ఇరాన్ యుద్ధం నుంచి తప్పుకునేందుకు ట్రంప్ వ్యూహం

ఇరాన్‌తో కొనసాగుతున్న యుద్ధం నుంచి అమెరికాను బయటకు తీసుకురావడానికి అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ వ్యూహాత్మకంగా అడుగులు వేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. యుద్ధాన్ని పూర్తిగా కొనసాగించడం కంటే ఉద్రిక్తతలను తగ్గించి కీలకమైన హొర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడంపైనే ట్రంప్ ప్రధానంగా దృష్టి పెట్టినట్లు సమాచారం. అణు ఒప్పందం కుదరకపోయినా హొర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా అంతర్జాతీయ నౌకాయానాన్ని పునరుద్ధరించగలిగితే ప్రస్తుత సంక్షోభాన్ని కొంతమేర నియంత్రించవచ్చని అమెరికా భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు అత్యంత కీలకమైన మార్గాల్లో ఒకటైన హొర్ముజ్ జలసంధి మూసివేతతో ఇప్పటికే అంతర్జాతీయంగా ఆందోళనలు పెరిగాయి. నౌకల రాకపోకలకు అంతరాయం ఏర్పడటం, ఇంధన ధరలపై ఒత్తిడి పెరగడం, మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉండటంతో అమెరికా పరిస్థితిని చక్కదిద్దేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

ఇరాన్‌తో ప్రత్యక్ష యుద్ధం కొనసాగుతున్న సమయంలో ట్రంప్‌కు మరో ముఖ్యమైన అంశం అమెరికా అంతర్గత రాజకీయ పరిస్థితులేనని విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. అమెరికాలో మధ్యంతర ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న నేపథ్యంలో విదేశాంగ విధానం, యుద్ధ వ్యయం, అమెరికా సైనికుల భద్రత, ఇంధన ధరలు వంటి అంశాలు ప్రజల్లో ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో యుద్ధాన్ని దీర్ఘకాలం కొనసాగించడం కంటే ఉద్రిక్తతలను తగ్గించి అమెరికా ప్రయోజనాలను కాపాడే మార్గాన్ని అన్వేషించడం ట్రంప్‌కు రాజకీయంగా కూడా అవసరంగా మారినట్లు తెలుస్తోంది. యుద్ధం కొనసాగుతున్న కొద్దీ అమెరికా సైనిక వనరులపై ఒత్తిడి పెరగడంతో పాటు దేశీయంగా కూడా విమర్శలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. అందుకే హొర్ముజ్ జలసంధిని తెరవడం ద్వారా కనీసం వాణిజ్య, ఇంధన రంగాల్లో ఏర్పడుతున్న ఒత్తిడిని తగ్గించాలన్న ఆలోచనకు ట్రంప్ ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నట్లు సమాచారం.

అయితే ఇరాన్ మాత్రం కేవలం హొర్ముజ్ జలసంధిని తెరవడమే పరిష్కారం కాదని స్పష్టం చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. యుద్ధాన్ని శాశ్వతంగా ముగించేందుకు స్పష్టమైన హామీ ఇవ్వాలని ఇరాన్ డిమాండ్ చేస్తోంది. తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ లేదా పరిమిత స్థాయి ఒప్పందం కంటే యుద్ధానికి పూర్తిస్థాయి ముగింపు పలకాలని ఇరాన్ కోరుతున్నట్లు సమాచారం. అంతేకాకుండా తమపై కొనసాగుతున్న నౌకా దిగ్బంధాన్ని పూర్తిగా ఎత్తివేయాలని కూడా డిమాండ్ చేస్తోంది. ఇరాన్ దృష్టిలో నౌకాయాన స్వేచ్ఛ, వాణిజ్య మార్గాల పునరుద్ధరణ, సైనిక ఒత్తిడి తగ్గింపు వంటి అంశాలు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉన్నాయి. అందువల్ల కేవలం ఒక మార్గాన్ని తెరిచి సమస్యను ముగించలేమని ఇరాన్ వైఖరి స్పష్టం చేస్తోంది.

మరోవైపు అమెరికా సైన్యాన్ని గల్ఫ్ ప్రాంతం నుంచి ఉపసంహరించుకోవాలని కూడా ఇరాన్ కోరుతోంది. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో అమెరికా సైనిక ఉనికిని కొనసాగించడం తమ భద్రతకు ముప్పుగా ఉందని ఇరాన్ భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. అమెరికా దళాలు అక్కడ ఉన్నంతకాలం శాశ్వత శాంతి సాధ్యం కాదన్న అభిప్రాయాన్ని ఇరాన్ వ్యక్తం చేస్తున్నట్లు సమాచారం. అందువల్ల యుద్ధం ముగింపు, నౌకా దిగ్బంధం ఎత్తివేత, అమెరికా సైనిక ఉపసంహరణ వంటి అంశాలను ఒకే చర్చలో భాగంగా చూడాలని ఇరాన్ కోరుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే ఈ డిమాండ్లను అమెరికా ఎంతవరకు అంగీకరిస్తుందన్నది ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్నగా మారింది.

ఇదే సమయంలో ఇజ్రాయెల్ కూడా అమెరికాపై ఒత్తిడి పెంచుతున్నట్లు సమాచారం. ఇరాన్‌పై సైనిక చర్యల కారణంగా మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళన ఇజ్రాయెల్‌లోనూ వ్యక్తమవుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. పరిస్థితి అదుపు తప్పకుండా ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే దిశగా అమెరికా చర్యలు తీసుకోవాలని ఇజ్రాయెల్ కోరుతున్నట్లు సమాచారం. అయితే ఇరాన్‌పై భద్రతాపరమైన ఒత్తిడి కొనసాగించడంతో పాటు విస్తృత స్థాయి యుద్ధాన్ని నివారించాలన్న లక్ష్యాల మధ్య అమెరికాకు సమతుల్యత సాధించడం సవాలుగా మారింది.

హొర్ముజ్ జలసంధి విషయంలో పరిస్థితి మరింత కీలకంగా మారింది. ప్రపంచ ఇంధన రవాణాలో ఈ జలసంధికి ఉన్న ప్రాధాన్యత కారణంగా అక్కడ నౌకాయానం సాధారణ స్థితికి రావడం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు ఎంతో అవసరం. నౌకల రాకపోకలు నిలిచిపోతే చమురు సరఫరాపై ప్రభావం పడటంతో పాటు అనేక దేశాల్లో ఇంధన ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఇప్పటికే యుద్ధ పరిస్థితుల కారణంగా ప్రపంచ మార్కెట్లలో అనిశ్చితి నెలకొంది. ఈ నేపథ్యంలో హొర్ముజ్ జలసంధిని తెరవడం ద్వారా అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి కొంత ఊరట కల్పించాలన్న ఆలోచన అమెరికాకు కీలకంగా మారినట్లు తెలుస్తోంది.

అయితే అణు ఒప్పందం విషయంలో ఇరాన్, అమెరికా మధ్య విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. అణు కార్యక్రమంపై పరస్పర నమ్మకం లేకపోవడం, గత ఒప్పందాలపై ఏర్పడిన వివాదాలు, ఆంక్షలు, సైనిక చర్యలు వంటి అంశాలు చర్చలను క్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో కొత్త అణు ఒప్పందం కుదరకపోయినా కనీసం హొర్ముజ్ జలసంధిని తెరవడానికి మార్గం ఏర్పడితే అది తాత్కాలికంగా అయినా అమెరికాకు ప్రయోజనం కలిగించవచ్చని ట్రంప్ భావిస్తున్నట్లు సమాచారం. అయితే ఇరాన్ మాత్రం యుద్ధానికి శాశ్వత ముగింపు లేకుండా ఇలాంటి చర్యలకు అంగీకరించే పరిస్థితిలో లేదన్న సంకేతాలు ఇస్తోంది.

మధ్యంతర ఎన్నికల నేపథ్యంలో ట్రంప్ తీసుకునే ప్రతి నిర్ణయానికి దేశీయ రాజకీయ ప్రాధాన్యత కూడా ఉంది. యుద్ధం ఎక్కువకాలం కొనసాగితే అమెరికా ప్రజల్లో అసంతృప్తి పెరిగే అవకాశం ఉంది. సైనిక వ్యయం పెరగడం, విదేశీ ఘర్షణల్లో అమెరికా జోక్యం కొనసాగడం, ఇంధన ధరలు పెరగడం వంటి అంశాలు ఎన్నికల సమయంలో ప్రతిపక్షాలకు ప్రధాన ఆయుధాలుగా మారవచ్చు. అందుకే ట్రంప్ యుద్ధాన్ని త్వరగా నియంత్రించడంతో పాటు అమెరికా ప్రయోజనాలను కాపాడే పరిష్కారాన్ని కోరుతున్నట్లు విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి.

ప్రస్తుతం అమెరికా, ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య భిన్నమైన ప్రయోజనాలు కనిపిస్తున్నాయి. అమెరికా యుద్ధ తీవ్రతను తగ్గించి హొర్ముజ్ జలసంధిని తెరవాలని చూస్తుంటే, ఇరాన్ యుద్ధానికి శాశ్వత ముగింపు, నౌకా దిగ్బంధం ఎత్తివేత, గల్ఫ్ నుంచి అమెరికా సైనిక ఉపసంహరణను కోరుతోంది. ఇజ్రాయెల్ మరోవైపు ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరగకుండా అమెరికా చర్యలు తీసుకోవాలని ఒత్తిడి చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఈ మూడు వైఖరుల మధ్య ఏకాభిప్రాయం సాధించడం అంత సులభం కాదు.

అందువల్ల రాబోయే రోజుల్లో ట్రంప్ తీసుకునే నిర్ణయాలు అత్యంత కీలకంగా మారనున్నాయి. యుద్ధాన్ని పూర్తిగా ముగించే దిశగా అమెరికా ముందుకు వెళ్తుందా, లేక పరిమిత లక్ష్యాలతో హొర్ముజ్ జలసంధిని మాత్రమే తెరవడానికి ప్రయత్నిస్తుందా అన్నది స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. ఇరాన్ తన డిమాండ్లపై ఎంతవరకు పట్టుదలగా ఉంటుంది, అమెరికా సైనిక ఉపసంహరణపై ఏదైనా రాజీ సాధ్యమవుతుందా, ఇజ్రాయెల్ ఒత్తిడి ఏ మేరకు ప్రభావం చూపుతుంది అన్న అంశాలు కూడా కీలకంగా మారాయి. మధ్యంతర ఎన్నికల రాజకీయ సమీకరణాలు ఈ నిర్ణయాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉండటంతో ట్రంప్ ప్రతి అడుగు అంతర్జాతీయంగా మాత్రమే కాకుండా అమెరికా దేశీయ రాజకీయాల్లోనూ తీవ్ర చర్చకు దారితీసే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.