ఒడిశా డీజీపీ ఎంపికపై సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు

ఒడిశా డీజీపీ ఎంపిక ప్రక్రియపై సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. డీజీపీ నియామకంలో తుది నిర్ణయం తీసుకోవద్దని యూపీఎస్సీని ఆదేశించింది. ఈ వ్యవహారంపై దాఖలైన పిటిషన్‌ను ఆగస్టు 18న విచారించనున్న నేపథ్యంలో అప్పటి వరకు ఎంపిక ప్రక్రియను నిలిపివేయాలని స్పష్టం చేసింది.

సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్‌, జస్టిస్‌ జోయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్‌ వి. మోహనలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ ఆదేశాలు ఇచ్చింది. సీనియర్‌ న్యాయవాది పి. చిదంబరం ఈ పిటిషన్‌ను ధర్మాసనం ముందు ప్రస్తావించారు. డీజీపీ ఎంపిక ప్రక్రియ సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ప్రకాశ్‌ సింగ్‌ తీర్పు మార్గదర్శకాలకు విరుద్ధంగా జరుగుతోందని ఆయన వాదించారు.

డీజీపీ ఎంపికకు సంబంధించి యూపీఎస్సీ గురువారం సమావేశం నిర్వహించి అభ్యర్థిని ఖరారు చేయనున్నట్లు కోర్టుకు తెలియజేశారు. దీంతో పిటిషన్‌పై మధ్యంతర ఉత్తర్వులు ఇవ్వాలని చిదంబరం కోరారు. ఖాళీ ఏర్పడకముందే, కేంద్ర ప్రభుత్వ అనుమతి రాకముందే ఒక ఏడీజీపీని డీజీపీగా పదోన్నతి కల్పించారని ఆయన కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.

ఈ చర్యలు సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలను తప్పించుకునే ప్రయత్నమని అమికస్‌ క్యూరీ రాజు రామచంద్రన్‌ అభిప్రాయపడ్డారు. చట్టపరమైన నిబంధనలను ఉల్లంఘించే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ అంశంపై అత్యవసర విచారణ అవసరమని న్యాయవాదులు కోరారు.

విచారణ సందర్భంగా ప్రభావిత అధికారి నేరుగా కోర్టు ముందు లేరని సీజేఐ జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్‌ వ్యాఖ్యానించారు. అయితే పిటిషన్‌ దాఖలు చేసిన వ్యక్తి అర్హతలపై కాకుండా, ఎంపిక ప్రక్రియపై వచ్చిన అభ్యంతరాలను మాత్రమే పరిశీలిస్తున్నామని జస్టిస్‌ బాగ్చి స్పష్టం చేశారు.

యూపీఎస్సీ సమావేశం సాయంత్రం 5.30 గంటలకు జరగాల్సి ఉందని కోర్టుకు తెలియజేశారు. దీనిపై స్పందించిన సీజేఐ, ఎలాంటి తుది నిర్ణయం తీసుకోవద్దని యూపీఎస్సీ తరఫు న్యాయవాదికి సూచించారు. ఆగస్టు 18 వరకు ఒడిశా డీజీపీ నియామకంపై తుది నిర్ణయం తీసుకోకుండా నియంత్రిస్తున్నామని స్పష్టం చేశారు.

డీజీపీ నియామకంలో వెనుకదారి విధానం అంగీకరించబోమని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయితే యూపీఎస్సీ తరఫు న్యాయవాది మాత్రం ఇది వెనుకదారి నియామకం కాదని, సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగానే ప్రక్రియ కొనసాగుతోందని వాదించారు.

ప్రస్తుత ఒడిశా డీజీపీ వైబీ ఖురానియా ఆగస్టు 16న పదవీ విరమణ చేయనున్నారు. ఆయన స్థానంలో కొత్త డీజీపీ ఎంపిక ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. తాత్కాలిక డీజీపీ నియామకం కూడా కోర్టు ఆదేశాలకు విరుద్ధమని పిటిషన్‌ తరఫు న్యాయవాదులు వాదించారు.

2006లో ప్రకాశ్‌ సింగ్‌ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ప్రకారం, రాష్ట్ర డీజీపీని యూపీఎస్సీ ఎంపానెల్‌ చేసిన ముగ్గురు అత్యంత సీనియర్‌ అధికారుల నుంచి ఎంపిక చేయాల్సి ఉంటుంది. వారి సేవా కాలం, మంచి రికార్డు, పోలీసు శాఖను నడిపించే అనుభవం ఆధారంగా ఎంపిక జరగాలని సుప్రీంకోర్టు సూచించింది.

ఒడిశా ప్రభుత్వం ఈ మార్గదర్శకాలను ఉల్లంఘిస్తూ జూనియర్‌ అధికారిని డీజీపీ అభ్యర్థుల జాబితాలో చేర్చేందుకు ప్రయత్నిస్తోందని పిటిషన్‌లో ఆరోపించారు. ఈ నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టు జోక్యం చేసుకుని ఎంపిక ప్రక్రియపై తాత్కాలిక నియంత్రణ విధించింది. ఆగస్టు 18న విచారణ అనంతరం తదుపరి నిర్ణయం తీసుకోనుంది.