డాన్యూబ్ నదిలో నీటిమట్టం తగ్గుదల.. అణు విద్యుత్ కేంద్రం మూసివేత

యూరప్‌లో కొనసాగుతున్న తీవ్రమైన వేడి, దీర్ఘకాలిక వర్షాభావ పరిస్థితుల ప్రభావం విద్యుత్ ఉత్పత్తి రంగంపైనా పడుతోంది. డాన్యూబ్ నదిలో నీటిమట్టం గత మూడు దశాబ్దాల్లో ఎన్నడూ లేనంతగా తగ్గిపోవడంతో రొమేనియా తన ఏకైక అణు విద్యుత్ కేంద్రాన్ని తాత్కాలికంగా పూర్తిగా నిలిపివేసింది. డాన్యూబ్ నదిపై ఉన్న సెర్నావోడా అణు విద్యుత్ కేంద్రంలోని రెండు అణు రియాక్టర్లు కలిసి రొమేనియా మొత్తం విద్యుత్ అవసరాల్లో సుమారు ఇరవై శాతం ఉత్పత్తి చేస్తాయి. అయితే రియాక్టర్లను చల్లబరచడానికి డాన్యూబ్ నది నీటిని ఉపయోగించాల్సి ఉండటంతో నదిలో నీటి ప్రవాహం తీవ్రంగా తగ్గడం విద్యుత్ కేంద్రం నిర్వహణకు పెద్ద సవాలుగా మారింది. గురువారం మధ్యాహ్నానికి కొద్దిసేపటి ముందు రెండో రియాక్టర్‌ను రొమేనియా విద్యుత్ గ్రిడ్ నుంచి పూర్తిగా వేరు చేశారు. మొదటి రియాక్టర్‌ను ఇప్పటికే జూలైలో నిలిపివేశారు. ప్రస్తుతం మొత్తం కేంద్రం విద్యుత్ ఉత్పత్తి నుంచి బయటపడింది. కేంద్రం మళ్లీ పనిచేయడం వచ్చే పది రోజుల్లో సాధ్యమవుతుందని అధికారులు భావించడం లేదు. సెర్నావోడా కేంద్రం డైరెక్టర్ రోమియో ఉర్జాన్ కూడా వచ్చే పది రోజుల్లో పునఃప్రారంభం జరిగే అవకాశం లేదని తెలిపారు. డాన్యూబ్ నీటి ప్రవాహాన్ని పెంచేందుకు రొమేనియా అధికారులు ఈ వారం ప్రత్యేక చర్యలు కూడా చేపట్టారు. నదిలో రాళ్లతో నింపిన భారీ పడవలను ముంచడం ద్వారా అణు కేంద్రం వైపు నీటి ప్రవాహాన్ని పెంచేందుకు ప్రయత్నించారు. అయితే నీటిమట్టం నిరంతరం తగ్గుతుండటంతో ఆ చర్యలు ఆశించిన స్థాయిలో ఫలితం ఇవ్వలేదు. ఇదే డాన్యూబ్ నదిని శీతలీకరణ కోసం ఉపయోగిస్తున్న పొరుగుదేశం హంగేరీలోని పాక్స్ అణు విద్యుత్ కేంద్రం మాత్రం ఇప్పటివరకు మూసివేయకుండా కొనసాగుతోంది. యూరప్‌లోని రెండో అతిపెద్ద నదిగా గుర్తింపు పొందిన డాన్యూబ్‌లో అనేక దేశాల్లో నీటిమట్టం 30 ఏళ్ల కనిష్ఠానికి పడిపోవడం వాతావరణ మార్పులు, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, దీర్ఘకాలిక వర్షాభావం ప్రభావాలను స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. సెర్నావోడా కేంద్రం గతంలో 2003లో ఒక్కసారి మాత్రమే పూర్తిగా నిలిచిపోయింది. ఇప్పుడు మరోసారి నదిలో నీటి కొరత కారణంగా అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తిని నిలిపివేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

రొమేనియాలోని సెర్నావోడా అణు విద్యుత్ కేంద్రం దేశ విద్యుత్ వ్యవస్థలో అత్యంత ముఖ్యమైన భాగం. ఈ కేంద్రంలో రెండు రియాక్టర్లు ఉన్నాయి. ఒక్కో రియాక్టర్ సుమారు 706 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. రెండు రియాక్టర్లు పూర్తిస్థాయిలో పనిచేస్తే దేశ మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో దాదాపు ఐదో వంతు విద్యుత్‌ను అందించగలవు. అందువల్ల రెండు రియాక్టర్లను ఒకేసారి నిలిపివేయడం రొమేనియా విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. విద్యుత్ డిమాండ్ అధికంగా ఉండే వేసవి కాలంలో ఈ పరిస్థితి మరింత సవాలుగా మారవచ్చు.

అణు విద్యుత్ కేంద్రాల్లో రియాక్టర్‌ను సురక్షితంగా నిర్వహించేందుకు నిరంతర శీతలీకరణ అవసరం. అణు ఇంధనంలో జరిగే చర్యల వల్ల భారీగా వేడి ఉత్పత్తి అవుతుంది. రియాక్టర్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి నుంచి డిస్‌కనెక్ట్ అయిన తర్వాత కూడా కొంతకాలం వేడి కొనసాగుతుంది. అందువల్ల రియాక్టర్‌ను చల్లబరచడానికి తగినంత నీరు అందుబాటులో ఉండటం అత్యంత ముఖ్యమైన భద్రతా అవసరం. సెర్నావోడా కేంద్రం డాన్యూబ్ నదిని శీతలీకరణ కోసం ఉపయోగిస్తున్నందున నదిలో నీటి ప్రవాహం తగ్గిపోవడం నేరుగా కేంద్ర నిర్వహణపై ప్రభావం చూపుతోంది.

డాన్యూబ్ నది యూరప్‌లోని అత్యంత ముఖ్యమైన నదుల్లో ఒకటి. ఇది అనేక దేశాల గుండా ప్రవహిస్తూ వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, రవాణా, తాగునీరు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి వంటి అనేక రంగాలకు నీటిని అందిస్తుంది. నదిపై ఆధారపడే మౌలిక వసతులు పెద్ద సంఖ్యలో ఉండటంతో నీటి ప్రవాహంలో భారీ మార్పులు వచ్చినప్పుడు అనేక దేశాలు ప్రభావితమవుతాయి. ప్రస్తుతం నదిలో నీటిమట్టం అనేక ప్రాంతాల్లో గత 30 సంవత్సరాల్లో నమోదైన కనిష్ఠ స్థాయికి చేరుకోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.