యూపీఐపై ఛార్జీల భయం వద్దు..

యూనిఫైడ్‌ పేమెంట్స్‌ ఇంటర్‌ఫేస్‌ లావాదేవీలపై ఛార్జీలు విధించనున్నారనే ప్రచారానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇచ్చింది. సాధారణ వినియోగదారులు, చిన్న వ్యాపారులు యూపీఐ సేవలను ఉచితంగానే కొనసాగించనున్నారని కేంద్రం శనివారం స్పష్టం చేసింది. చెల్లింపు వ్యవస్థల చట్టం సవరణకు సంబంధించిన బిల్లు లోక్‌సభలో ఆమోదం పొందిన నేపథ్యంలో యూపీఐ లావాదేవీలపై ఛార్జీలు విధించే అవకాశం ఉందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. అయితే ప్రస్తుతానికి సాధారణ వినియోగదారులపై ఎలాంటి ఛార్జీలు విధించే నిర్ణయం లేదని కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. భవిష్యత్తులో ఛార్జీలు ప్రవేశపెట్టాల్సిన పరిస్థితి వస్తే, పరిమిత సంఖ్యలో వ్యాపార లావాదేవీలకు మాత్రమే స్వల్ప స్థాయిలో వ్యాపారి తగ్గింపు రుసుము వర్తించే అవకాశం ఉందని వివరించింది.

చెల్లింపు మరియు పరిష్కార వ్యవస్థల చట్టం, 2007లో మార్పులు చేసేందుకు ఉద్దేశించిన బిల్లు ఇటీవల లోక్‌సభలో ఆమోదం పొందింది. ఈ సవరణ ద్వారా యూపీఐతో పాటు ప్రభుత్వం గుర్తించే ఇతర ఎలక్ట్రానిక్‌ చెల్లింపు విధానాలపై బ్యాంకులు, సేవా సంస్థలు భవిష్యత్తులో ఛార్జీలు విధించేందుకు చట్టపరమైన అవకాశం కల్పించనుంది. ఈ అంశాన్ని కొందరు సాధారణ ప్రజల నుంచి కూడా యూపీఐ ఛార్జీలు వసూలు చేసే చర్యగా అర్థం చేసుకోవడంతో కేంద్రం వివరణ ఇచ్చింది. సవరణ అసలు ఉద్దేశం యూపీఐ వ్యవస్థను దీర్ఘకాలికంగా నిలకడగా కొనసాగించడం, సాంకేతికంగా మరింత బలోపేతం చేయడం, భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే ముప్పులను సమర్థంగా ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని పెంచడమేనని కేంద్రం పేర్కొంది.

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, వినియోగదారులు, చిన్న వ్యాపారులు యూపీఐ సేవలను ఉచితంగానే ఉపయోగించగలరు. ఒకవేళ భవిష్యత్తులో వ్యాపార లావాదేవీలపై ఛార్జీలు విధించే విధానం తీసుకువస్తే, అది పరిమిత స్థాయి వ్యాపారి లావాదేవీలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. అదీ ఒక నిర్దిష్ట పరిమితికి మించిన లావాదేవీలకు మాత్రమే స్వల్ప రుసుము విధించే విధంగా ఉండనుంది. ఈ రుసుము డెబిట్‌, క్రెడిట్‌ కార్డులపై ప్రస్తుతం వర్తించే వ్యాపారి తగ్గింపు రుసుములతో పోలిస్తే చాలా తక్కువగా ఉంటుందని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.

యూపీఐపై ఎలాంటి వ్యాపారి తగ్గింపు రుసుము ఉండాలనే విషయాన్ని వెంటనే నిర్ణయించలేదని కేంద్రం తెలిపింది. పన్నులు, ఇతర చట్టాల సవరణ బిల్లు, 2026ను పార్లమెంట్‌ ఆమోదించిన తర్వాత, చెల్లింపు వ్యవస్థల చట్టంలోని సంబంధిత నిబంధనలో మార్పులు అమల్లోకి వస్తాయి. అనంతరం జాతీయ చెల్లింపుల సంస్థ ఆధ్వర్యంలోని యూపీఐ మరియు సేవల నిర్వహణ కమిటీ అవసరమైతే వ్యాపారి తగ్గింపు రుసుముపై నిర్ణయం తీసుకుంటుందని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ వివరించింది.

యూపీఐ లావాదేవీల సంఖ్య విపరీతంగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో డిజిటల్‌ చెల్లింపు వ్యవస్థకు నిరంతర పెట్టుబడులు అవసరమవుతున్నాయని కేంద్రం తెలిపింది. సైబర్‌ భద్రత, మోసాల నివారణ, సాంకేతిక మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, వ్యవస్థ సామర్థ్యం పెంపు వంటి రంగాల్లో భారీ స్థాయిలో నిరంతర నవీకరణలు అవసరమవుతున్నాయని పేర్కొంది. యూపీఐ వినియోగం దేశవ్యాప్తంగా విస్తరిస్తున్న కొద్దీ వ్యవస్థను సురక్షితంగా, వేగంగా, విశ్వసనీయంగా కొనసాగించేందుకు ఆర్థికంగా స్థిరమైన నమూనా అవసరమని ప్రభుత్వం వివరించింది.

యూపీఐ వ్యవస్థ మరింత విస్తరించాలంటే కొత్త సంస్థలు, సేవా సంస్థలు ఈ రంగంలోకి రావడానికి ప్రోత్సాహం అవసరమని కేంద్రం తెలిపింది. మార్కెట్‌లో పోటీ పెరగడం వల్ల సేవల నాణ్యత, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు మెరుగుపడతాయని పేర్కొంది. కేవలం ప్రభుత్వ సబ్సిడీలపై ఆధారపడటం ద్వారా డిజిటల్‌ చెల్లింపుల తదుపరి దశ వృద్ధిని కొనసాగించడం సాధ్యం కాదని ప్రభుత్వం అభిప్రాయపడింది. అందుకే యూపీఐ అందరికీ అందుబాటులో ఉండే విధంగానే కొనసాగిస్తూ, అదే సమయంలో ఆర్థికంగా నిలకడగా ఉండే సమతుల్య వ్యవస్థ అవసరమని స్పష్టం చేసింది.

యూపీఐపై విధాన మార్పుల వెనుక విదేశీ ఒత్తిళ్లు ఉన్నాయనే ప్రచారాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం పూర్తిగా ఖండించింది. ఇలాంటి ప్రచారం నిరాధారమైనదని, పూర్తిగా తప్పుదోవ పట్టించేదని పేర్కొంది. విదేశీ ఒత్తిడి కారణంగా విధానాలు మారుస్తున్నట్లయితే, 2016లో భారత్‌ యూపీఐను ప్రవేశపెట్టేది కాదని, 2020 జనవరి నుంచి వ్యాపారులు, సాధారణ పౌరులకు యూపీఐను ఉచితంగా అందుబాటులో ఉంచే విధానాన్ని కొనసాగించేది కాదని ప్రభుత్వం తెలిపింది.

భారత్‌ స్వయంగా అభివృద్ధి చేసిన సాంకేతిక ఆవిష్కరణగా యూపీఐను కేంద్రం అభివర్ణించింది. గత దశాబ్ద కాలంలో ప్రభుత్వం యూపీఐ వ్యవస్థకు ప్రోత్సాహం, ఆర్థిక సహాయం అందిస్తూ దాన్ని విస్తరించిందని, రాబోయే దశాబ్దాల్లో కూడా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంలో ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉంటుందని పేర్కొంది. దేశ ప్రజల కోసం భారతీయులు నిర్మించిన జాతీయ స్థాయి డిజిటల్‌ చెల్లింపు మౌలిక వసతిగా యూపీఐ ఎదిగిందని కేంద్రం వివరించింది.

రెండు వేల పదహారు, పదిహేడు సంవత్సరాల్లో ప్రారంభమైన యూపీఐ భారతదేశ డిజిటల్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థను పూర్తిగా మార్చివేసిందని కేంద్రం తెలిపింది. తక్షణ, పరస్పర అనుసంధానిత చెల్లింపుల ప్రయోగంగా ప్రారంభమైన ఈ వ్యవస్థ ఇప్పుడు ప్రపంచానికి ఒక ప్రమాణంగా మారిందని పేర్కొంది. ప్రతి నెలా కోట్లాది లావాదేవీలను నిర్వహిస్తూ సాధారణ ప్రజల రోజువారీ జీవితంలో యూపీఐ కీలక భాగంగా మారిందని వివరించింది.

రెండు వేల ఇరవై ఆరు జూలైలో మాత్రమే యూపీఐ ద్వారా రెండు వేల మూడు వందల అరవై ఆరు కోట్ల లావాదేవీలు జరిగాయని కేంద్రం తెలిపింది. ఈ లావాదేవీల మొత్తం విలువ సుమారు ఇరవై తొమ్మిది లక్షల తొంభై వేల కోట్ల రూపాయలుగా నమోదైందని పేర్కొంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద తక్షణ చెల్లింపు వ్యవస్థగా యూపీఐ ఎదిగిందని ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. ప్రస్తుతం పదకొండు విదేశీ దేశాల్లో కూడా యూపీఐ సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయని, మరిన్ని దేశాలు ఈ వ్యవస్థపై ఆసక్తి చూపుతున్నాయని తెలిపింది.

యూపీఐ విస్తరణలో తదుపరి దశగా గ్రామీణ, అర్ధపట్టణ ప్రాంతాలపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది. దేశంలోని డిజిటల్‌ చెల్లింపుల వినియోగాన్ని మరింత విస్తరించాలంటే యూపీఐ వ్యవస్థ సురక్షితంగా, అందుబాటులో ఉండేలా, ఆర్థికంగా స్థిరంగా ఉండాలని కేంద్రం పేర్కొంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిజిటల్‌ చెల్లింపులను ప్రోత్సహించడం ద్వారా నగదు ఆధారిత లావాదేవీలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడంతో పాటు చిన్న వ్యాపారాలకు కూడా డిజిటల్‌ చెల్లింపు అవకాశాలు విస్తరించవచ్చని భావిస్తున్నారు.

చెల్లింపు మరియు పరిష్కార వ్యవస్థల చట్టంలో సవరణను యూపీఐపై వెంటనే ఛార్జీలు విధించే నిర్ణయంగా చూడకూడదని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. భవిష్యత్తులో అవసరమైతే వ్యవస్థ నిర్వహణ, సాంకేతిక అభివృద్ధి, భద్రతా చర్యలకు అవసరమైన ఆర్థిక వనరులను సమకూర్చుకునేందుకు చట్టపరమైన అవకాశం కల్పించడమే సవరణ ఉద్దేశమని తెలిపింది. సాధారణ పౌరులపై యూపీఐ వినియోగ రుసుము విధించకుండా వ్యవస్థను దీర్ఘకాలికంగా కొనసాగించడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యమని పేర్కొంది.

ఈ నేపథ్యంలో యూపీఐపై సామాజిక మాధ్యమాల్లో లేదా ఇతర మార్గాల్లో ప్రచారం అవుతున్న ధృవీకరించని సమాచారాన్ని నమ్మవద్దని కేంద్రం ప్రజలను కోరింది. యూపీఐ ఛార్జీలు, విధాన మార్పులు, చెల్లింపు వ్యవస్థలకు సంబంధించిన అధికారిక వివరాల కోసం ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ, భారతీయ రిజర్వు బ్యాంకు, జాతీయ చెల్లింపుల సంస్థ విడుదల చేసే సమాచారాన్ని మాత్రమే ఆధారంగా తీసుకోవాలని సూచించింది.

మొత్తంగా చూస్తే, యూపీఐ వినియోగదారులకు ప్రస్తుతానికి ఉచిత సేవలు కొనసాగుతాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. చిన్న వ్యాపారులపైనా సాధారణ యూపీఐ వినియోగానికి ఛార్జీలు విధించబోమని భరోసా ఇచ్చింది. భవిష్యత్తులో రుసుములు ప్రవేశపెట్టాల్సి వస్తే నిర్దిష్ట పరిమితికి మించిన పరిమిత సంఖ్యలో వ్యాపార లావాదేవీలకు మాత్రమే స్వల్ప వ్యాపారి తగ్గింపు రుసుము వర్తించే అవకాశం ఉంటుందని తెలిపింది. భారీగా పెరుగుతున్న లావాదేవీలకు అనుగుణంగా సైబర్‌ భద్రత, మౌలిక వసతులు, మోసాల నియంత్రణ, సాంకేతిక అభివృద్ధిని కొనసాగించేందుకు యూపీఐ వ్యవస్థను ఆర్థికంగా నిలకడగా మార్చడమే చట్ట సవరణ ప్రధాన ఉద్దేశమని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.
:::