టర్కీ ఎస్-400 ఒప్పందం.. పశ్చిమాసియా సమీకరణాలు మారనున్నాయా?

టర్కీ కొనుగోలు చేసిన రష్యా తయారీ ఎస్-400 క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థ మరోసారి అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. ఈ అధునాతన వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థను గల్ఫ్ దేశాలకు విక్రయించే అవకాశం ఉందన్న వార్తలు పశ్చిమాసియా భౌగోళిక-రాజకీయ సమీకరణాలపై కొత్త చర్చకు దారితీశాయి. ఒకవేళ అలాంటి ఒప్పందం కుదిరితే ప్రాంతీయ భద్రత, ఆయుధాల మార్కెట్, నాటో దేశాలతో టర్కీ సంబంధాలు, అమెరికా-రష్యా ప్రభావ పోటీ వంటి అంశాలపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని రక్షణ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

టర్కీ 2017లో రష్యాతో ఎస్-400 వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థ కొనుగోలు ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. అనంతరం ఈ వ్యవస్థను 2019లో స్వీకరించింది. ఈ నిర్ణయాన్ని అమెరికా, నాటో సభ్య దేశాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి. నాటో భద్రతా వ్యవస్థకు రష్యా సాంకేతికతను అనుసంధానం చేయడం ప్రమాదకరమని అమెరికా అభిప్రాయపడింది. ఫలితంగా టర్కీని ఎఫ్-35 యుద్ధవిమానాల కార్యక్రమం నుంచి తొలగించడంతో పాటు అమెరికా ఆంక్షలు కూడా విధించింది

ప్రస్తుతం టర్కీ ఈ ఎస్-400 వ్యవస్థను గల్ఫ్ దేశాలకు విక్రయించే అవకాశంపై చర్చలు జరుగుతున్నట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. అధికారికంగా ఒప్పందం ఖరారు కాలేదని సమాచారం ఉన్నప్పటికీ, ఈ అంశం అంతర్జాతీయ వ్యూహాత్మక చర్చల్లో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో భద్రతా అవసరాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో అధునాతన వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలపై ఆసక్తి కూడా పెరుగుతోంది.

ఎస్-400 ప్రపంచంలో అత్యంత ఆధునిక వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది యుద్ధవిమానాలు, క్రూయిజ్ క్షిపణులు, బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, డ్రోన్లను దూరం నుంచే గుర్తించి అడ్డుకునే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉందని రక్షణ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. బహుళ లక్ష్యాలను ఒకేసారి ట్రాక్ చేసి స్పందించే సామర్థ్యం దీనికి ప్రత్యేకతగా పేర్కొనబడుతోంది.

ఒకవేళ టర్కీ ఈ వ్యవస్థను గల్ఫ్ దేశాలకు విక్రయిస్తే, పశ్చిమాసియాలో సైనిక సమతుల్యతపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా ప్రాంతీయ ప్రత్యర్థి దేశాలు తమ రక్షణ వ్యూహాలను పునఃసమీక్షించే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు. అలాగే ఆయుధాల కొనుగోళ్లలో కూడా కొత్త పోటీ మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది.