని నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ డిజైన్‌ ప్రాంగణానికి తీసుకువచ్చారు. అక్కడ సుమారు నెల రోజుల పాటు వాటిని ఆహ్వాన కిట్‌లో సమీకరించే ప్రక్రియ కొనసాగింది. విద్యార్థులు, సిబ్బంది, కళాకారులు, సాంకేతిక బృంద సభ్యులు కలిసి ఎంతో శ్రమించి అన్ని కళాకృతులను ఒకే కిట్‌లో అందంగా అమర్చారు. ప్రతి కళారూపానికి తగిన ప్రాధాన్యత ఉండేలా రూపకల్పనలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకున్నారు.

ఈ ప్రాజెక్టు మొత్తం సుమారు నాలుగు నెలల పాటు కొనసాగింది. అహ్మదాబాద్‌ నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ డిజైన్‌ డైరెక్టర్‌ నేతృత్వంలో అధ్యాపకులు, పూర్వ విద్యార్థులు, విద్యార్థులు, సాంకేతిక సిబ్బందితో కూడిన బృందం ఈ పనిని ముందుకు తీసుకెళ్లింది. రూపకల్పన దశ నుంచి కళాకృతుల ఎంపిక, కళాకారులతో సమన్వయం, తుది సమీకరణ, ప్రదర్శన రూపకల్పన వరకు అనేక దశల్లో బృంద సభ్యులు పనిచేశారు.

విద్యార్థులు ఈ ప్రాజెక్టులో కీలక పాత్ర పోషించారు. సంప్రదాయ కళాకారులతో నేరుగా కలిసి పనిచేసి వారి కళా పద్ధతులను అర్థం చేసుకున్నారు. కళాకారుల తరతరాల అనుభవాన్ని ఆధునిక రూపకల్పన భావనలతో కలిపే ప్రయత్నం చేశారు. సంప్రదాయ కళల అసలు స్వరూపం దెబ్బతినకుండా వాటిని ఆధునిక రూపంలో ఎలా పరిచయం చేయాలనే అంశంపై విద్యార్థులు ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టారు. ఈ ప్రక్రియ వారికి విద్యాపరంగానే కాకుండా సాంస్కృతిక అవగాహన పరంగా కూడా విలువైన అనుభవాన్ని అందించింది.

ఈ ఆహ్వాన కిట్‌ కేవలం ఒక అధికారిక కార్యక్రమానికి సంబంధించిన ఆహ్వానం మాత్రమే కాదని అశోక్‌ మండల్‌ తెలిపారు. భారతదేశంలోని విభిన్న సంప్రదాయ కళలు, కళాకారుల నైపుణ్యం, మనిషికి ప్రకృతికి మధ్య ఉన్న గాఢమైన అనుబంధాన్ని తెలియజేసే సృజనాత్మక పత్రంగా దీనిని అభివర్ణించారు. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల కళలను ఒకే రూపకల్పనలోకి తీసుకురావడం ద్వారా భారతదేశ సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని ప్రతిబింబించే ప్రయత్నం జరిగిందని తెలిపారు.

సంప్రదాయ కళలను జాతీయ స్థాయి వేదికపై పరిచయం చేయడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రత్యేకతగా నిలిచింది. సాధారణంగా స్థానిక ప్రాంతాలకు పరిమితమయ్యే అనేక కళారూపాలు ఈ కిట్‌ ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రముఖుల దృష్టికి వెళ్లే అవకాశం పొందాయి. కళాకారుల శ్రమ, వారి సంప్రదాయ నైపుణ్యం, విద్యార్థుల ఆధునిక ఆలోచనలు కలిసి ఈ ఆహ్వాన కిట్‌కు ప్రత్యేక రూపాన్ని ఇచ్చాయి. పర్యావరణ పరిరక్షణ, ప్రకృతితో మానవ జీవన సంబంధం వంటి అంశాలను కూడా కళాకృతుల ద్వారా ప్రతిబింబించారు.

భారతదేశంలో ప్రతి ప్రాంతానికి ప్రత్యేకమైన కళా సంపద ఉంది. ఒకే దేశంలో భిన్న భాషలు, సంస్కృతులు, జీవన విధానాలు ఉన్నప్పటికీ కళ వాటన్నింటినీ అనుసంధానించే శక్తిగా నిలుస్తుంది. ఈ ఆహ్వాన కిట్‌ ద్వారా కూడా అదే భావనను ప్రతిబింబించేందుకు ప్రయత్నించారు. ఛత్తీస్‌గఢ్‌ నుంచి గోవా వరకు, మధ్యప్రదేశ్‌ నుంచి మహారాష్ట్ర వరకు నాలుగు రాష్ట్రాల సంప్రదాయ కళలను ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడం ద్వారా దేశంలోని సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని చాటిచెప్పారు.

ఆగస్టు 15న రాష్ట్రపతి భవన్‌లో నిర్వహించనున్న స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ వేడుకలకు ఈ ప్రత్యేక ఆహ్వాన కిట్‌ ఒక గుర్తుండిపోయే కళాత్మక కానుకగా నిలవనుంది. దేశ స్వాతంత్య్ర వేడుకలకు సంబంధించిన అధికారిక ఆహ్వానంలోనే భారతీయ కళా సంపదను ప్రతిష్ఠించడం ద్వారా కళాకారుల ప్రతిభకు గౌరవం దక్కింది. సంప్రదాయ కళలను ఆధునిక రూపకల్పనతో మేళవించిన ఈ ప్రయత్నం భవిష్యత్‌లో ఇలాంటి కళా ఆధారిత కార్యక్రమాలకు స్ఫూర్తిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.

మొత్తంగా, నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ డిజైన్‌ రూపొందించిన ఈ ప్రత్యేక ఆహ్వాన కిట్‌ భారతీయ సంప్రదాయ కళలకు జాతీయ వేదికపై ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది. నాలుగు రాష్ట్రాలకు చెందిన సుమారు 100 మంది కళాకారులు, విద్యార్థులు, అధ్యాపకులు, పూర్వ విద్యార్థులు, సాంకేతిక సిబ్బంది సహా 220 మందికి పైగా వ్యక్తుల సమిష్టి కృషి ఇందులో ప్రతిబింబించింది. స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ వేడుకలకు ఆహ్వానంగా మాత్రమే కాకుండా భారతదేశ కళా వైవిధ్యం, సంప్రదాయ నైపుణ్యం, ప్రకృతి పట్ల గౌరవాన్ని చాటే సృజనాత్మక గుర్తుగా ఈ కిట్‌ నిలిచింది.