ముస్లింల బహుభార్యత్వంపై కేంద్రానికి సుప్రీం నోటీసు

ముస్లింలలో కొనసాగుతున్న బహుభార్యత్వం ఆచారాన్ని రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా ప్రకటించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసింది. ఈ వ్యవహారంపై శుక్రవారం భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది. న్యాయమూర్తులు జాయ్‌మల్య బాగ్చీ, వీ. మోహన కూడా ఈ ధర్మాసనంలో ఉన్నారు. మహిళా హక్కుల కార్యకర్తలు జకియా సోమన్, నూర్‌జహాన్ సఫియా నియాజ్ తదితరులు దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై కేంద్రం స్పందించాలని కోర్టు ఆదేశించింది.

ఈ పిటిషన్‌లో ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టం కింద బహుభార్యత్వానికి లభిస్తున్న గుర్తింపును సవాలు చేశారు. ఇతర మతాలకు చెందిన పౌరులకు వర్తించే ద్వివివాహ నిషేధ నిబంధనలు ముస్లిం మహిళలకు కూడా సమానంగా వర్తించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు. ప్రస్తుతం భారతీయ న్యాయ సంహితలోని 82వ సెక్షన్ ప్రకారం ఒకేసారి రెండు వివాహాలు చేసుకోవడం నేరంగా పరిగణించబడుతున్నప్పటికీ, ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టం కారణంగా ముస్లిం పురుషులకు మినహాయింపు లభిస్తోందని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టం అమలు చట్టం 1937లోని రెండో సెక్షన్ రాజ్యాంగంలోని సమానత్వ హక్కులకు విరుద్ధంగా ఉందని పిటిషనర్లు వాదించారు. ఈ నిబంధన బహుభార్యత్వాన్ని చట్టబద్ధంగా గుర్తించడం ద్వారా ముస్లిం మహిళలకు ఇతర పౌరులకు లభించే రక్షణలు దూరమవుతున్నాయని తెలిపారు. మతం ఆధారంగా మహిళలకు భిన్నమైన న్యాయ పరిరక్షణ కల్పించడం రాజ్యాంగంలోని 14, 15, 21వ అధికరణాలకు వ్యతిరేకమని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

బహుభార్యత్వం వల్ల మహిళలు మానసికంగా, శారీరకంగా తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని పిటిషనర్లు తెలిపారు. కుటుంబంలో మొదటి భార్య, పిల్లల హక్కులు దెబ్బతింటున్నాయని, వారికి గౌరవప్రదమైన జీవితం కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు. బహుభార్యత్వ వివాహాలను చెల్లని వాటిగా ప్రకటించడంతో పాటు, ఇలాంటి వివాహాలపై వేగవంతమైన న్యాయ ప్రక్రియ ఏర్పాటు చేయాలని కోరారు.

మొదటి భార్య, పిల్లలకు వెంటనే నివాస హక్కు కల్పించే విధంగా ఆదేశాలు ఇవ్వాలని కూడా పిటిషన్‌లో విజ్ఞప్తి చేశారు. అలాగే బహుభార్యత్వ వివాహాల వల్ల ఎదురయ్యే ఆర్థిక సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు నిర్వహణ భృతి అందించే విధానాన్ని వేగవంతం చేయాలని కోరారు.

ముస్లిం వివాహాలు, విడాకులను తప్పనిసరిగా ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో నమోదు చేసేలా చర్యలు తీసుకోవాలని పిటిషన్‌లో సూచించారు. ఇలా చేయడం ద్వారా రహస్యంగా జరిగే రెండో వివాహాలను అరికట్టవచ్చని పేర్కొన్నారు. వివాహాల నమోదు విధానం మహిళల హక్కులను రక్షించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని తెలిపారు.

మత స్వేచ్ఛను కల్పించే రాజ్యాంగంలోని 25వ అధికరణం కూడా రాజ్యాంగ విలువలకు లోబడి ఉంటుందని పిటిషనర్లు వాదించారు. మతపరమైన ఆచారాల కంటే లింగ సమానత్వం, మహిళల గౌరవం ముఖ్యమని పేర్కొన్నారు. మహిళల ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడేందుకు రాజ్యాంగ నైతికతను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపారు.

ప్రస్తుతం ఇతర వర్గాలకు చెందిన వ్యక్తులు ద్వివివాహానికి పాల్పడితే శిక్షార్హులు అవుతారని, అదే చర్య ముస్లిం పురుషులకు మాత్రం మతపరమైన రక్షణ పొందుతోందని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు. ఇది చట్టపరమైన అసమానతకు దారితీస్తోందని వాదించారు.

ఈ పిటిషన్‌ను న్యాయవాది శ్రియా మైనీ ద్వారా దాఖలు చేశారు. బహుభార్యత్వాన్ని పూర్తిగా రద్దు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని సుప్రీంకోర్టును కోరారు. అన్ని మతాలకు చెందిన పౌరులకు ఒకే విధమైన వివాహ చట్టాలు వర్తించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.

సుప్రీంకోర్టు ఈ పిటిషన్‌ను ఇప్పటికే పెండింగ్‌లో ఉన్న ఇతర సంబంధిత కేసులతో కలిపి విచారించనుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం సమర్పించే సమాధానం అనంతరం ఈ అంశంపై తదుపరి విచారణ కొనసాగనుంది. ఈ కేసు దేశంలో మహిళా హక్కులు, సమానత్వం, వ్యక్తిగత చట్టాలపై జరుగుతున్న చర్చలో కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది.