అస్సాం ఎన్‌ఆర్‌సీ కార్డులపై కేంద్రానికి సుప్రీంకోర్టు నోటీసులు

అస్సాంలో 2019 ఆగస్టులో ప్రచురించిన జాతీయ పౌరుల రిజిస్టర్‌ జాబితాలో పేర్లు ఉన్న వారికి గుర్తింపు కార్డులు జారీ చేసే అంశంపై దాఖలైన పిటిషన్లపై సుప్రీంకోర్టు సోమవారం కేంద్ర ప్రభుత్వం, అస్సాం ప్రభుత్వాల నుంచి సమాధానం కోరింది. జాతీయ పౌరుల రిజిస్టర్‌ తుది జాబితా ప్రచురణ తర్వాత అర్హులైన వ్యక్తులకు గుర్తింపు కార్డులు ఇవ్వకపోవడం, జాబితాలో చోటు దక్కని వారికి తిరస్కరణ పత్రాలు ఇవ్వకపోవడం, అప్పీల్‌ ప్రక్రియను ప్రారంభించకపోవడం వంటి అంశాలు ఈ కేసుల ద్వారా న్యాయస్థానం ముందుకు వచ్చాయి. సంబంధిత పిటిషన్లను కలిపి విచారిస్తున్న ధర్మాసనం ప్రభుత్వాలు తమ సమాధానాలు దాఖలు చేసిన తర్వాత తదుపరి విచారణ చేపట్టాలని నిర్ణయించింది.

జాతీయ పౌరుల రిజిస్టర్‌కు సంబంధించిన ఈ వ్యవహారం అస్సాంలో చాలా కాలంగా కొనసాగుతున్న కీలకమైన పౌరసత్వ అంశాల్లో ఒకటి. 2019 ఆగస్టులో ప్రచురించిన తుది జాబితాలో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజల పేర్లు చేర్చబడ్డాయి. అదే సమయంలో మరికొందరి పేర్లు జాబితాలో చోటు దక్కించుకోలేదు. తుది జాబితా వెలువడిన తర్వాత తదుపరి దశల్లో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చేపట్టాల్సిన చర్యలపై వివిధ వర్గాలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తాయి. ముఖ్యంగా జాబితాలో పేర్లు ఉన్నవారికి జాతీయ గుర్తింపు కార్డులు జారీ చేయడం, పేర్లు లేని వారికి తిరస్కరణ పత్రాలు ఇవ్వడం, చట్టపరమైన అప్పీల్‌ అవకాశాలను కల్పించడం వంటి అంశాలు వివాదానికి కేంద్రంగా మారాయి.

ఈ కేసుల విచారణ జస్టిస్‌ పీఎస్‌ నరసింహ, జస్టిస్‌ అలోక్‌ అరాధేలతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ముందు జరిగింది. సంబంధిత పిటిషన్లలో ప్రముఖ న్యాయవాదులు కపిల్‌ సిబల్‌, సల్మాన్‌ ఖుర్షీద్‌, సంజయ్‌ ఆర్‌. హెగ్డే, న్యాయవాది అదీల్‌ అహ్మద్‌ తదితరులు పిటిషనర్ల తరఫున వాదనలు వినిపించారు. అస్సాం ఎన్‌ఆర్‌సీ ప్రక్రియకు సంబంధించిన పలు అంశాలు ఇప్పటికే వేర్వేరు పిటిషన్ల రూపంలో న్యాయస్థానం ముందుకు రావడంతో వాటిని ఒకే సమూహంగా పరిగణించి విచారిస్తున్నారు.

జమియత్‌ ఉలమా-ఎ-హింద్‌, ఆల్‌ అస్సాం మైనారిటీ స్టూడెంట్స్‌ యూనియన్‌, అస్సాం సంఖ్యాలఘు సంగ్రామ్‌ పరిషత్‌ తదితర సంస్థలు ఎన్‌ఆర్‌సీ గుర్తింపు కార్డుల అంశంపై పిటిషన్లు దాఖలు చేశాయి. 2019లో ఎన్‌ఆర్‌సీ తుది జాబితా ప్రచురించిన తర్వాత చట్టపరంగా తప్పనిసరిగా చేపట్టాల్సిన కొన్ని చర్యలు అధికారుల నుంచి జరగలేదని పిటిషనర్లు ఆరోపిస్తున్నారు. అర్హులుగా గుర్తించిన వారికి జాతీయ గుర్తింపు కార్డులు ఇవ్వడం, జాబితాలో పేర్లు లేని వ్యక్తులకు అధికారిక తిరస్కరణ పత్రాలు జారీ చేయడం వంటి ప్రక్రియలు పూర్తికాలేదని వారు పేర్కొన్నారు.

ఈ కేసులతో పాటు హితేశ్‌ దేవ్‌ శర్మకు సంబంధించిన మరో పిటిషన్‌ను కూడా సుప్రీంకోర్టు ఇదే సమూహంలో చేర్చింది. న్యాయవాది మనీష్‌ గోస్వామి ఆయన తరఫున వ్యవహరిస్తున్నారు. ఎన్‌ఆర్‌సీ ప్రక్రియను మళ్లీ ధృవీకరించడం లేదా పునఃపరిశీలించడం వంటి అంశాలు ఈ అనుబంధ పిటిషన్‌లో ప్రధానంగా ఉన్నాయి. దీంతో ప్రస్తుత కేసుల సమూహం కేవలం గుర్తింపు కార్డుల జారీకి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, ఎన్‌ఆర్‌సీ ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత తీసుకోవాల్సిన తదుపరి చర్యలు, మొత్తం ప్రక్రియను మళ్లీ పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందా అనే ప్రశ్నలను కూడా న్యాయస్థానం ముందుకు తెచ్చింది.

విచారణ సందర్భంగా నోటీసులు ఇప్పటికే జారీ అయినప్పటికీ కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఇప్పటివరకు తమ సమాధానాలను దాఖలు చేయలేదని పిటిషనర్ల తరఫు న్యాయవాదులు కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం తరఫున అదనపు సొలిసిటర్‌ జనరల్‌ ఐశ్వర్య భాటి వాదనలు వినిపించారు. ఇరుపక్షాల వాదనలు సంక్షిప్తంగా విన్న అనంతరం ధర్మాసనం ప్రభుత్వాలు తమ సమాధానాలు దాఖలు చేసిన తర్వాత హితేశ్‌ దేవ్‌ శర్మకు సంబంధించిన పిటిషన్‌ను కూడా కలిపి విచారించవచ్చని సూచించింది.

పిటిషనర్ల ప్రధాన వాదన ప్రకారం, 2003 పౌరసత్వ నిబంధనల్లోని సంబంధిత నిబంధనల ప్రకారం ఎన్‌ఆర్‌సీ ప్రక్రియలో అర్హత సాధించిన వ్యక్తులకు జాతీయ గుర్తింపు కార్డులు జారీ చేయాల్సి ఉంది. అయితే 2019లో తుది జాబితా ప్రచురించిన తర్వాత కూడా ఈ ప్రక్రియ పూర్తికాలేదని వారు పేర్కొంటున్నారు. ఎన్‌ఆర్‌సీలో అర్హులుగా గుర్తించిన సుమారు 3.11 కోట్ల మందికి నిబంధనల ప్రకారం జాతీయ గుర్తింపు కార్డులు ఇవ్వలేదని పిటిషనర్లు ఆరోపించారు.

అదే విధంగా ఎన్‌ఆర్‌సీ తుది జాబితాలో చోటు దక్కని సుమారు 19 లక్షల మందికి కూడా అధికారిక తిరస్కరణ పత్రాలు జారీ చేయలేదని వారు పేర్కొన్నారు. పేర్లు జాబితాలో లేకపోయిన వ్యక్తులకు తమ అభ్యంతరాలను లేదా అర్హతను చట్టపరమైన మార్గంలో సవాలు చేసుకునే అవకాశం కల్పించేందుకు తిరస్కరణ పత్రాలు, అప్పీల్‌ ప్రక్రియ అవసరమని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు. ఈ ప్రక్రియలు పూర్తికాకపోవడం వల్ల ఎన్‌ఆర్‌సీ తుది జాబితా తర్వాత వ్యక్తుల చట్టపరమైన స్థితిపై అనిశ్చితి కొనసాగుతోందని వారు పేర్కొంటున్నారు.

ఎన్‌ఆర్‌సీ గుర్తింపు కార్డుల అంశం కేవలం పరిపాలనా ప్రక్రియకు సంబంధించినదే కాకుండా పౌరుల హక్కులు, గుర్తింపు, పౌరసత్వానికి సంబంధించిన విస్తృతమైన ప్రశ్నలను కూడా లేవనెత్తుతోంది. ఎన్‌ఆర్‌సీలో పేరు ఉన్న వ్యక్తులకు అధికారిక గుర్తింపు పత్రం అందకపోతే ఆ జాబితా ద్వారా వారికి లభించే ప్రయోజనాలు, అధికారిక గుర్తింపు ఎలా అమలవుతాయన్నది ఒక ప్రశ్నగా మారింది. మరోవైపు జాబితాలో పేరు లేని వారికి తిరస్కరణ పత్రాలు అందకపోతే వారు తమకు ఉన్న చట్టపరమైన అవకాశాలను ఎలా వినియోగించుకోవాలన్న అంశం కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

అస్సాం ఎన్‌ఆర్‌సీ ప్రక్రియ ఇప్పటికే అనేక సంవత్సరాలుగా న్యాయపరమైన, పరిపాలనా పరిశీలనకు లోనవుతోంది. పౌరుల గుర్తింపు, పత్రాల పరిశీలన, వారసత్వ ఆధారాలు, పూర్వీకుల వివరాలు వంటి అనేక అంశాల ఆధారంగా ప్రక్రియ కొనసాగింది. తుది జాబితా ప్రచురణ తర్వాత కూడా దాని అమలు, తదుపరి పరిపాలనా చర్యలు, మినహాయించబడిన వ్యక్తుల హక్కులు వంటి అంశాలపై వివిధ వర్గాలు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తూనే ఉన్నాయి. తాజా పిటిషన్లు ఈ ప్రక్రియలోని తుది దశలను మరోసారి న్యాయస్థానం పరిశీలించే పరిస్థితిని తీసుకొచ్చాయి.

ప్రస్తుతం సుప్రీంకోర్టు కేంద్రం, అస్సాం ప్రభుత్వాల సమాధానాలను కోరడంతో తదుపరి దశలో ప్రభుత్వాల వైఖరి కీలకంగా మారనుంది. గుర్తింపు కార్డుల జారీ ఎందుకు పూర్తికాలేదు, తిరస్కరణ పత్రాలు ఎందుకు ఇవ్వలేదు, అప్పీల్‌ ప్రక్రియపై ఏ చర్యలు తీసుకున్నారు, ఎన్‌ఆర్‌సీ ప్రక్రియను పునఃధృవీకరించాల్సిన అవసరం ఉందా వంటి ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వ సమాధానాలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఆ సమాధానాల ఆధారంగా ధర్మాసనం తదుపరి విచారణలో అంశాలను మరింత విస్తృతంగా పరిశీలించవచ్చు.

ఎన్‌ఆర్‌సీకి సంబంధించిన పిటిషన్లను కలిపి విచారించడం ద్వారా పరస్పరం అనుసంధానమైన అంశాలపై సమగ్రంగా నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఏర్పడింది. ఒకవైపు ఎన్‌ఆర్‌సీలో పేరు ఉన్నవారికి గుర్తింపు కార్డుల జారీ అంశం ఉండగా, మరోవైపు జాబితాలో చోటు దక్కని వ్యక్తులకు తిరస్కరణ పత్రాలు, అప్పీల్‌ హక్కుల అంశం ఉంది. అదనంగా మొత్తం ఎన్‌ఆర్‌సీ ప్రక్రియను మళ్లీ ధృవీకరించాలన్న డిమాండ్‌ కూడా మరో పిటిషన్‌లో ఉంది. ఈ అంశాలన్నీ పరస్పరం సంబంధం కలిగి ఉండటంతో వాటిని ఒకే సమూహంగా పరిశీలిస్తున్నారు.

సుప్రీంకోర్టు తాజా చర్యతో అస్సాం ఎన్‌ఆర్‌సీ ప్రక్రియలో 2019 తుది జాబితా తర్వాత పెండింగ్‌లో ఉన్న అంశాలపై మరోసారి న్యాయపరమైన దృష్టి పడింది. అయితే ప్రస్తుత విచారణలో కోర్టు తుది నిర్ణయం వెలువరించలేదు. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సమాధానాలు వచ్చిన తర్వాత పిటిషనర్ల వాదనలు, ప్రభుత్వ వివరణలు, సంబంధిత నిబంధనలను పరిశీలించి తదుపరి ఆదేశాలు జారీ చేసే అవకాశం ఉంది. దీంతో ఈ కేసు తదుపరి విచారణ అస్సాం ఎన్‌ఆర్‌సీ భవిష్యత్‌ అమలుపై ప్రాధాన్యత కలిగించే అవకాశముంది.

మొత్తంగా, 2019లో ప్రచురించిన అస్సాం ఎన్‌ఆర్‌సీ తుది జాబితాకు సంబంధించిన గుర్తింపు కార్డులు, తిరస్కరణ పత్రాలు, అప్పీల్‌ అవకాశాలు, పునఃధృవీకరణ వంటి కీలక అంశాలు ఇప్పుడు సుప్రీంకోర్టు పరిశీలనలోకి వచ్చాయి. ఎన్‌ఆర్‌సీలో అర్హులుగా గుర్తించిన సుమారు 3.11 కోట్ల మందికి గుర్తింపు కార్డులు ఇవ్వలేదన్న పిటిషనర్ల వాదన, సుమారు 19 లక్షల మందికి తిరస్కరణ పత్రాలు జారీ కాలేదన్న ఆరోపణలపై కేంద్రం, అస్సాం ప్రభుత్వం వివరణ ఇవ్వాల్సి ఉంది. ప్రభుత్వ సమాధానాల అనంతరం ఈ వ్యవహారంలో తదుపరి న్యాయపరమైన దిశ స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది.