మహిళా రిజర్వేషన్‌ అమలుకు శిరోమణి అకాలీదళ్‌ డిమాండ్‌

పంజాబ్‌లో రాజకీయ పరిణామాలు వేగంగా మారుతున్న వేళ శిరోమణి అకాలీదళ్‌ కీలక డిమాండ్లను తెరపైకి తీసుకొచ్చింది. శనివారం చండీగఢ్‌లో జరిగిన పార్టీ సీనియర్‌ నాయకుల సమావేశంలో మహిళా రిజర్వేషన్‌ బిల్లును తక్షణమే అమలు చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. మహిళలకు చట్టసభల్లో ప్రాతినిధ్యం కల్పించే అంశాన్ని ఇకపై ఆలస్యం చేయకుండా అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని పార్టీ స్పష్టం చేసింది. దీంతో పాటు దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలకు సమాన ప్రాతినిధ్యం కల్పించేలా న్యాయమైన, సమతుల్య నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చేపట్టాలని డిమాండ్‌ చేసింది.

పార్టీ అధ్యక్షుడు సుఖ్‌బీర్‌ సింగ్‌ బాదల్‌ సమావేశం అనంతరం సామాజిక మాధ్యమంలో స్పందిస్తూ, సిక్కు గురువుల బోధనలే తమ పార్టీకి స్ఫూర్తి అని పేర్కొన్నారు. మహిళల గౌరవం, సమానత్వం, సమాన హక్కులను సిక్కు గురువులు ఎప్పటి నుంచో సమర్థించారని ఆయన అన్నారు. మహిళలకు రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం కల్పించడంలో తమ పార్టీ స్పష్టమైన వైఖరితో ఉందని తెలిపారు. శిరోమణి గురుద్వారా ప్రబంధక్‌ కమిటీ ఇప్పటికే తన సభలో మహిళలకు రిజర్వేషన్‌ కల్పించడం ద్వారా ఆదర్శంగా నిలిచిందని బాదల్‌ పేర్కొన్నారు.

పార్లమెంట్‌ ముందున్న పలు కీలక అంశాలపై పార్టీ సీనియర్‌ నాయకులు విస్తృతంగా చర్చించారు. ముఖ్యంగా మహిళా రిజర్వేషన్‌తో పాటు నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అంశంపై తమ అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు. దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలకు సమాన ప్రాతినిధ్యం లభించే విధంగా పునర్విభజన ప్రక్రియ ఉండాలని శిరోమణి అకాలీదళ్‌ కోరింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన అన్ని రాష్ట్రాల్లో లోక్‌సభ స్థానాలను ఏకరీతిలో యాభై శాతం పెంచే ప్రతిపాదనకు తమ పార్టీ మద్దతు తెలిపిందని సుఖ్‌బీర్‌ సింగ్‌ బాదల్‌ వెల్లడించారు.

మహిళా రిజర్వేషన్‌, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన రెండింటినీ తక్షణమే చేపట్టాలని పార్టీ స్పష్టం చేసింది. ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న పార్లమెంట్‌ వర్షాకాల సమావేశాల్లోనే రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును ఆమోదింపజేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రయత్నాలు చేస్తోందనే నేపథ్యంలో అకాలీదళ్‌ డిమాండ్‌ ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. మహిళలకు చట్టసభల్లో ముప్పై మూడు శాతం రిజర్వేషన్‌ కల్పించడంతో పాటు లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల సంఖ్యను ఎనిమిది వందల పదహారుకు పెంచే ప్రతిపాదనపై ప్రభుత్వం వివిధ పార్టీల నాయకులు, జాతీయ ప్రజాస్వామ్య కూటమి భాగస్వాములతో చర్చలు జరుపుతున్నట్లు సమాచారం.

మహిళా రిజర్వేషన్‌ అమలుకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు గత పార్లమెంట్‌ సమావేశాల్లో ఆమోదం పొందకుండా నిలిచిపోయింది. ఇప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం దానిని మరోసారి ముందుకు తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తుండటంతో రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ మొదలైంది. మహిళలకు పార్లమెంట్‌, రాష్ట్ర శాసనసభల్లో ముప్పై మూడు శాతం ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలనే లక్ష్యంతో రూపొందిన ఈ ప్రతిపాదన అమలుకు నియోజకవర్గాల పునర్విభజన కూడా అవసరమవుతుంది.

ఇదిలా ఉండగా, శిరోమణి అకాలీదళ్‌, భారతీయ జనతా పార్టీ మధ్య సంబంధాల అంశం కూడా ఈ పరిణామాలతో మరోసారి చర్చకు వచ్చింది. 2027లో జరగనున్న పంజాబ్‌ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు ఈ రెండు పార్టీల మధ్య మళ్లీ పొత్తు ఏర్పడే అవకాశాలపై రాజకీయ వర్గాల్లో ఊహాగానాలు కొనసాగుతున్నాయి. దీనికి మరింత బలం చేకూర్చే విధంగా పార్టీ అధ్యక్షుడు సుఖ్‌బీర్‌ సింగ్‌ బాదల్‌ ఇటీవల ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని కలిశారు.

అకాలీదళ్‌, భాజపా మధ్య సంబంధాలకు పంజాబ్‌ రాజకీయాల్లో సుదీర్ఘ చరిత్ర ఉంది. తొలినాళ్లలో రెండు పార్టీలు వేర్వేరుగా ఎన్నికల్లో పోటీ చేసినప్పటికీ, అనంతరం కలిసి పనిచేయడం ప్రారంభించాయి. 1994 నాటికి అకాలీదళ్‌ తన రాజకీయ పరిధిని విస్తరించి ఇతర మతాలకు చెందిన ప్రజలను కూడా పార్టీలోకి ఆహ్వానించింది. అనంతరం 1997లో రెండు పార్టీలు కలిసి పంజాబ్‌ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేశాయి.

1997, 2007, 2012 ఎన్నికల్లో అకాలీదళ్‌-భాజపా కూటమి పంజాబ్‌లో అధికారాన్ని చేపట్టింది. ఈ రెండు పార్టీల మధ్య కూటమి రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో కీలక శక్తిగా కొనసాగింది. అయితే 2017 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కూటమి అధికారాన్ని కోల్పోయింది. ఆ తర్వాత వ్యవసాయ చట్టాల అంశంపై రెండు పార్టీల మధ్య విభేదాలు తీవ్రమయ్యాయి. చివరకు 2020లో సుమారు ఇరవై ఐదేళ్లుగా కొనసాగిన అకాలీదళ్‌-భాజపా పొత్తు తెగిపోయింది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన వ్యవసాయ చట్టాలకు ప్రారంభంలో అకాలీదళ్‌ మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ, రైతుల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత రావడంతో పార్టీ తన వైఖరిని మార్చుకుంది. రైతు చట్టాలకు నిరసనగా హర్‌సిమ్రత్‌ కౌర్‌ బాదల్‌ కేంద్ర మంత్రివర్గం నుంచి రాజీనామా చేశారు. 2020 డిసెంబర్‌ పదిహేడున ఆమె తన పదవికి రాజీనామా చేసిన తర్వాత అకాలీదళ్‌-భాజపా సంబంధాలు మరింత దూరమయ్యాయి.

ఆ తర్వాత జరిగిన పంజాబ్‌ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లోనూ, 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లోనూ రెండు పార్టీలు వేర్వేరుగా పోటీ చేశాయి. అకాలీదళ్‌ మరో రాజకీయ ప్రయోగంగా బహుజన్‌ సమాజ్‌ పార్టీతో పొత్తు పెట్టుకుంది. అయితే ఆ కూటమి ఆశించిన స్థాయిలో ఫలితాలు సాధించలేకపోయింది. దీంతో అకాలీదళ్‌-భాజపా మళ్లీ కలిసి పోటీ చేయాలనే అంశంపై చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.

2022 పంజాబ్‌ అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలను విశ్లేషిస్తే అకాలీదళ్‌, భాజపా వేర్వేరుగా పోటీ చేయడం వల్ల అనేక నియోజకవర్గాల్లో ఓట్లు విడిపోయాయని రాజకీయ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. రెండు పార్టీల మధ్య సంప్రదాయ ఓటు బ్యాంకులు కొన్ని ప్రాంతాల్లో పరస్పరం ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉన్నందున, అవి కలిసి పోటీ చేస్తే ఎన్నికల ఫలితాల్లో గణనీయమైన మార్పులు రావచ్చనే అంచనాలు ఉన్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో మహిళా రిజర్వేషన్‌, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అంశాలపై అకాలీదళ్‌ తీసుకున్న తాజా వైఖరి రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఒకవైపు పార్లమెంట్‌లో కీలక రాజ్యాంగ సవరణలకు మద్దతు ప్రకటిస్తూ, మరోవైపు అన్ని రాష్ట్రాలకు సమాన ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలని కోరడం ద్వారా పార్టీ తన రాజకీయ ప్రాధాన్యతలను స్పష్టం చేసింది.

మొత్తంగా చూస్తే, మహిళా రిజర్వేషన్‌ బిల్లు తక్షణ అమలు, న్యాయమైన నియోజకవర్గాల పునర్విభజనపై శిరోమణి అకాలీదళ్‌ చేసిన డిమాండ్లు జాతీయ రాజకీయాలతో పాటు పంజాబ్‌ రాజకీయాల్లోనూ చర్చకు దారితీశాయి. అదే సమయంలో సుఖ్‌బీర్‌ బాదల్‌, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ భేటీ నేపథ్యంలో అకాలీదళ్‌-భాజపా పాత పొత్తు పునరుద్ధరణపై ఊహాగానాలు కొనసాగుతున్నాయి. 2027 పంజాబ్‌ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు ఈ రెండు పార్టీల రాజకీయ సమీకరణం ఎలా మారుతుందన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.