సౌదీ, టర్కీ, పాక్ మధ్య రక్షణ ఒప్పందానికి సిద్ధత

మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఘర్షణల నేపథ్యంలో సౌదీ అరేబియా, టర్కీ, పాకిస్థాన్ దేశాలు కీలక రక్షణ ఒప్పందానికి సిద్ధమవుతున్నాయి. శుక్రవారం మూడు దేశాల మధ్య సంయుక్త రక్షణ ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉందని సమాచారం. ప్రాంతీయ భద్రతను బలోపేతం చేయడం, మారుతున్న అంతర్జాతీయ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వ్యూహాత్మక సహకారాన్ని పెంచుకోవడం ఈ ఒప్పందం ప్రధాన లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.

ఇటీవలి కాలంలో మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలో భద్రతా పరిస్థితులు తీవ్రంగా మారాయి. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య యుద్ధ పరిస్థితులు ఏర్పడటం, హౌతీ తిరుగుబాటుదారుల దాడులు పెరగడం వంటి పరిణామాలు గల్ఫ్ దేశాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధి, ఎర్ర సముద్ర మార్గాల్లో నౌకాయానం అంతరాయం ఎదుర్కొంటోంది. చమురు రవాణాకు కీలకమైన ఈ మార్గాల్లో భద్రతా సమస్యలు పెరగడంతో సౌదీ అరేబియా తన రక్షణ భాగస్వామ్యాలను విస్తరించే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది.

సౌదీ సైనిక, ప్రభుత్వ వర్గాలకు దగ్గరగా ఉన్న వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, రియాద్, అంకారా, ఇస్లామాబాద్ మధ్య రక్షణ సహకార ఒప్పందంపై చాలాకాలంగా చర్చలు జరుగుతున్నాయి. అయితే ప్రస్తుతం ప్రాంతీయ పరిణామాలు వేగవంతం కావడంతో ఈ ఒప్పందం త్వరగా అమల్లోకి తీసుకురావాలని మూడు దేశాలు నిర్ణయించినట్లు తెలుస్తోంది.

టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్ శుక్రవారం సౌదీ అరేబియాలోని జెడ్డా నగరానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ ఆయన సౌదీ యువరాజు మహ్మద్ బిన్ సల్మాన్, పాకిస్థాన్ ప్రధానమంత్రి షెహబాజ్ షరీఫ్‌లతో సమావేశం కానున్నారు. పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్‌తో పాటు ఆ దేశ సైన్యాధిపతి ఆసిమ్ మునీర్ కూడా సౌదీకి చేరుకున్నారు.

ఈ రక్షణ ఒప్పందం వెనుక ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి యెమెన్‌లోని హౌతీ తిరుగుబాటుదారుల నుంచి పెరుగుతున్న ముప్పు. ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న హౌతీలు గతంలో సౌదీ అరేబియాపై పలు దాడులు చేశారు. తాజాగా సౌదీ భూభాగంపై దాడులు కొనసాగిస్తూ, సౌదీ నౌకాశ్రయాలపై సముద్ర దిగ్బంధనానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లు సమాచారం.

హౌతీల చర్యలు గల్ఫ్ దేశాలకు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా చమురు ఎగుమతులకు కీలకమైన ఎర్ర సముద్ర మార్గంలో నౌకలపై దాడులు జరగడం అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై ప్రభావం చూపుతోంది. హార్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ ఒత్తిడి పెంచుతున్న సమయంలో హౌతీల చర్యలు మరింత సమస్యాత్మకంగా మారాయి.

సౌదీ అరేబియా ఇప్పటికే 2015 నుంచి యెమెన్‌లో అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వానికి మద్దతుగా సైనిక కూటమికి నాయకత్వం వహిస్తోంది. హౌతీలతో నాలుగేళ్ల క్రితం కుదిరిన కాల్పుల విరమణ కొంతకాలం కొనసాగినప్పటికీ, ఇటీవల మళ్లీ ఘర్షణలు ప్రారంభమయ్యాయి.

టర్కీ కూడా ఈ ప్రాంతంలో దౌత్యపరమైన పాత్రను పెంచుకుంటోంది. గాజా యుద్ధం ముగింపుకు సంబంధించి చర్చల్లో టర్కీ మధ్యవర్తిత్వ ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. పాకిస్థాన్ మరోవైపు అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య వివాదాన్ని పరిష్కరించేందుకు దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగిస్తోంది.

సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్ మధ్య ఇప్పటికే రక్షణ సంబంధాలు ఉన్నాయి. 2025లో ఈ రెండు దేశాలు సంయుక్త రక్షణ ఒప్పందాన్ని ప్రకటించాయి. పాకిస్థాన్ ముస్లిం ప్రపంచంలో ఏకైక అణ్వస్త్ర సామర్థ్యం కలిగిన దేశం కావడంతో ఈ భాగస్వామ్యానికి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రాధాన్యం లభించింది.

యెమెన్‌లో ఇటీవల జరిగిన దాడులు పరిస్థితిని మరింత ఉద్రిక్తంగా మార్చాయి. హౌతీ దళాలు క్షిపణులు, డ్రోన్లతో జరిపిన దాడుల్లో యెమెన్ ప్రభుత్వ దళాలకు చెందిన పలువురు సైనికులు మరణించినట్లు సమాచారం. ఇది ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో జరిగిన తీవ్రమైన దాడుల్లో ఒకటిగా భావిస్తున్నారు.

మొత్తంగా చూస్తే, సౌదీ అరేబియా, టర్కీ, పాకిస్థాన్ మధ్య కుదరనున్న రక్షణ ఒప్పందం మధ్యప్రాచ్య భౌగోళిక రాజకీయాల్లో కీలక పరిణామంగా మారే అవకాశం ఉంది. ప్రాంతీయ భద్రత, ఉగ్రవాద ముప్పు, సముద్ర మార్గాల రక్షణ వంటి అంశాల్లో మూడు దేశాలు మరింత సమన్వయంతో పనిచేయాలని భావిస్తున్నాయి. ఈ ఒప్పందం భవిష్యత్తులో పశ్చిమాసియా శక్తి సమీకరణాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.